May 19, 2018

Η Λήδα Πρωτοψάλτη επιστρέφει στο Εθνικό με τα «Μελίσσια» του Αλέξη Σταμάτη. Σκηνοθετεί ο Γιώργος Παλούμπης


Το Τέταρτο Κουδούνι / Είδηση 



Την τρίτη συνεργασία της στην υπέρ-65χρονη καριέρα της -πρωτοεμφανίστηκε στα δώδεκα χρόνια της σε παράσταση για παιδιά- θα πραγματοποιήσει με το Εθνικό Θέατρο, τον επόμενο χειμώνα, η Λήδα Πρωτοψάλτη: θα πρωταγωνιστήσει στο, ουσιαστικά, άπαιχτο έργο του Αλέξη Σταμάτη «Μελίσσια» που

θ’ ανεβάσει στην Σκηνή «Νίκος Κούρκουλος» ο Γιώργος Παλούμπης την προσεχή χειμερινή περίοδο 2018/2019.
Τα «Μελίσσια» θ ανεβούν τον Μάιο, στο τέλος της χειμερινής περιόδου, με την προοπτική η παράσταση ν’ ανοίξει τη μεθεπόμενη σεζόν 2019/2020, με σκηνικά και κοστούμια Ελένης Μανωλοπούλου και φωτισμούς Αλέκου Αναστασίου. Στη διανομή, εκτός της Λήδας Πρωτοψάλτη, κι οι Νίκος Αρβανίτης, Κώστας Βασαρδάνης, Μαρία Κεχαγιόγλου, Νεφέλη Κουρή, Νίκος Χατζόπουλος. 
Στο έργο, η Αγάπη, grande dame της ελληνικής λογοτεχνίας, βρίσκεται κατάκοιτη στο κρεβάτι της, σ’ ένα μεγάλο αρχοντικό στα Μελίσσια -εξ ου κι ο τίτλος. Στον ίδιο χώρο εμφανίζονται ένας μυστηριώδης βοηθός που επιμελείται την αυτοβιογραφία της, τα δυο της παιδιά, ο άντρας της κόρης της και μια παράξενη, γοητευτική κοπέλα. Κάποια στιγμή ένας πίνακας πάνω απ’ το προσκεφάλι της Αγάπης ξυπνάει παλιές πληγές. 
Η «οικογενειακή γιορτή» εξελίσσεται απρόβλεπτα, μέσα σε 
συγκρουσιακή, συχνά, ατμόσφαιρα. Το δωμάτιο της Αγάπης μετατρέπεται σταδιακά από σκηνικό που σιγοβράζει σ’ ένα θάλαμο που εκρήγνυται.
Το έργο πρωτοπαρουσίαστηκε τη σεζόν 2011/2012, στο Εθνικό, αλλά με τη μορφή σκηνικής ανάγνωσης, στο πλαίσιο των «Αναγνώσεων 2012» που την επιμέλειά τους είχε η Σίσσυ Παπαθανασίου, σε σκηνοθεσία Ελένης 
Μποζά. Το 2014 ο Αλέξης Σταμάτης κυκλοφόρησε απ’ τις Εκδόσεις Καστανιώτη την ομότιτλη εκδοχή του έργου ως μυθιστόρημα. Θα ’ναι, πάντως, η πρώτη φορά που ανεβαίνει στη σκηνή, όπως κι η πρώτη που έργο του Αλέξη Σταμάτη ανεβαίνει στο Εθνικό -με την εξαίρεση αυτής της παρουσίας του στις «Αναγνώσεις».
Η Λήδα Πρωτοψάλτη πρωτοεμφανίστηκε στο Εθνικό Θέατρο τη σεζόν 2010/2011, στο πλαίσιο του Κύκλου «Αρχαία Κληρονομιά, Νέα Προοπτική», στη σειρά της σκηνικής παρουσίασης των 24 ραψωδιών της «Ιλιάδας» του Ομήρου, σε μετάφραση Δημήτρη 
Μαρωνίτη, αναλαμβάνοντας να διαβάσει την Ραψωδία Κ, σε σκηνοθεσία Θανάση Παπαγεωργίου ενώ το καλοκαίρι του 2014 επωμίστηκε την Τροφό στον «Ιππόλυτο» του Ευριπίδη, που ανέβασε, για το Εθνικό, η Λυδία Κονιόρδου στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Επιδαύρου. Είναι, όμως, η πρώτη φορά που θα παίξει σε χειμερινή θεατρική περίοδο του Εθνικού.
Όσο για τον Γιώργο Παλούμπη έχει ήδη συνεργαστεί με το Εθνικό: έχει ανεβάσει τη σεζόν 2010/2011 (μ’ επανάληψη την επόμενη 2011/2012) το μονόπρακτο του Γιάννη Τσίρου «Αόρατη 

Όλγα», ενταγμένο σε δίπτυχο με τον γενικό τίτλο «Ξένος» ενώ το 2007 είχε τη σκηνοθετική επιμέλεια στο έργο «Λάσπη» του Βαγγέλη Χατζηγιαννίδη, στο πλαίσιο των ενταγμένων στο πρόγραμμα του Εθνικού «Αναγνώσεων 2007».

