Μεσαιωνική ιστορία στο «Βαφείο-Λάκης Καραλής»

 

Το Τέταρτο Κουδούνι / Είδηση

 

Μια σκοτεινή μεσαιωνική ιστορία με αγωνία, μυστήριο και ανατροπές υπόσχεται να ’ναι το νέο έργο του Στέφανου Παπατρέχα «Ονόριο, τα ανομήματα ενός εγκληματία». Ένα έργο «για την αλήθεια, το νόμο, την ηθική και την εξαπάτηση», που θα παρουσιάζεται κάθε Δευτέρα και Τρίτη,  απ’ τις  25 Οκτωβρίου και για δεκάξι παραστάσεις, στο θέατρο «Βαφείο-Λάκης Καραλής», σε σκηνοθεσία του Λάζαρου Βαρτάνη και του συγγραφέα του έργου, η οποία «θα κινείται ανάμεσα στη θεατρική μαγεία και τον σκληρό ρεαλισμό».

Στο έργο, στη διάρκεια του  Μεσαίωνα, «οι ισορροπίες ενός μοναστηριού διαταράσσονται από μια μοναχή, που φέρνει την αμαρτία» ενώ, παράλληλα, «μια δούκισσα βασανίζεται από τις

ενοχές της και τιμωρείται μέσα από δαίμονες του ύπνου, τσιγγάνοι στήνουν γλέντι και ξεγελούν ανυποψίαστους διαβάτες και ένας μυστηριώδης άνθρωπος -παρών σε όλα- εξαπατάει τους πάντες, γλιστρώντας ανάμεσά τους και καταργώντας κάθε νόμο».

Ο Στέφανος Παπατρέχας είναι πιστωμένος με τους δυο επιτυχημένους μονολόγους «Φροσύνη» και «Πασού» που έβλεπαν την ιστορία της κυρά-Φροσύνης και του Αλί Πασά μέσα από τα διαφορετικά πρίσματα δύο γυναικών και τους

οποίους, επίσης, είχε συν-σκηνοθετήσει ο ίδιος με τον Λάζαρο Βαρτάνη και ερμήνευσε η Σύνθια Μπατσή.

Το «Ονόριο, τα ανομήματα ενός εγκληματία» θα παρουσιαστεί με σκηνικά και κοστούμια Ηλένιας Δουλαδίρη, μουσική Σίσσυς Βλαχογιάννη, σχεδιασμό φωτισμών Τάκη Λυκοτραφίτη, επιμέλεια κίνησης Μαρίνας Μαυρογένη, βοηθό σκηνοθέτη και υπεύθυνη για τις φωτογραφίες, το τρέιλερ και τα γραφιστικά την Λιλή Νταλανίκα και βοηθό σκηνογράφου/ενδυματολόγου και φροντίστρια την Ιωάννα Καλαβρού.

Τους ρόλους έχουν αναλάβει οι: Λάζαρος Βαρτάνης, Αλέξανδρος Καναβός, Σύνθια Μπατσή, Μαίρη Ξένου, Στέφανος Παπατρέχας, Γεωργία Πιερρουτσάκου.

Μέσα στον Σεπτέμβριο το έργο θα κυκλοφορήσει απ’ τις Εκδόσεις «Κέδρος».

«Μήδεια» για τρεις από τον Αιμίλιο Χειλάκη με Αθηνά Μαξίμου το καλοκαίρι του 2022

 

Το Τέταρτο Κουδούνι / Είδηση

 

Την «Μήδεια» του Ευριπίδη έχει ήδη προγραμματίσει να παρουσιάσει το επόμενο καλοκαίρι -του 2022-, ακολουθώντας και πάλι τη γραμμή των τριών υποκριτών με Χορό, όπως και στην αρχαιότητα, ο Αιμίλιος Χειλάκης που θα υπογράφει τη σκηνοθεσία, με την Αθηνά Μαξίμου να επωμίζεται τον ομώνυμο ρόλο και τον ίδιο στους ρόλους του Ιάσονα, της Τροφού και του Κρέοντα ενώ υπό αναζήτηση βρίσκεται ο τρίτος ηθοποιός που θ’ αναλάβει τους ρόλους του Παιδαγωγού, του Αιγέα και του Αγγελιοφόρου.

Η συγκλονιστική τραγωδία του Ευριπίδη θα παρουσιαστεί σε άπαιχτη μετάφραση του Γιώργου Μπλάνα, με σκηνικά και κοστούμια Εύας Νάθενα, μουσική Δημήτρη Καμαρωτού, φωτισμούς Νίκου Βλασόπουλου και σε παραγωγή Παναγιώτη Γεροδήμου. Κορυφαία του δωδεκαμελούς Χορού θα ’ναι η Γιώτα Νέγκα ενώ στα μέλη του έχουν ήδη περιληφθεί η Μάϊρα Γραβάνη  και η Ελευθερία Κοντογεώργη. 

