Στο Φτερό / Αλφονσίν Ροζ, Μαρί, Μαργκερίτ, Βιολέτα

 

«Τραβιάτα» του Τζουζέπε Βέρντι, λιμπρέτο (Ντουμά γιος) Φραντσέσκο Μαρία Πιάβε / Μουσική διεύθυνση: Λουκάς Καρυτινός. Σκηνοθεσία: Νίκος Πετρόπουλος (Αναβίωση σκηνοθεσίας: Ίων Κεσούλης).

 

Η νεαρή αλλά ήδη χτυπημένη από τη φυματίωση Βιολέτα Βαλερί, διάσημη εταίρα της εποχής της (γύρω στο 1850) γνωρίζεται με τον επίσης νεαρό μεγαλοαστό, με καταγωγή από την Προβιγκία, Αλφρέντο Ζερμόν και ερωτεύονται. Σύντομα βρίσκονται μακριά από το βουερό Παρίσι, στην εξοχική κατοικία της Βιολέτας που, κρυφά από τον αγαπημένο της, ξεπουλάει τα 

υπάρχοντά της για να συντηρούνται, πιστεύοντας ότι ο Αλφρέντο και ο έρωτάς τους θα τη βγάλει από τους διεφθαρμένους κύκλους όπου είναι μπλεγμένη. Σε απουσία του Αλφρέντο την επισκέπτεται ο πατέρας του Τζόρτζιο Ζερμόν και της ζητά να τερματίσει τη σχέση τους γιατί βλάπτει κοινωνικά την οικογένειά τους και θα είναι εις βάρος της κόρης του  

που πρόκειται να παντρευτεί. Η Βιολέτα θυσιάζεται: δέχεται. Φεύγει στο Παρίσι και αφήνει γράμμα ότι τον εγκαταλείπει στον Αλφρέντο. Εκείνος, έξαλλος, την ακολουθεί σε δεξίωση της φίλης της Φλόρα, όπου τη συνοδεύει ο προηγούμενος εραστής της, Βαρόνος Ντουφόλ, και δημιουργεί επεισόδιο όπου προσβάλλει φρικτά την Βιολέτα, με αποτέλεσμα ο Ντουφόλ να τον καλέσει σε μονομαχία. Στην τρίτη πράξη, και ενώ η Βιολέτα, απένταρη, βρίσκεται στην τελευταία φάση της αρρώστιας της, φτάνει κοντά της ο Αλφρέντο που είχε πληγώσει τον Βαρόνο στη μονομαχία και στον οποίο ο πατέρας του έχει ομολογήσει την αλήθεια -τη θυσία της νέας- αλλά και ο 

Τζόρτζιο Ζερμόν, γεμάτος τύψεις. Είναι πολύ αργά. Η Βιολέτα πεθαίνει. Είναι η «Τραβιάτα» («Παραστρατημένη», 1853) του Τζουζέπε Βέρντι, του ιταλού πατέρα της όπερας, από τα κορυφαία και δημοφιλέστερα έργα στην ιστορία της: ένα υπέροχο τρίπρακτο, λαϊκό αλλά μεγάλης τέχνης έργο όπου οι μελωδίες 

ξεχειλίζουν αβίαστα και τα τρία βασικά πρόσωπα χαρακτηρίζονται δυναμικά, πάνω στο σφιχτό λιμπρέτο του συμπατριώτη του Βέρντι, του Φραντσέσκο Μαρία Πιάβε, το οποίο σήμερα ηχεί «παλιό» αλλά ο Βέρντι το εκτοξεύει. Η «Τραβιάτα» έχει πίσω της μία αληθινή ιστορία: την ιστορία της πλύστρας Αλφονσίν Ροζ Πλεσί από την Νορμανδία, που πέρασε πολύ δύσκολα, 