May 14, 2018

Τι χύνει ο κύριος Χήνυ;


Το Τέταρτο Κουδούνι / 14 Μαΐου 2018 
Πέμπτη παράταση! Η επιτυχία μάς υποχρεώνει σε αναρτήσεις έως το τέλος Μαΐου.


Kill Γιώργος Μπλάνας -ποιητής, μεταφραστής: το επ’ εσχάτοις αγαπημένο παιχνίδι ορισμένων φιλολογικών, δημοσιογραφικών, θεατρικών κύκλων. Παίζεται με πάθος.
«Συκοφαντείτε, συκοφαντείτε, όλο και κάτι θα μείνει» (Γκέμπελς)… 


Από Μπέργκμαν σε Μπέργκμαν το πάει η «νέα Σκηνή» στο «Οδού Κυκλάδων/Λευτέρης Βογιατζής» -η καλλιτεχνική διευθύντρια Ειρήνη Λεβίδη απ’ τον περασμένο Οκτώβριο είχε αναγγείλει αφιέρωμα στον Ίνγκμαρ Μπέργκμαν για τη φετινή επέτειο των 100 χρόνων απ’ τη γέννηση (14 Ιουλίου 1918) του κορυφαίου (φτωχή η λέξη…) σκηνοθέτη/συγγραφέα, με τρεις παραστάσεις. Με Μπέργκμαν θα κλείσει τη φετινή σεζόν -το

«Μετά την πρόβα» του Περικλή Μουστάκη (φωτογραφία: Κώστας Ορδόλης)-, με Μπέργκμαν θ’ ανοίξει -τις «Μαριονέτες» (κατά τον ελληνικό τίτλο της ταινίας) ή «Από τη ζωή των μαριονετών» (ο 
τίτλος της παράστασης δεν έχει ακόμα οριστικοποιηθεί) του Γιάννη Μόσχου- την επόμενη.
Έμαθα την -καλή- διανομή: Νίκος Χατζόπουλος, Υβόννη Μαλτέζου, Μιχάλης Οικονόμου, Ανθή Ευστρατιάδου, Γιώργος Χριστοδούλου, Κατερίνα Παπανδρέου (του -καθηγητή θεατρολογίας και σκηνοθέτη και μεταφραστή και ιδρυτή στην Θεσσαλονίκη της Πειραματικής Σκηνής της «Τέχνης»- Νικηφόρου και της -ηθοποιού- 
Έφης (Σταμούλη) αλλά σαφώς αυτόφωτη, απόφοιτη 2013 της δραματικής σχολής του Εθνικού και μ’ άλλες σπουδές και με τριετή θητεία σε γερμανικές Σκηνές, που επιστρέφει στην Ελλάδα. Φωτογραφία: BigAlejandro).
Το έργο θα παρουσιαστεί σε μετάφραση του -γερμανικού- μπεργκμανικού σεναρίου -ο Μπέργκμαν γύρισε την ταινία το 1980, κατά τη διάρκεια της «αυτοεξορίας» του απ’ την Σουιδία στην Γερμανία- Γιώργου Δεπάστα, μεταφορά για το θέατρο του 

σκηνοθέτη Γιάννη Μόσχου, με σκηνικά και κοστούμια Τίνας Τζόκα, κίνηση Ανθής Θεοφιλίδη, μουσική Άγγελου Τριανταφύλλου, φωτισμούς Αλέκου Αναστασίου.
Η πρεμιέρα έχει οριστεί για τις 31 Οκτωβρίου.