Ο Αιμίλιος Χειλάκης έχει ήδη ξεκινήσει απ’ το 2012 να δοκιμάζει με επιτυχία, με την εταιρεία καλλιτεχνικών δραστηριοτήτων «αρτIVITIES» που ίδρυσε, το ανέβασμα αρχαίας ελληνικής τραγωδίας με το σύστημα των τριών υποκριτών και Χορό: το 2012 παρουσίασε, σε συμπαραγωγή με το ΔΗΠΕΘΕ Βόλου, τον «Οιδίποδα τύραννο» του Σοφοκλή, όπου, σε σκηνοθεσία Τσέζαρις Γκραουζίνις, κρατούσε τον επώνυμο ρόλο, με τον Κωνσταντίνο Μαρκουλάκη και τον Χρήστο Σαπουντζή μαζί του -μια παράσταση-σταθμός, κατά τη γνώμη μου-, το 2014, σε συμπαραγωγή με το ΔΗΠΕΘΕ Πάτρας, τον «Φιλοκτήτη» του Σοφοκλή, όπου, σε σκηνοθεσία Κώστα Φιλίππογλου, ήταν ο Νεοπτόλεμος πλάι στον Μιχαήλ Μαρμαρινό-Φιλοκτήτη και τον Κωνσταντίνο Μαρκουλάκη -και οι δυο παραστάσεις παίχτηκαν στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Επιδαύρου-, το 2017 την «Ιφιγένεια εν Αυλίδι» του Ευριπίδη, όπου έπαιζε Αγαμέμνονα και Αχιλλέα, με την Λένα Παπαληγούρα στον επώνυμο ρόλο και την Αθηνά Μαξίμου μαζί του, και το 2018  την «Αντιγόνη» του Σοφοκλή όπου έπαιζε Κρέοντα και Ευρυδίκη, πλάι στην Αθηνά Μαξίμου-Αντιγόνη και Άγγελο και με τον Μιχάλη Σαράντη -και στις δυο αυτές παραστάσεις που παίχτηκαν σε περιοδείες, συνυπέγραφε τη σκηνοθεσία μαζί με τον Μανώλη 

Δούνια, ενώ η μετάφραση, όπως και στον «Φιλοκτήτη», ήταν του ποιητή Γιώργου Μπλάνα, μεταφραστή και της επερχόμενης «Μήδειας».

Το πιο πρόσφατο ελληνικό ανέβασμα της «Μήδειας» έχει γίνει απ’ το Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος που παρουσίασε, μόλις το περασμένο Σάββατο, μια πολύ συντομευμένη διασκευή της τραγωδίας για τέσσερις ηθοποιούς, σε σκηνοθεσία Ελένης Ζιάνα, στον αρχαιολογικό χώρο της Πύδνας και στο πλαίσιο των εκδηλώσεων «Όλη η Ελλάδα ένας Πολιτισμός 2021» του υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού. Το πιο πρόσφατο πλήρες ανέβασμα της τραγωδίας του Ευριπίδη στα ελληνικά -αλλά μόνο με γυναίκες ηθοποιούς- έγινε τον Ιούλιο, στην Κύπρο, στην Λευκωσία και στο αρχαίο θέατρο Κουρίου, στο πλαίσιο του εκεί Διεθνούς Φεστιβάλ Αρχαίου Ελληνικού Δράματος, σε σκηνοθεσία Αλίκης Δανέζη-Κνούτσεν, με την Στέλα Φυρογένη στον επώνυμο ρόλο και την Έλενα Καλλινίκου ως Ιάσονα.

Στον ελλαδικό χώρο η «Μήδεια», στην πλήρη μορφή της, έχει ν’ ανεβεί απ’ το 2017, όταν την παρουσίασε στην Επίδαυρο, στο πλαίσιο του Φεστιβάλ, το «Θέατρο Τέχνης», σε συμπαραγωγή με το ΔΗΠΕΘΕ Ιωαννίνων, με σκηνοθέτρια την Μαριάννα Κάλμπαρη, την Μαρία Ναυπλιώτου στον επώνυμο ρόλο και Ιάσονα τον Χάρη Φραγκούλη. Το ίδιο καλοκαίρι ο Δημήτρης Καραντζάς, επίσης στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Επιδαύρου αλλά στο Μικρό Θέατρο της Αρχαίας Επιδαύρου, ανέβασε την «Μήδεια» σε μια εκδοχή επίσης με τρεις -αλλά άνδρες- υποκριτές και σε «παράλληλο διάλογο» του κειμένου του Ευριπίδη με το σενάριο του Πιερ-Πάολο Παζολίνι για την ομώνυμη ταινία του και με τα θεατρικά έργα «Μήδεια» του Ζαν Ανούιγ(ι) και «Μήδειας υλικό» του Χάινε Μίλερ. Με τον Γιώργο Γάλλο ως Μήδεια, τον Χρήστο Λούλη και τον Μιχάλη Σαράντη. Μια έξοχη παράσταση που επαναλήφθηκε και το χειμώνα 2017/2018 στο θέατρο «Πορεία».