βασανιστικά χρόνια μέχρι να γίνει εταίρα της υψηλής κοινωνίας στο Παρίσι αλλάζοντας το όνομά της σε Μαρί Ντιπλεσί. Ερωμένη του συγγραφέα Αλεξάντρ Ντιμά γιου για μερικούς μήνες, πέθανε στα 24 μόλις χρόνια της, εμπνέοντάς του το μυθιστόρημα «Η κυρία με τις καμέλιες (1848), όπου ο συγγραφέας της έδωσε το όνομα Μαργκερίτ Γκοτιέ, μυθιστόρημα που ο ίδιος, με τον ίδιο τίτλο, μετέφερε (1852) στο θέατρο. Η μετασκευή του θεατρικού σε λιμπρέτο έγινε από τον Πιάβε ο οποίος, με τη σειρά του, την ονόμασε Βιολέτα Βαλερί. Ο Νίκος Πετρόπουλος έχει σκηνοθετήσει (2001) την «Τραβιάτα» εντελώς συμβατικά αλλά όχι ανέμπνευστα. Με δικά του σκηνικά -άψογα αλλά υπέρβαρα-. δικά του κοστούμια, απολύτως ταυτισμένα με την εποχή του έργου αλλά και δικούς του φωτισμούς (τώρα σε αναβίωση Χρήστου 

Τζιόγκα). Ο Ίων Κεσούλης ανέλαβε την αναβίωση της πολυπαιγμένης - «Ολύμπια», Μέγαρο Μουσικής- παράστασης, με απόλυτο σεβασμό και προσοχή, καταλήγοντας σε ένα αποτέλεσμα που σέβεται το κοινό. Ξεπερασμένες πια οι χορογραφίες της Δήμητρας Σβήγκου. Ο Λουκάς Καρυτινός έχει οδηγήσει την Ορχήστρα της Εθνικής Λυρικής Σκηνής και την παράσταση μουσικά σε ένα ασφαλές, δυναμικό αποτέλεσμα με τη συνεργασία της μπάντας υπό την Κάτια Μολφέση. Η Χορωδία της ΕΛΣ (διεύθυνση Αγαθάγγελος 

Γεωργακάτος) έχει βοηθήσει στο καλό μουσικό αποτέλεσμα. Η σοπράνο Δήμητρα Κωτίδου δεν έχει ίσως την ιδεώδη κοψιά για Βιολέτα αλλά έχει πολύ καλή φωνή και έβγαλε πέρα το ρόλο ικανοποιητικότατα. Ο Αλφρέντο του τενόρου Κωνσταντίνου Κληρονόμου μου φάνηκε κάπως άχρωμος και η φωνή του πολύ καλή αλλά κάπως στεντόρεια. Σωστός, ο βαρύτονος Διονύσης Σούρμπης (Τζόρτζιο Ζερμόν), αν και η καλή φωνή του ακούγεται, πάντα, κάπως μπουκωμένη. Στη υπέροχη πρώτη σκηνή της δεύτερης πράξης, πάντως, δέθηκαν  εξαιρετικά με την Δήμητρα Κωτίδου. Από τους υπόλοιπους ρόλους (ο τενόρος Νικόλας Μαραζιώτης / Γκαστόνε του Λετοριέρ, ο βαρύτονος Χρήστος Ραμμόπουλος / Βαρόνος Ντουφόλ, ο βαρύτονος Σωτήρης Τριάντης /  

Μαρκίσιος του Ομπινί, ο μπασοβαρύτονος Γιώργος Παπαδημητρίου / Γιατρός Γκρενβίλ -οι αντιδράσεις του, τις οποίες, προφανώς, ζήτησε η σκηνοθεσία, στο θάνατο της Βιολέτας ήταν υπερβολικές για γιατρό που σε τέτοιες περιπτώσεις διατηρεί την ψυχραιμία του-, ο τενόρος Αντώνης Αντωνιάδης / Τζουζέπε, ο μπάσος Βασίλης Δημητρακόπουλος / Οικονόμος, 

Μαντατοφόρος) ξεχώρισα την Φλόρα της μέτζο Χρυσάνθης Σπιτάδη και, κυρίως, την πειστικότατη -κίνηση, φιγούρα, υποκριτική, φωνή- Ανίνα της σοπράνο Σοφίας Κυανίδου. Μία παράσταση ευπρεπής και σεβαστική προς το έργο, για θεατές / ακροατές που απεχθάνονται τους νεωτερισμούς... Χρειάζονται και αυτές οι παραστάαεις σε ένα μεγάλο Θέατρο όπερας (Φωτογραφίες: Βαλέρια Ισάεβα).

Εθνική Λυρική Σκηνή / Αίθουσα «Σταύρος Νιάρχος», Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα «Σταύρος Νιάρχος», 26 Ιουλίου 2026).