Άκουγα ατάκες του τύπου «Χύνει ο κύριος Χήνυ μας;» (σ.σ. clin d’ œil -κλείσιμο ματιού-, προφανώς, στον νομπελίστα Σέιμους Χίνι). «Ο κύριός μας Χήνυ χύνει… […] Τι χύνει ο κύριος Χήνυ μας;… Μέλι και ταχίνι […]» και μια γλυκιά νοσταλγία με κυρίευε για τα γυμνασιακά μου χρόνια -τότε που λέγαμε για «τον αδελφό της Ελένης, ποιας Ελένης;» κ.λπ κ.λπ. Αλλά κι αναρωτιόμουνα σ’ όλη τη διάρκεια της παράστασης: ΓΙΑΤΙ επέλεξε το έργο αυτό -«Ένας στρατιώτης που τον έλεγαν Λαβ» του Ιάσονα Σίγμα- το Εθνικό Θέατρο και το ανέβασε στην Σκηνή «Νίκος Κούρκουλος»; Για να προωθήσει το ελληνικό έργο; Κι αναρωτιόμουνα, επίσης -ακόμα πιο έντονα: ΓΙΑΤΙ η -αξιοσέβαστη- επιτροπή του υπουργείου Πολιτισμού του ’χει απονείμει ΟΜΟΦΩΝΑ, το 2016, το Κρατικό Βραβείο Συγγραφής Θεατρικού Έργου;
Τη δεύτερη απορία μου την έλυσα μετά την παράσταση, όταν έψαξα και διάβασα στο διαδίκτυο το σκεπτικό της: «Η Επιτροπή επισήμανε ότι οι αρετές του εν λόγω θεατρικού έργου αφορούν τόσο στην πρωτοτυπία του θέματος όσο και στην ανάπτυξη αυτού. Ο συγγραφέας είναι σε θέση να αναδείξει έναν πολιτικό προβληματισμό χωρίς να προσφεύγει στην επικαιρικότητα και χωρίς να περιορίζεται σε ένα στενό πλαίσιο εντοπιότητας. Η επιλογή ενός απροσδιόριστου, δυστοπικού περιβάλλοντος ενισχύει την εμβέλεια του έργου, ενώ και το πλάσιμο των χαρακτήρων, τόσο του κεντρικού πρωταγωνιστή όσο και των δορυφορικών αυτού ρόλων, είναι ευφάνταστο και ολοκληρωμένο. Η κλιμάκωση της δράσης είναι σχεδιασμένη προσεχτικά, κρατώντας σε εγρήγορση το ενδιαφέρον του θεατή. Οι όποιες ανιχνεύσιμες επιρροές στο ύφος γραφής μοιάζουν καλοχωνεμένες, ενώ και η συνομιλία με διαφορετικά ρεύματα και είδη (όπως παραμύθι, αρχαία τραγωδία, ‘in your face’ κ.λ.π.) αποδεικνύεται γόνιμη. Ο
συγγραφέας κατορθώνει ακόμα να ξεπεράσει τον κίνδυνο της συναισθηματολογίας και του μελοδραματισμού και να παραδώσει ένα έργο δραματουργικά στέρεο, ικανό να σταθεί σε οποιαδήποτε σύγχρονη θεατρική σκηνή». Άμα ’ν’ ειν’ έτσι… Εγώ, «κάπως αλλιώς» το δα.
Όσο για την Ελένη Μποζά που υπογράφει τη σκηνοθεσία δεν κατάλαβα τι ακριβώς έπραξε. Αλλά και τι να πράξει ενώπιον ΑΥΤΟΥ του κειμένου… Πολλά θα ’θελα και θα μπορούσα να γράψω (η ατάκα που επέλεξα στην αρχή είναι απλώς ενδεικτική, δεν είναι αποφασιστικής σημασίας ενώπιον -γνώμη μου- του, στο σύνολό του, ποιητικής «υφής» αλαλούμ -λίθοι, πλίνθοι, κέραμοι…) αλλά θα προτιμήσω την ατάκα που επανερχόταν ως λάιτ μοτίφ στην παράσταση: «Σιωπή. Βουβότερη (σ.σ. πρόκειται, προφανώς, για τον συγκριτικό βαθμό του βουβή) από πριν». Και να εκφράσω στους ηθοποιούς, στις δύσκολες αυτές ώρες τους, τη συμπαράστασή μου.


Ιάσονας Σίγμα παίζεται στην Σκηνή «Νίκος Κούρκουλος», Αλεξάνδρα Κ* (ναι, με αστερίσκο αλλά χωρίς υποσημείωση…) 
-«Επαναστατικές μέθοδοι για τον καθαρισμό της πισίνας σας»- στην Πειραματική, σε Stereo Nova (Κωνσταντίνος Βήτα, Μιχάλης Δέλτα, Αντώνης Πι) εξελίσσεται πια το Εθνικό…


Όπου πήγαν, ο Πρίγκιψ της Ουαλίας μετά της Δουκίσης της Κορνουάλης, μια φωτογραφία τους μ’ αφιέρωση για δώρο κι όξω από δω…
Πω, πω, ξιπαστήκαμε, εντελώς… Και στο facebook να στριμώχνονται οι ειδικοί που παίζουν στα δάχτυλα το Πρωτόκολλο της Αυλής του Αγίου Ιακώβου -της Βασιλικής Αυλής του Ηνωμένου Βασιλείου: «Τους αγγίζουμε τους εστεμμένους ή δεν Τους αγγίζουμε γιατί κάνουν τζιζ;». Και να, έτοιμες οι απαντήσεις!
Αφήστε αυτό, που η κ. Γιάννα Αγγελοπούλου εξομολογήθηκε ότι, για να «διευκολύνει» το -τότε που…, προ διαζυγίου, επί Νταϊάνα και ταξιάρχου του Ιππικού Πάρκερ Μπόουλς- παράνομο ζεύγος τους πρόσφερε την γκαρσονιέρα της -ή κάτι τέτοιο- στο Λονδίνο -ξέρετε, «μου δανείζεις για σήμερα, πέντε με εφτά, τα κλειδιά της γκαρσονιέρας; Θα τα χρειαστώ». Κάπως το λέγαμε αυτό στο χωριό μου αλλά άσε…
Όλος ο κόσμος, μια σκηνή…



Μόλις που ανέβηκε στο «Σταθμός», σε σκηνοθεσία Μάνου Καρατζογιάννη, η παράσταση «Ο ουρανός… και το παντελόνι του» -δίπτυχο Ιάκωβου Καμπανέλλη («Αυτός και το παντελόνι του») και Λούλας Αναγνωστάκη («Ο ουρανός κατακόκκινος«).
Όπως σας είχα γράψει στο «Τέταρτο Κουδούνι», στις 5 του περασμένου Σεπτεμβρίου, αναγγέλλοντας το φετινό ρεπερτόριο του, υπό την καλλιτεχνική διεύθυνση του Μάνου Καρατζογιάννη, θεάτρου. Με μια διαφορά: το μονόλογο της Λούλας Αναγνωστάκη ερμηνεύει μεν η Νένα Μεντή αλλά του Ιάκωβου Καμπανέλλη, αντί του Ηλία Λογοθέτη, τελικά, ο Χρήστος Χατζηπαναγιώτης.