Στο μεταξύ, ο Αιμίλιος Χειλάκης συνεχίζει να περιοδεύει με τον «Οθέλο» του Σέξπιρ που ’χει ανεβάσει ο ίδιος μαζί με τον Μανώλη Δούνια, με τον Γιάννη Μπέζο στον επώνυμο ρόλο, τον ίδιο ως Ιάγο, την Μάιρα Γραβάνη ως Δισδεμόνα και την Μυρτώ Αλικάκη ως Εμιλία, παράσταση που θα παιχτεί μεθαύριο, Πέμπτη 26 και την Παρασκευή 27 Αυγούστου, και στο Ηρώδειο.

Στο Φτερό / Πάσης φύσεως εκσκαφές... ή Τα κομμένα νήματα που δένονται

 

«Digger». Σκηνοθεσία: Τζώρτζης Γρηγοράκης 

 

Ο Νικήτας, εξηντάρης πια, έχασε κάποτε, στο ορυχείο όπου δούλευε εργάτης, σε δυστύχημα, φίλους του και τον αδελφό του. Ο ίδιος γλύτωσε. Μεγάλο το σοκ. Τα παράτησε τότε όλα και εγκαταστάθηκε εκεί κοντά, σε ένα απομονωμένο

αγροτόσπιτο με άλογα, ζώντας από το κτήμα του, χωμένο μέσα στο δάσος, στα ορεινά. Δεν κατονομάζεται ο τόπος αλλά είναι στον Χολομώντα, βουνό της Χαλκιδικής -ένας επίγειος παράδεισος. Η γυναίκα του, όμως, δεν μπορούσε να ζήσει στην απομόνωση. Πήρε το γιο τους και έφυγαν. Ο Νικήτας ζει μόνος, εδώ και χρόνια, δεμένος με τη φύση, δεμένος με το δάσος, δεμένος με τα άλογά του αλλά και αντιμετωπίζοντας 

μία  απειλή: την εταιρεία εξορύξεων που επιδιώκει να επεκταθεί. Τη βλέπει να απλώνει τα δίχτυα της, σιγά-σιγά, στο δάσος, να ξεριζώνει δέντρα με το έτσι θέλω, να καταπατάει ατομικές ιδιοκτησίες, να αγοράζει κτήματα της περιοχής, να

προσφέρει  και στον ίδιο ένα αδρό ποσό για να πουλήσει το δικό του... Τους το αρνείται ενώ οι χωριανοί του γειτονικού χωριού έχουν διχαστεί -το συμφέρον τους είναι να πουλήσουν τα κτήματά τους ή να σώσουν το δάσος; Και ξαφνικά, από το πουθενά, καβάλα στην αγωνιστική μηχανή του, φτάνει στο αγρόκτημα ο γιος του Νικήτα, ο Τζόνι. Τριαντάρης. Παιδί των μοτοκρός. Καμία σχέση με τη φύση.

Εντελώς διαφορετική νοοτροπία -χάσμα... Η μάνα του, και γυναίκα του Νικήτα, πέθανε και του άφησε με διαθήκη το μερίδιό της στο κτήμα -της ανήκε το 50%. Πιέζει τον πατέρα του να του δώσει τα χρήματα, άρα να το πουλήσει. Φτάνει στο σημείο να πιάσει δουλειά στην εταιρεία ως οδηγός εκσκαφέα.

