«Το τίμημα» του Άρθουρ Μίλερ θα παρουσιάσει την επόμενη σεζόν ο Γρηγόρης Βαλτινός

 

Το Τέταρτο Κουδούνι / Είδηση 

«Το τίμημα» («The Price»), το αριστουργηματικό δίπρακτο έργο του Άρθουρ Μίλερ, θα παρουσιάσει την επόμενη χειμερινή θεατρική περίοδο ο Γρηγόρης Βαλτινός στο θέατρό του «Ιλίσια», κρατώντας τον εμβληματικό στο έργο ρόλο του εβρέου παλαιοπώλη Γκρέγκορι Σάλομον
Ο πενηντάχρονος, κοντά στη σύνταξη, αρχιφύλακας Βίκτορ Φραντζ συναντιέται -μαζί κι η γυναίκα του Έστερ-, για πρώτη φορά μετά από 30 χρόνια. με τον διαζευγμένο νεότερο αδελφό του γιατρό Γουόλτερ. Ο Βίκτορ, αδιαφορώντας για την καριέρα του, είχε εγκαταλείψει το κολέγιο κι είχε σταθεί πλάι στον ηλικιωμένο πατέρα του που είχε χρεοκοπήσει στην ύφεση του 1929 έως ότου εκείνος πέθανε, ο Γουόλτερ, αντίθετα, αφοσιωμένος στη δική του καριέρα, δεν είχε ενδιαφερθεί -γι αυτό κι η απόσταση κι η αποξένωση που δημιουργήθηκε ανάμεσά τους. Η συνάντηση γίνεται στην κατοικία του πατέρα, στη σοφίτα μιας παλιάς πολυκατοικίας που πρόκειται να κατεδαφιστεί, με σκοπό να εκποιήσουν τα παλιά έπιπλα, γι αυτό κι έχουν καλέσει έναν πανούργο ενενηντάχρονο εβρέο, ροσικής καταγωγής παλαιοπώλη, τον Γκρέγκορι Σάλομον, να τα εκτιμήσει και να τα αγοράσει. Οι παλιές συγκρούσεις κι οι παλιές πικρίες αναδύονται αλλά όχι χωρίς να λείπει το χιούμορ, ειδικά στο ρόλο του παλαιοπώλη.