Το διάβασα στα «Νέα», σε ρεπορτάζ για το -νέο- βιβλίο «Αθηνά Ωνάση-Κόκκινος Φάκελος» του Αλέξη Μανθεάκη (σιγά που δε
θα ’βγαζε -και δεύτερο επί του θέματος, μοσχοπουλάνε…-βιβλίο ο τέως «εκπρόσωπός» της και του πατέρα της Τιερί Ρουσέλ): «Θα παρουσιαστεί σε παγκόσμια ΠΡΕΜΙΕΡΑ (σ.σ. τα κεφαλαία του συντάκτη) στο Μερόπειον Ιδρυμα».
Όπου το «όλος ο κόσμος, μια σκηνή…» συναντά την κυριολεξία του.


Μήπως κάποιος πρέπει, εκεί, στο «Θέατρο Τέχνης», ν’ ασχοληθεί, εκτός απ’ την τέχνη -το ’χω ξαναγράψει…- και με τις τουαλέτες; ΚΑΙ στο Υπόγειο ΚΑΙ στην Φρυνίχου. Ε, ας ανεβάσουν μια παραγωγή λιγότερη. Δεν πάει παρά πέρα. Κάτι μυρίζει…



Διάβασα σ’ έγκριτη κριτική θεάτρου για τον «Φεγγίτη» του Ντέιβιντ Χέαρ, που παιζόταν και θ ανοίξει και την επόμενη χειμερινή περίοδο στο «Εμπορικόν», ότι «[…] ο αξιολογότατος συγγραφέας (είναι ο ίδιος που έχει γράψει το έργο ‘Πράβντα’, το οποίο ανέβασε το Θέατρο Τέχνης πριν από χρόνια και που εξευτέλισε την υποκρισία του σοβιετικού καθεστώτος, το οποίο στους Ολυμπιακούς Αγώνες εξαφάνισε τις πόρνες και καθοδήγησε τον Τύπο εξαγιάζοντας τον αυταρχισμό του καθεστώτος που σε λίγο κατέρρευσε) […]».
Να τα ξεκαθαρίσουμε λίγο. Όντως ο Ντέβιντ Χέαρ έχει (ΣΥΝ)υπογράψει, με -πρώτο στη σειρά- τον Χάουαρντ Μπρέντον, το έργο «Πράβντα. Το οποίο, όντως, ανέβασε το «Θέατρο Τέχνης» (το 1986/1987). Μόνο που το έργο είναι «μια κωμωδία για τον Τύπο» -σάτιρα για το ρόλο της δημοσιογραφίας στην κοινωνία, τη δεκαετία του ’80 με βασικό στόχο τον επελαύνοντα, τότε, στον βρετανικό Τύπο αυστραλό ηγεμόνα των ΜΜΕ Ρούπερτ Μέρντοκ. Το έργο «που εξευτέλισε την υποκρισία του σοβιετικού καθεστώτος, το οποίο στους Ολυμπιακούς Αγώνες εξαφάνισε τις πόρνες και καθοδήγησε τον Τύπο εξαγιάζοντας τον αυταρχισμό του καθεστώτος που σε λίγο κατέρρευσε» είναι -χωρίς το «καθοδήγησε τον Τύπο» στο θέμα του…- το «Αστέρια στον πρωινό ουρανό» του σοβιετικού Αλεξάντρ Γκάλιν, που, επίσης, ανέβασε το «Θέατρο Τέχνης» (την επόμενη σεζόν 1987/1988).
Αλληλούια-πατερλούια που ’λεγε κι η μανούλα μου. Αλλά αυτά συμβαίνουν και στις καλύτερες όχι μόνον οικογένειες αλλά και κριτικές…



Το «Ακροπόλ», τελικά, φέτος, εκτός απ’ την επανάληψη του «Mamma Mia», το «Jesus Christ Supestar» και το «Τσάρλι Τσάπλιν», επέστρεψε ΚΑΙ στην επιθεώρηση. Την παρουσίασε, μάλιστα, τσάμπα. Αναλώμασι «πάρα πολύ Χριστιανών». Όχι μέσα στο θέατρο, απόξω, στα πεζοδρόμια και την Ιπποκράτους -street theatre. Είχα μάθει ότι στο φινάλε των παραστάσεων θα συνέπραττε, ως guest star, ο Αιγιαλείας και Καλαβρύτων Αμβρόσιος, σε νούμερο ειδικά γραμμένο απ’ τους δικαστικούς λειτουργούς που τον έκριναν αθώο του αίματος, με τον τίτλο «Μπαμ-μπουμ και παρ’ τον πούστη κάτω». Αλλά, τελικά, το ματαίωσε -δε συμφωνούσε για το κοστούμι (Φωτογραφία: Μάριος Βαλασόπουλος).