Ο Νικήτας πάντα αρνείται. Συγκρούονται. Χωρίς να φτάσουν στα άκρα. Αλλά η φύση που τους χωρίζει, τελικά, επανενώνει τα κομμένα νήματα: όταν ο Νικήτας βρεθεί να βουλιάζει μέσα σε ένα βάλτο ο Τζόνι θα τον γλυτώσει με τον κάδο του εκσκαφέα που οδηγεί: μία σκηνή αγωνίας η οποία καταλήγει αστεία, με τον λασπωμένο

Νικήτα μέσα στον κάδο -η ταινία δεν στερείται το χιούμορ. Ο εκσκαφέας -ο digger- γίνεται το σύμβολο που τους χώρισε αλλά και θα τους φέρει, επιτέλους, κοντά, ανασκαλεύοντας, σκάβοντας τις ψυχές τους. Ο Τζώρτζης Γρηγοράκης, με την πρώτη μεγάλου μήκους ταινία του «Digger» (Ελλάδα/Γαλία/Γερμανία, 2020) πέτυχε να συγκεράσει τον (καθόλου αφελή) οικολογικό προβληματισμό με μία προσωπική  ιστορία

πατέρα-γιου ισορροπώντας τα πάνω σε ένα πολιτικό υπόβαθρο, χωρίς όμως να το φέρει σε πρώτο πλάνο, μολονότι οι ομοιότητες με το σκάνδαλο της πώλησης των μεταλλείων -επίσης...- της Χαλκιδικής  και με τις συγκρούσεις στις Σκουριές είναι οφθαλμοφανείς. Το σενάριο, που έγραψε ο ίδιος πάνω σε μία ιστορία δική του, της Μαρίας Βώττη και του Βαγγέλη Μουρίκη, έχει κάποια προβλήματα στις συνδέσεις

των επιμέρους στοιχείων -το επεισόδιο στο βάλτο δεν προκύπτει αβίαστα- αλλά με τη σκηνοθεσία του τα ξεπερνάει και ας γίνεται κάποιες στιγμές κάπως επίπεδο, κάπως άνευρο το αποτέλεσμα. Και οι διάλογοί του προκύπτουν αβίαστοι, φυσικότατοι. Οι ρυθμοί του, συχνά αργοί, είναι αυτοί που πρέπει για το θέμα του -λειτουργούν σαν εύγλωττες θεατρικές παύσεις που σημαίνουν περισσότερο τα πλάνα του. Οι αρχικές σκηνές της πλημμύρας είναι δεξιοτεχνικά γυρισμένες που μόνο

σε πρωτάρη να μην παραπέμπουν, το ίδιο και το βούλιαγμα του Νικήτα στον βάλτο ενώ κινηματογραφεί συναρπαστικά το δάσος με τις εποχικές εναλλαγές του. Πολλά, άλλωστε, οφείλει η ταινία στη μουντή, ομιχλώδη, «υγρή», υποβλητική φωτογραφία του Γιώργου Καρβέλα. Στα υπέρ της σκηνοθεσίας και ότι ο Τζώρτζης Γρηγοράκης έχει οδηγήσει πολύ καλά τους ηθοποιούς του, φαινόμενο όχι συνηθισμένο στους σύγχρονους έλληνες σκηνοθέτες του κινηματογράφου. Ειδικά έχει 

καταφέρει -και αυτό ήταν το μεγάλο στοίχημα- να δέσει θαυμαστά τους δύο πρωταγωνιστές του, αν και εντελώς διαφορετικής ιδιοσυγκρασίας ηθοποιούς, πολύ καλά, πάντως, επιλεγμένους ώστε να προκύπτει το χάος ανάμεσά τους και ανάμεσα στις γενιές τους. Αυτή η διαφορετική στόφα τους, όμως, θα μπορούσε να γίνει μπούμερανγκ. Και να μη δεθούν

μεταξύ τους. Το αποτέλεσμα είναι ένα επίτευγμα του Τζώρτζη Γρηγοράκη. Όχι, βέβαια, άμοιρο των ηθοποιών. Ο Βαγγέλης Μουρίκης, ηθοποιός ιδιοσυγκρασιακός, άμεσος -πιο άμεσος δεν γίνεται- παραμένει σταθερή αξία. Αλλά με ένα ελάττωμα: την κακή άρθρωσή του, εξαιτίας της οποίας αρκετά χάνονται από το λόγο του. Ο Αργύρης Πανταζάρας χαλιναγωγεί τη θεατρικότητά του, γίνεται απολύτως κινηματογραφικός και ερμηνεύει τον Τζόνι υποδόρια, με αξιομνημόνευτη λιτότητα,

χωρίς να του ξεφεύγουν κορόνες. Η Σοφία Κόκκαλη, αν και σε ένα ρόλο χωρίς ψαχνό, γράφει στο πανί με μία απαράμιλλη, αφοπλιστική εκφραστικότητα κάνοντας το συμπληρωματικό 

της παρουσίας της σημαντικό. Από τους υπόλοιπους ρόλους ξεχώρισα τον Μιχάλη Ιατρόπουλο -έχει μία αυθεντικότητα. Μία ταινία ουσιαστική αλλά που δεν χάνεται σε λαβυρίνθους. Αξίζει να τη δείτε! 

Κινηματογράφος «Παναθήναια», 9 Αυγούστου 2021.