Το έργο, γραμμένο απ’ τον Άρθουρ Μίλερ το 1967, έκανε την πρεμιέρα του στο Μπρόντγουέι, στο θέατρο «Μορόσκο», το 1968 και παίχτηκε για ένα χρόνο με επιτυχία, ήταν, μάλιστα, υποψήφιο για Βραβείο «Τόνι». Σκηνοθέτης ήταν ο Ούλου Γκρόσμπαρντ και τους ρόλους ερμήνευαν ο Πατ Χινγκλ (Βίκτορ), η Κέιτ Ριντ (Έστερ), ο Άρθουρ Κένεντι (Γουόλτερ) κι ο Χάρολντ Γκάρι (Γκρέγκορι Σάλομον). Το 1969 έγινε ταινία στην Σοβιετική Ένωση (!), σε σκηνοθεσία Μιχαήλ Κάλικ ενώ το 1971 προσαρμόστηκε για την τηλεόραση και παίχτηκε απ’ το αμερικάνικο δίκτυο NBC, σε σκηνοθεσία Φίλντερ Κουκ.
Στην Ελλάδα το έργο πρωτοπαρουσίασε τη σεζόν 2012/2013 το «Θέατρο Εξαρχείων» σε σκηνοθεσία Τάκη Βουτέρη, με τον ίδιο ως Βίκτορ, την Αννίτα Δεκαβάλλα, που υπέγραφε και τη  μετάφραση, ως Έστερ, τον Γιάννη Κρανά ως Γουόλτερ και τον Μπάμπη Γιωτόπουλο ως Σάλομον -ο καλύτερος, ίσως, ρόλος του. 
Το 2013/2014 το έργο ανέβασε, στο Νέο Υπερώο του θεάτρου της Εταιρείας Μακεδονικών Σπουδών, το ΚΘΒΕ, σε μετάφραση Ειρήνης Αδαμίδου και σκηνοθεσία Άσπας Καλλιάνη.. Ο Αλέξανδρος Μούκανος ήταν ο Βίκτορ, η Στέλλα Καζάζη η Έστερ, ο Σταύρος Ζαλμάς ο Γουόλτερ κι ο Χρήστος Σιμαρδάνης ο Γκρέγκορι Σόλομον. Η παράσταση επαναλήφθηκε την επόμενη σεζόν 2014/2015, με την ίδια διανομή.
Το 2017/2018 «Το τίμημα» ανέβηκε στο «Ιλίσια», σε μετάφραση Μάκη Μαρσέιγ και σκηνοθεσία Ιωάννας Μιχαλακοπούλου, με Βίκτορ τον Γεράσιμο Σκιαδαρέση, Έστερ την Ρένια Λουιζίδου, Γουόλτερ τον Χρήστο Σαπουντζή και Γκρέγκορι Σόλομον τον Γιώργο Μιχαλακόπουλο, σε άλλη μια μεγάλη επιτυχία του, που ήταν κι ο τελευταίος του ρόλος στη σκηνή. Η παράσταση συνεχίστηκε και την επόμενη σεζόν 2018/2019.
Ο Γρηγόρης Βαλτινός φέτος παρουσιάζει -μόλις άρχισαν οι παραστάσεις- στο «Ιλίσια», για δεύτερη σεζόν, το «Κάθε Τρίτη με τον Μόρι», τις συναρπαστικές συναντήσεις με τον άρρωστο άλλοτε καθηγητή του στην κοινωνιολογία Μόρι Σουόρτς, του δημοσιογράφου Μιτς Άλμπομ. Ο οποίος, μετά το θάνατο του Μόρι, εξέδωσε την αυτοβιογραφική μαρτυρία «Κάθε Τρίτη με τον Μόρι» την οποία μετέφερε, μαζί με τον Τζέφρι Χάτσερ, και στο θέατρο, σ’  ένα έργο για δυο πρόσωπα, με τον ίδιο τίτλο: αυτό που παίζει, μαζί με τον Γιάννη Σαρακατσάνη, ο Γρηγόρης Βαλτινός σε σκηνοθεσία του και που είχε ήδη παρουσιάσει τη σεζόν 2018/2019, σε σκηνοθεσία του Νικορέστη Χανιωτάκη, στο «Ιλίσια Βολανάκης».
Οι συζητήσεις για το σκηνοθέτη, τους συντελεστές και την υπόλοιπη διανομή στο «Τίμημα» είναι, ακόμη, στο στάδιο της έρευνας.

Στο Φτερό / Βέρντι, πατήρ πάντων

 

Ελεονόρα Μπουράτο, σοπράνο - Συμφωνική Ορχήστρα και Χορωδία Δήμου Αθηναίων - Τάσης Χριστογιαννόπουλος, βαρύτονος: Γκαλά όπερας. Διεύθυνση: Εμανουέλε Κουαράντα.

Ναι! Αυτό ήταν γκαλά! Με μία διεθνή σοπράνο στην άνθησή της: φωνή μεγάλων δυνατοτήτων και απολύτως ακμαία. Το θέατρο με τον μακροσκελή τίτλο «Ολύμπια» Δημοτικό Μουσικό Θέατρο «Μαρία Κάλλας» έκανε την έναρξη της σεζόν-του 2026/2027 με ένα γεγονός: η ιταλίδα σοπράνο της έδωσε κύρος 

και λάμψη. Η βραδιά, την οποία κυβέρνησε από το πόντιουμ ο ιταλός αρχιμουσικός Εμανουέλε Κουαράντα, με την Συμφωνική Ορχήστρα και την Χορωδία του Δήμου Αθηναίων και την οποία υποστήριξε ο καλλιτεχνικός διευθυντής του Ολύμπια, διεθνής μας βαρύτονος Τάσης Χριστογιαννόπουλος, επάξιος συμπαραστάτης -έστω και αν η φωνή του έχει χάσει κάτι από την πλαστικότητά της αλλά η ερμηνευτική και εκφραστική δεινότητά του 

παραμένουν ακέραιες-,  της Ελεονόρα Μπουράτο, άνοιξε με την Εισαγωγή στην «Λουίζα Μίλερ» του Τζουζέπε Βέρντι. Και το γκαλά, με Βέρντι συνέχισε, πατέρα πάντων, στον οποίο ήταν αφιερωμένο ολόκληρο το πρώτο μέρος: άρια «Ritorna vincitor!» της Αΐντα από την «Αΐντα» και, κατόπιν, δύο χορωδιακά από την «Τραβιάτα« με την Χορωδία του Δήμου Αθηναίων. Από τον «Μάκβεθ» -του Βέρντι πάντα- ακούσαμε την άρια του επώνυμου ήρωα «Pietà, rispetto, amore» με τον Τάση Χριστογιαννόπουλο και το χορωδιακό των σκοτσέζων προσφύγων 