Και σίκουελ, και πρίκουελ -που μας τα ’πρηξαν πια-, και φραντσάιζ, και ριμέικ, και ριμπούτ και σπιν οφ, επ’ εσχάτοις… Βρε, πώς κατάντησε έτσι το Χόλιγουντ; Φωτοτυπίαι-φωτοαντίγραφα.
Όλος ο κόσμος, μια σκηνή…






Το σημερινό «Τέταρτο Κουδούνι», το πρώτο που αναρτάται μετά τις 14 Απριλίου, όταν έφυγε απ’ τη ζωή, δε θα μπορούσε παρά να ’ναι αφιερωμένο στον Πολύτιμο Άγγελο Δεληβορριά -φίλο και του θεάτρου. Ελάχιστο δείγμα ευγνωμοσύνης για όσα -πολλά- μας άφησε.



Το «Τέταρτο Κουδούνι» θυμάται, όμως, σήμερα -αλλά όχι μόνο σήμερα…- και το δημοσιογράφο και κριτικό θεάτρου Βάιο Παγκουρέλη. Τον Φίλο. Που πολλά του χρωστάει προσωπικά ο υπογράφων. Στις 29 Απριλίου έκλεισαν 20 χρόνια- πότε κιόλας!- απ’ τη μέρα που ένα αυτοκινητικό δυστύχημα μας τον στέρησε, στα 52 του μόλις χρόνια.




Το σημερινό «Τέταρτο Κουδούνι» δε θα ξεχνούσε, πάντως, και τον Λευτέρη Βογιατζή. Στις 2 Μαΐου έκλεισαν πέντε χρόνια απ’ τη δική του «αποχώρηση». Το θέατρό μας, έκτοτε, δεν είναι το ίδιο.

May 9, 2018

Ο Γιώργος Νανούρης ανεβάζει στην «Αποθήκη», για πρώτη φορά στην Ελλάδα, την «Κουζίνα» του Άρνολντ Γουέσκερ


Το Τέταρτο Κουδούνι / Είδηση 

Το άπαιχτο -επαγγελματικά τουλάχιστον-  στην Ελλάδα, διάσημο έργο του διακεκριμένου άγγλου συγγραφέα Άρνολντ Γουέσκερ «Η κουζίνα» πρόκειται να δει τα φώτα της ελληνικής σκηνής, 57 χρόνια μετά την πρεμιέρα του -ως δίπρακτο- στο Λονδίνο, πρεμιέρα η οποία εκτίναξε τον Γουέσκερ στην πρώτη γραμμή του βρετανικού θεάτρου. Το ανεβάζει, τον προσεχή χειμώνα, ο Γιώργος Νανούρης στο θέατρο «Αποθήκη». Την παραγωγή έχουν αναλάβει τα «Αθηναϊκά Θέατρα».
Στην «Κουζίνα» του, έργο συνόλου, απ’ τα πρώτα του, που, γραμμένο το 1957, έκανε την πρεμιέρα του στο Λονδίνο, στο θέατρο «Ρόαγιαλ Κορτ» το 1959, σε μια πρώτη, μονόπρακτη εκδοχή, για να επανέλθει, ως ένα πλήρες δίπρακτο, το 1961 -οπότε μεταφέρθηκε και στον κινηματογράφο, σε σκηνοθεσία 
Τζέιμς Χιλ-, ο Γουέσκερ, της γενιάς των Οργισμένων του βρετανικού θεάτρου που το ανανέωσαν ριζικά και του έδωσαν μια αποφασιστική ώθηση ήδη απ’ τη δεκαετία του ’50, παρουσιάζει, εν είδει χορογραφίας, το προσωπικό της κουζίνας ενός μεγάλου λονδρέζικου εστιατορίου -μάγειρες, σεφ ζαχαροπλαστικής, πλύντριες πιάτων, σερβιτόρες, πορτιέρηδες…- στη διάρκεια μιας πυρετώδους, εξαντλητικής μέρας. Έργο βασικά συνόλου, με πρωταγωνιστή έναν πολύ οργισμένο νεαρό άντρα -ο συγγραφέας άντλησε την έμπνευσή του απ’ τη δουλειά του σε ξενοδοχεία στο Νόργουιτς αλλά και στο Παρίσι αλλά μην ξεχνάμε πως κι η μητέρα του ήταν μαγείρισσα-, η «Κουζίνα» αποτελεί μια καταχθόνια 
συνεκδοχή του καπιταλισμού καθώς ο προλετάριος -το 2006 χρίστηκε, βέβαια, ιππότης-, έντονα πολιτικοποιημένος, στρατευμένος, με κομμουνιστές, Εβρέους αλλά άθεους μετανάστες γονείς Γουέσκερ επικεντρώνει στην εκμετάλλευση των εργαζομένων και στην εξαθλίωση στην οποία τους οδηγούν οι ισχυρές πιέσεις κι οι χαμηλές αμοιβές αλλά και στις αξίες της ομαδικής δουλειάς. Το έργο παίχτηκε, στα 57 χρόνια που χουν μεσολαβήσει σ’ εξήντα τουλάχιστον πόλεις όλου του κόσμου αλλά ιστορικό παραμένει το ανέβασμά του, το 1967,