«Patria oppressa». Η Ελεονόρα Μπουράτο επανήλθε με την άρια «Pace, pace mio Dio!» από την «Δύναμη του πεπρωμένου» και η Χορωδία, κατόπιν, ενθουσίασε -όπως πάντα συμβαίνει στο κομμάτι αυτό- με το χορωδιακό των εβρέων σκλάβων «Va pensiero, sull’ ali dorate» από τον «Ναμπούκο» -νομίζω η καλύτερή τους στιγμή στο γκαλά. Το πρώτο μέρος έκλεισε με «Τροβατόρε»: τη σκηνή και άρια «Timor di me?… D’ amor sull’ ali rosee» της Λεονόρα και τη σκηνή και ντουέτο 

Λεονόρα και Κόμη ντι Λούνα «Udiste? Come albeggi… Mira, d’ acerbe lagrime». Στο δεύτερο μέρος προηγήθηκε από την ορχήστρα το Ιντερμέτζο μεταξύ  Β΄ και Γ΄ πράξης από την «Μανόν Λεσκό» του Τζάκομο Πουτσίνι και ακολούθησε η Ελεονόρα Μπουράτο με την άρια της Αντριάνα «Io son l’ umile ancella». Σειρά είχε η εκτός ιταλικού ρεπερτορίου της βραδιάς «Κάρμεν» του Γάλου Ζορζ Μπιζέ: χορωδιακό «Les voici, voici la quadrille» και άρια του Εσκαμίγιο με χορωδία «Votre toast, je peux vous le rendre». Η σοπράνο ήρθε πάλι στη σκηνή για να τραγουδήσει την άρια της Βαλί «Ebben? Ne andrò lontana» από τη φερώνυμη όπερα του Αλφρέντο Καταλάνι. Η βραδιά έκλεισε με Πουτσίνι:«Μαντάμα Μπατερφλάι» (Χορωδιακό με κλειστό στόμα και η άρια της Τσο-Τσο-Σαν «Un bel di vedremo»)

και, ως ανκόρ, η άρια της Τόσκα «Vissi d’ arte» από την ομώνυμη όπερα, δύο άριες όπου στην Ελεονόρα Μπουράτο, μεστή σε όλα τα κομμάτια, μου φάνηκε πως ο Πουτσίνι της ταιριάζει εξαιρετικά, καθώς έβγαλε συγκίνηση που της έλειπε στα προηγούμενα. Η Συμφωνική Ορχήστρα του Δήμου Αθηναίων μου άφησε την εντύπωση ότι δεν έχει ακόμα βρει τον ήχο της και ότι έχει κάποια 

προβληματάκια που δεν τα έσωσε ο μαέστρος Κουαράντα ενώ η Χορωδία που τη διδάσκει ο Σταύρος Μπερής βρίσκεται λίγο πιο μπροστά, Μία βραδιά με ένα πρόγραμμα ιδιαίτερα δημοφιλές και ελκυστικό που ενθουσίασε το κοινό το οποίο είχε κατακλύσει το θέατρο.  (Φωτογραφίες: Γιώργος Σακελλαρίου). 

(Το έντυπο πρόγραμμα του γκαλά ήταν μία μεγάλη κάρτα με ένα διαφωτιστικό κείμενο της Μάιρα Μηλολιδάκη για τα έργα της βραδιάς. Να επισημάνω μόνο πως, όταν καλείς μία διάσημη σοπράνο για γκαλά, στο έντυπο πρόγραμμα βάζεις, τουλάχιστον, το βιογραφικό της).

«Ολύμπια» Δημοτικό Μουσικό Θέατρο «Μαρία Κάλλας», 12 Οκτωβρίου 2026.

Στο Φτερό / Όταν τελείωσαν όλα… ή Η αλαζονεία που (δεν) τιμωρείται

 

«Πέρσες» του Αισχύλου / Σκηνοθεσία: Χρήστος Θεοδωρίδης.

 

Στα Σούσα, διοικητική πρωτεύουσα της κραταιάς και αχανούς Περσικής Αυτοκρατορίας των Αχαιμενιδών, οι επιφανείς γέροντες 

της Αυλής, ανήσυχοι, περιμένουν νέα από το βασιλιά τους Ξέρξη -είχε διαδεχτεί τον πατέρα του Δαρείο, μετά το θάνατό του - που έχει 

εκστρατεύσει με πολυπληθή στρατό και στόλο εναντίον της Ελλάδας και ειδικά της Αθήνας για να εκδικηθεί την ήττα του πατέρα του, από τους Έλληνες, στη μάχη του Μαραθώνα. Οι κακοί οιωνοί στο όνειρο 

που βλέπει η βασίλισσα Άτοσσα, χήρα του Δαρείου και μητέρα του Ξέρξη, φορτίζουν περισσότερο την ατμόσφαιρα. Ώσπου ένας Αγγελιαφόρος που φτάνει από την Ελλάδα τους φέρνει τα τραγικά νέα: ο περσικός στόλος έχει συντριβεί από τους Έλληνες στη ναυμαχία της Σαλαμίνας και έχει καταστραφεί, με όλους σχεδόν τους ηγέτες του να έχουν σκοτωθεί ή πνιγεί -Η 

καταστροφή, «τελείωσαν όλα»- εκτός του Ξέρξη που επιστρέφει. Η Άτοσσα επιμένει και πείθει τους γέροντες του Χορού να καλέσουν από τον τάφο του τον Δαρείο να τους συμβουλεύσει για το τι μέλλει γενέσθαι. Όντως, τελικά, 

μετά από την επίκλησή τους, εμφανίζεται  το Φάντασμα του Δαρείου που, πριν επανέλθει στον Κάτω Κόσμο, τους συστήνει να μην επιχειρήσουν άλλη εκστρατεία κατά των Ελλήνων γιατί θα είναι καταδικασμένη. Στο τέλος φτάνει ο Ξέρξης, με κουρελιασμένα τα βασιλικά του ενδύματα, για να συμμετάσχει 

στο γενικό θρήνο. Αλλά διατηρώντας το θρόνο του... Ο Αισχύλος με τους «Πέρσες» (472 π.Χ), την παλαιότερη από τις σωζόμενες τραγωδίες, γράφει 

ένα μεγαλόπνοο έργο, το πρώτο που βασίζεται σε ιστορικά γεγονότα -η χρονολογία του απέχει οκτώ μόλις χρόνια από τη ναυμαχία της Σαλαμίνας στην οποία μάλιστα ο ποιητής συμμετείχε-, επινοώντας ένα μεγαλοφυές εύρημα: να τοποθετήσει την απήχηση που είχε η νίκη των Ελλήνων στην εχθρική -την

περσική- Αυλή. Ο σκηνοθέτης Χρήστος Θεοδωρίδης διάλεξε μέσα από αυτή την τραγωδία του πολέμου να υψώσει μία αντιπολεμική κραυγή. Πάνω σε δραματουργική επεξεργασία της ισχυρής ακόμα μετάφρασης του Παναγιώτη Μουλλά, δραματουργική επεξεργασία την οποία συνυπογράφει με την Ιζαμπέλλα Κωνσταντινίδου και τον Παύλο Σούλη -και επιστημονικό σύμβουλο της παράστασης- , έκανε αλλαγές -μεταθέσεις 

κειμένου, προσθήκες σύγχρονων κειμένων, ανάμεσά τους και ένα ποίημα του Παλεστίνιου Μαχμούντ Νταρουίς, προσπαθώντας να προσαρμόσει το αρχαϊκό κείμενο με σύγχρονους όρους αλλά με σεβασμό στο πνεύμα του Αισχύλου. Καταρχάς μετέτρεψε τον Χορό των Γερόντων σε Χορό νέων ανθρώπων -ένα Χορό του λαού που αγωνιά για την τύχη του. Λύση απολύτως 

αποδεκτή. Μετά, με τα κείμενα που πρόσθεσε -αναφορές σε πολλούς σύγχρονους πολέμους-, μετέτρεψε τους«Πέρσες» σε δυνατή, σύγχρονη φωνή κατά του πολέμου. Κι αυτά σε ένα χώρο εντελώς άδειο από σκηνικά -μόνο ένα μικρόφωνο με πόδι που χρησιμοποιούνταν όχι διαρκώς αλλά σε καίριες στιγμές-, χώρο που πρόβαλε και μεγέθυνε την παράσταση, ενισχυμένος από τους εξαίρετους φωτισμούς της Ιωάννας Αθανασίου και του 