περίοδο μεγάλων αναταράξεων, πριν απ’ τον Μάη του ’68, απ’ την Αριάν Μνουσκίν και το «Θέατρο του Ήλιου» της, στο Παρίσι, στο «Τσίρκο της Μονμάρτης» -όπως τότε είχε μετονομαστεί το Τσίρκο «Μεντράνο»-, πριν ακόμα ο θίασος-κολεκτίβα εγκατασταθεί στην «Καρτουσερί», παράσταση η οποία, ακριβώς, παρουσίασε το έργο ως μια επίθεση κατά του καπιταλισμού και εκτόξευσε διεθνώς τη φήμη του θιάσου.
Ο Λονδρέζος Άρνολντ Γουέσκερ (1932-2016), αν και πολυγραφότατος -έχει αφήσει περισσότερα από σαράντα έργα ενώ ασχολήθηκε και με την πεζογραφία, το δοκίμιο...- δεν είναι ιδιαίτερα γνωστός στην Ελλάδα. Τον πρωτοπαρουσίασε στη χώρα μας ο Γιώργος Μεσσάλας, στο τέλος της σεζόν 1972/1973, με το έργο του «Τα πατατάκια», ιδρυτική παράσταση του μακρόβιου «Μοντέρνου Θεάτρου» του, την οποία ανέβασε στο θέατρο «Μινώα».
Απ’ τα υπόλοιπα έργα του έχω εντοπίσει να ’χουν παιχτεί μόνον «Οι τέσσερις εποχές» -απ’ το «Θέατρο 3ης Σεπτεμβρίου» στο ομώνυμο θέατρο, σε σκηνοθεσία Νίκου Περέλη, τη θεατρική περίοδο 1987/1988 και στον «Πίσω Χώρο» του «Θεάτρου Κάτω απ’ τη Γέφυρα», σε σκηνοθεσία Χρήστου Προσύλη, το 2000/2001- κι ο μονόλογος «Γράμμα στην κόρη μου» στην Β΄ Σκηνή του θεάτρου «Οδού Κεφαλληνίας», απ’ το θίασο «Πράξη», σε σκηνοθεσία Βασίλη Κυρίτση, το 2009/2010.
Αξίζει να σημειωθεί ότι δυο διακεκριμένοι σκηνοθέτες μας, η Μάγια Λυμπεροπούλου, παλαιότερα, στο ΚΘΒΕ, κι ο Στάθης Λιβαθινός -ο οποίος είχε, μάλιστα, ξεκινήσει δοκιμές με την ομάδα του-, πιο πρόσφατα, σχεδίαζαν ν’ ανεβάσουν την «Κουζίνα» του Άρνολντ Γουέσκερ αλλά τα σχέδια και των δυο, για διάφορους λόγους, ναυάγησαν.
Το έργο, βέβαια, μπορεί να μην ανέβηκε στην Ελλάδα, όμως, τη σεζόν 2011/2012 προβλήθηκε, στο πλαίσιο των ζωντανών μεταδόσεων «National Theatre Live», παράστασή του απ’ το 

Εθνικό Θέατρο της Μεγάλης Βρετανίας, σε σκηνοθεσία του γεννημένου στην Αγγλία Ιρανού Μιζάν Σεϊμανί.
Ο Γιώργος Νανούρης θα προετοιμάσει ο ίδιος μια συμπτυγμένη εκδοχή του πολυπρόσωπου -πάνω από 30 ρόλοι- έργου, για 12-14 ηθοποιούς που χει την πρόθεσή να ’ναι όλοι νέοι, κατά προτίμηση πρωτοεμφανιζόμενοι. Οι συζητήσεις για τους συντελεστές της παράστασης δεν έχουν ακόμα ολοκληρωθεί.
Ο Γιώργος Νανούρης, τον φετινό χειμώνα, υπέγραφε τη σκηνοθεσία κι έπαιζε στο «Αφέντης και δούλος», διασκευή για το θέατρο, απ’ τον ίδιο, της ομώνυμης νουβέλας του Λεβ Τολστόi, περσινή παράσταση που επαναλήφθηκε στο θέατρο «Βασιλάκου», σκηνοθέτησε στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών τα «Παραμύθια του Χ.Κ. Άντερσεν», δική του διασκευή για το θέατρο επτά παραμυθιών του Χανς Κρίστιαν Άντερσεν, στην οποία κι έπαιζε ενώ έπαιξε και στην παράσταση «Ένας άνθρωπος επιστρέφει στην πατρίδα του πιστεύοντας ότι θα τον σκοτώσουν και τον σκοτώνουν» που παρουσιάστηκε στο «Υπόγειο» του «Θεάτρου Τέχνης», μεταγραφή του έργου του Τ.Σ. Έλιοτ «Φονικό στην εκκλησιά» απ’ τον Άρη Ασπρούλη και την Ιόλη Ανδρεάδη η οποία υπέγραφε και τη σκηνοθεσία. Όσο για το καλοκαίρι θα ’ναι στη διανομή της παράστασης «Εργοτάξιο Λούλα Αναγνωστάκη» που θα κάνει η Ρούλα Πατεράκη στο Φεστιβάλ Αθηνών -«Πειραιώς 260»-, στο πλαίσιο του αφιερώματος που το Φεστιβάλ οργανώνει στην Λούλα Αναγνωστάκη (Φωτογραφίες: 3.HART/ANL/REX/SHUTTERSTOCK, 4. Martine Franck / Magnum Photos, 5.Getty)