Τάσου Παλαιορούτα,. Η κίνηση του 17μελούς, πολύ καλά επιλεγμένου και διδαγμένου, Χορού (δραματουργία κίνησης Χρήστος Θεοδωρίδης, χορογραφία-κίνηση Ξένια Θεμελή) σφράγιζε το παραστασιακό αποτέλεσμα. Ρυθμοί αργοί αλλά άψογοι, παύσεις και σιωπές καίριες, μουσικές του Jeph Vanger που 

υπογράμμιζαν το δέος της κάθε σκηνής και μία συγκλονιστική, «μακρινή» επίκληση που θα μπορούσε να σταθεί άφοβα πλάι στην ιστορική επίκληση των «Περσών» του Κάρολου Κουν και του «Θεάτρου Τέχνης». Βρήκα λάθος τις υπερβολικές κραυγές του  

Ξέρξη -μείωναν την εσωτερικότητα του καλού ηθοποιού Τάσου Ροϊλού και τον κατάπιναν. Η αδάμαστη από την καταστροφή αλαζονεία του βασιλιά θα μπορούσε να προβληθεί με άλλα μέσα. Ο Δημήτρης Καταλειφός (Φάντασμα Δαρείου) διατήρησε την ποιότητα της υποκριτικής του, αν και μου φάνηκε κάπως υποτονικός. Ο Αγγελιαφόρος του Σταύρου Σβήγκου μετέφερε, με τη σπασμένη φωνή του, όλον τον αχό της 

καταστροφικής ναυμαχίας της Σαλαμίνας προξενώντας μου ανατριχίλες. Η Μαρία Ναυπλιώτου, ηγεμονική παρουσία, ντυμένη με ένα εκπληκτικό κοστούμι που θα άξιζε η διατήρησή του σε μουσείο, με στάση του σώματος και κίνηση εξαιρετικά, έδωσε με κύρος μία Άτοσσα που η καταστροφή τη συντρίβει 

αλλά η θέση της τής επιβάλλει να μην το δείξει γιατί αυτά που πρέπει να διατηρηθούν αλώβητα είναι η εξουσία, η δυναστεία και ο θρόνος που δείχνει να κλονίζεται από το θρήνο και την αγανάκτηση του λαού. Μία παράσταση πολύ υψηλής αισθητικής που τη θεώρησα την καλύτερη που παίχτηκε στο Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου.

(Μεστό και ουσιαστικό το έντυπο πρόγραμμα της παράστασης -επιμέλεια έκδοσης Όλγα Χατζηιακώβου).

Θέατρο Βράχων «Μελίνα Μερκούρη», Marossoulis Productions - Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου, Φεστιβάλ «Στη Σκιά των Βράχων» 2026, 29 Σεπτεμβρίου 2026. 

Καβάφης απογειωμένος

 

Το Τέταρτο Κουδούνι / Τέτοιες Μέρες, Τέτοια Λόγια… 293

 

Ζυμώθηκαν όλα με εξαιρετική επιτυχία: τα τέσσερα ποιήματα του Καβάφη που ο Γιώργος Κουμεντάκης επέλεξε, οι μουσικές του οι εμπνευσμένες από τους αμανέδες, οι αμανέδες που φλερτάρουν με τη βυζαντινή ψαλτική, οι χορογραφίες των τριών χορογράφων, τα 

σκηνικά, τα ιδιότυπα μουσικά όργανα, το σαντούρι, τα ανάλαφρα κοστούμια, το όργανα της δυτικής μουσικής, η ανατολίτικων και βυζαντινών καταβολών φωνή του Ζαχαρία Καρούνη… κι όλα μαζί, αυτά τα ετερογενή, κατέληξαν σ’ ένα εξαιρετικά επιτυχημένο μείγμα: «Τόσαις φοραίς τόσο κοντά να είμαι». Ένα κομμάτι μουσικού θεάτρου, σφιχτό, ελκυστικό, καθηλωτικό, μία σύγχρονη σκηνική καντάτα που παρακολούθησα στην Εναλλακτική Σκηνή της Εθνικής Λυρικής Σκηνής. 