May 7, 2018

Γρηγόρης Βαλτινός και Γιάννης Σαρακατσάνης σμίγουν στη σκηνή του «Ιλίσια / Βολανάκης» με σκηνοθέτη τον Νικορέστη Χανιωτάκη: «Κάθε Τρίτη με τον Μόρι»


Το Τέταρτο Κουδούνι / Είδηση 


Ο Γρηγόρης Βαλτινός συναντά, την επόμενη χειμερινή θεατρική περίοδο, για πρώτη φορά στη σκηνή τον Γιάννη Σαρακατσάνη της νεότερης γενιάς, δοκιμάζοντας τις δυνάμεις 
του για πρώτη φορά σε μια μικρή αίθουσα, το θέατρο «Ιλίσια / Βολανάκης», μ’ έναν επίσης νέο σκηνοθέτη, τον Νικορέστη Χανιωτάκη, στο έργο για δυο «Κάθε Τρίτη με τον Μόρι» των Αμερικανών Τζέφρι Χάτσερ και Μιτς Άλμπομ, διασκευή για το θέατρο του ομώνυμου αυτοβιογραφικού χρονικού -ένα μπεστ σέλερ- του Άλμπομ, το οποίο παρουσιάζεται για πρώτη φορά στην Ελλάδα.
Στο θεατρικό έργο το οποίο, όπως και στο βιβλίο, στηρίζεται αποκλειστικά σε υπαρκτά πρόσωπα και καταστάσεις και που επιδέξια συνδυάζει το δραματικό στοιχείο με το χιούμορ, ο συγγραφέας Μιτς Άλμπομ (στην παράσταση ο Γιάννης 
Σαρακατσάνης), δημοσιογράφος του αθλητικού ρεπορτάζ σε εφημερίδες, πολυάσχολος, απορροφημένος απ’ τη δουλειά του τόσο ώστε να παραμελεί την προσωπική ζωή του, αγαπημένο του καθηγητή στο κολέγιο και μέντορά του είχε τον Μόρι Σoυόρτς (στην παράσταση ο Γρηγόρης Βαλτινός). Ο Μιτς θυμάται πάντα τη μέρα της αποφοίτησής του, όταν στα μάτια του δασκάλου του είδε δάκρυα τη στιγμή που τον αγκάλιαζε για να τον αποχαιρετήσει. Τότε που του υποσχέθηκε ότι θα ’ναι πάντα σ’ επαφή μαζί του.
Δεν έχει τηρήσει την υπόσχεσή του. Έχουν περάσει δεκάξι χρόνια. Στο μεταξύ ο Μόρι, που χει διαγνωστεί με αμυοτροφική πλάγια σκλήρυνση, νοιώθοντας το τέλος κοντά, γράφει τις φιλοσοφικές σκέψεις του για τη ζωή και το θάνατο. Ένας απ’ τους φίλους του, εντυπωσιασμένος απ’ τα γραπτά του, τα στέλνει σ’ ένα δημοσιογράφο της εφημερίδας «Boston Globe» ο οποίος γράφει 
ένα άρθρο. Το άρθρο τραβάει την προσοχή ενός απ’ τους παραγωγούς του σόου «Nightline», που καλεί τον Σουόρτς και του κάνει μια εκπομπή. Ο Μιτς τυχαίνει να τη δει κι αναγνωρίζει τον παλιό καθηγητή του. Του τηλεφωνεί για να κλείσει μια συνάντηση μαζί του.
Η πρώτη αυτή συνάντηση κεντρίζει τόσο τον Άλμπομ ώστε καταφέρνει να βρει χρόνο στο βαρύ πρόγραμμά του για να την καθιερώσει κάθε Τρίτη τους επόμενους μήνες. Σαν προσκύνημα. 
Θα μιλούν οι δυο τους για πολλά θέματα -ανάμεσά τους, η αποδοχή του θανάτου, η αγάπη, η δυνατότητα να γίνεις καλύτερος άνθρωπος… Ο γοητευμένος Μιτς θα κρατάει σημειώσεις, απ’ τη δεύτερη, μάλιστα, συνάντηση θα φέρει και κασετόφωνο (Φωτογραφία: Μιτς Άλμπομ).
Καρπός των συναντήσεων αυτών θα ’ναι, μετά το θάνατο του Μόρι Σουόρτς, το 1995, το βιβλίο «Τρίτες με τον Μόρι» -ο τίτλος του πρωτότυπου- του Μιτς Άλμπομ, που εκδόθηκε το 1997, έφτασε στην κορυφή των πωλήσεων και το 1999 έγινε τηλεταινία απ’ τον Μικ Τζάκσον, με Μόρι τον Τζακ Λέμον (στην τελευταία
εμφάνισή του) και Μιτς τον Χανκ Αζάρια. Το 2002, μεταφερμένο στο θέατρο απ’ τον Τζέφρι Χάτσερ, σε συνεργασία με τον ίδιο τον Μιτς Άλμπομ, έκανε την πρεμιέρα του στην Νέα Ιόρκη -Οφ Μπρόντγουέι.
Το χρονικό του Μιτς Άλμπομ πρωτοκυκλοφόρησε στην Ελλάδα το 1999 απ’ τις Εκδόσεις «Ωκεανίδα» με τον τίτλο «Το μεγαλύτερο μάθημα της ζωής. Κάθε Τρίτη με τον Μόρρι» ενώ απ’ το 2017 κυκλοφορεί απ’ τις Εκδόσεις «Διόπτρα», σε καινούργια μετάφραση, με τον τίτλο «Κάθε Τρίτη με τον Μόρι».
Η παράσταση θα κάνει πρεμιέρα τον Οκτώβριο. Οι συζητήσεις για τους υπόλοιπους συντελεστές δεν έχουν ακόμα ολοκληρωθεί.
Στο μεταξύ ο Γρηγόρης Βαλτινός συνεχίζει να πρωταγωνιστεί κρατώντας, μ’ εξαιρετική επιτυχία, τον επώνυμο ρόλο στην παράσταση «Αλέξης Ζορμπάς» -διασκευή για τη σκηνή απ’ τους Θανάση Παπαθανασίου και Μιχάλη Ρέππα του μυθιστορήματος του Νίκου Καζαντζάκη, σε σκηνοθεσία Σταμάτη Φασουλή- η οποία περιόδευσε το περασμένο καλοκαίρι και παίχτηκε ολόκληρο το χειμώνα στο θέατρο «Βέμπο» αλλά θα συνεχίσει και φέτος το καλοκαίρι, με περιοδεία στην Κύπρο κι ανά την Ελλάδα ενώ θα κλείσει τον κύκλο της, κατά πάσα πιθανότητα, αν δοθεί η έγκριση, στο Ηρώδειο, εκτός Φεστιβάλ Αθηνών.
Στο «Βέμπο» εμφανιζόταν το χειμώνα που έληξε κι ο Γιάννης Σαρακατσάνης, σε μια απόπειρα καινούργιου τύπου επιθεώρησης η οποία παρουσιαζόταν, παράλληλα με τον «Ζορμπά», με τον τίτλο «Τι ζούμε;», γραμμένη απ’ τον Λάμπρο Φισφή, σε συν-σκηνοθεσία του ίδιου του Γιάννη Σαρακατσάνη και του συγγραφέα, παράσταση που, επίσης, πρόκειται να περιοδεύσει μέσα στον Μάιο, ενώ, ταυτόχρονα, είχε γράψει, σκηνοθετήσει κι έπαιζε σ’ άλλες δυο παραστάσεις: την παράσταση για παιδιά «Οι εφευρέσεις που άλλαξαν τον κόσμο» στο θέατρο «Γκλόρια» αλλά και τη διαδραστική παράσταση μυστηρίου «Προσεχώς απόδραση» με την Ομάδα «Βρες το δολοφόνο στο «El Convento del Arte».


Όσο για τον νεαρό -και ηθοποιό- Νικορέστη Χανιωτάκη που ’χει αναλάβει τη σκηνοθεσία της παράστασης, το χειμώνα, αφενός, έπαιζε, επίσης, στον «Αλέξη Ζορμπά» -όπου, μάλιστα, αντικατέστησε για ένα διάστημα, στον βασικό ρόλο του Μιμηθού, τον Τάκη Παπαματθαίου, για λόγους υγείας του τελευταίου-, αφετέρου υπέγραψε πέντε (!) σκηνοθεσίες: «4 λεπτά και 12 δευτερόλεπτα» του Τζέιμς Φριτς, που συνυπέγραφε με τον Γεράσιμο Σκαφίδα -επανάληψη παράστασης η οποία είχε πρωτοανεβεί τον προηγούμενο χειμώνα 2016/2017 στο «Θησείον»-, «Ολεάνα» του Ντέιβιντ Μάμετ  και «Laughing Out Loud», όπου μάλιστα έχει γράψει και το κείμενο μαζί με την Ναταλία Δήμου με την οποία ΚΑΙ κρατούν τους δυο ρόλους  -παίζεται ακόμα- στο «Olvio», «Λυσσασμένη γάτα» του Τένεσι Γουίλιαμς στο «Θησείον» κι «Η γυναίκα με τα μαύρα» του Στίβεν Μάλατρατ στο «Δανδουλάκη».