Ο Γιώργος Κουμεντάκης επέλεξε τέσσερα καβαφικά ποιήματα -τα δημοσιευμένα «Γκρίζα» και «Μακρυά» και τα αδημοσίευτα «Ο Σεπτέμβρης του 1903» και «Ο Δεκέμβρης του 1903» που είναι εμπνευσμένα, όπως και το «Ο Γενάρης του 1904», απ’ όσα ο ποιητής ένοιωσε για τον λογοτεχνίζοντα νέο Αλέκο Μαυρουδή, το καλοκαίρι και το φθινόπωρο του 1903, όταν πραγματοποίησε το δεύτερο ταξίδι του απ’ την Αλεξάνδρεια στην Αθήνα, όπως 

σημειώνει στο καλοστημένο έντυπο πρόγραμμα της παράστασης ο ειδικότατος για το θέμα Δημήτρης Παπανικολάου, καθηγητής Νεοελληνικών και Πολιτισμικών Σπουδών στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης. Και τα ποιήματα αυτά τα μελοποίησε επιλέγοντας τη φόρμα, τη μορφή που πίστεψε ότι τους πήγαινε -και τους πήγαινε!- του αμανέ για την υπέροχη φωνή του Ζαχαρία Καρούνη, εκεί που ο αμανές συναντάει τις 

καταβολές της βυζαντινής ψαλτικής. 

Αλλά δεν έμεινε ο Γιώργος Κουμεντάκης στη μελοποίηση μόνο, ανέλαβε, μαζί με τον Πέτρο Τουλούδη, να σκηνοθετήσει αυτό που προέκυψε: ένα δρώμενο μουσικού θεάτρου. Αναθέτοντας σε τρεις χορογράφους να χορογραφήσουν τις μουσικές του, με εννέα καλούς χορευτές του Μπαλέτου 

της Εθνικής Λυρικής Σκηνής. Οι τρεις -ξεχωριστές- χορογραφίες -της Πατρίσιας Απέργη, που νομίζω πως είναι η πιο ενδιαφέρουσα, του Ηλία Χατζηγεωργίου και της Εύας Γεωργιτσοπούλου- βρήκαν τον τρόπο να αποκτήσουν κοινές ανάσες και να δεθούν μεταξύ τους. Οι εννέα χορευτές που είναι κοινοί και στα 

τρία μέρη, ντυμένοι με τα έξοχα κοστούμια της Daglara -μαλακά υφάσματα σε αποχρώσεις του γκρίζου που βοηθούν τα σώματα και αναδεικνύουν τις χορογραφίες- καταφέρνουν να δημιουργηθεί μια κοινή χορογραφική γραμμή γοητευτική. Ο Πέτρος Τουλούδης, με τα δύο κυλιόμενα,  στενόμακρα ξύλινα 

τραπέζια με πάγκο -σαν  μοναστηριακά-, φορτωμένα με γυάλινες κανάτες γεμάτες καθαρό νερό, μέταλλα, χορδές, ελατήρια, στημένα αρχικά μπροστά σε σπετσάτα, με κρεμασμένες μεταλλικές επιφάνειες-πετάσματα, έχει δημιουργήσει και το σκηνικό. Και γύρω, καθισμένοι στους πάγκους, οι μουσικοί -τέσσερις του «Oros Ensemble», άλλοι τέσσερις του  

Κουαρτέτου Σαξοφώνων «Όσμωσις» και δύο στα κρουστά-, μουσικοί με όργανα της δυτικής μουσικής, οι οποίοι, προς το τέλος, αναδεικνύουν τα μεταλλικά πετάσματα του σκηνικού σε ιδιότυπα κρουστά, με την  Αγγελίνα Τκάτσεβα να δίνει ένα ρεσιτάλ στο σαντούρι. Ανάμεσά τους, ο Ζαχαρίας Καρούνης, ένας τραγουδιστής ψαλτικών και παραδοσιακών καταβολών, με υψηλή τεχνική, διαρκώς εξελισσόμενος, ερμηνεύει με δωρική λιτότητα αλλά 

βαθύ  αίσθημα τα τραγούδια μεταφέροντας, αν και αποστασιοποιημένος, τα παλλόμενα αισθήματά τους. Το δρώμενο, με τους χορευτές να χύνουν το καθαρό νεράκι απ’ τις κανάτες στο δάπεδο, κλείνει λυτρωτικά. Μια κερδισμένη, απογειωτική βραδιά! (Φωτογραφίες: 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 10 Ανδρέας Σιμόπουλος 8, 9 Γιάννης Αντώνογλου).

Στο Φτερό / Τον σκότωσε

 

«Το φονικό της Ιζαμπέλας Μόλναρ» (Δημήτρης Χατζής) της Στεφανίας Γουλιώτη / Σκηνοθεσία: Στεφανία Γουλιώτη.

Εκείνος, ο Αφηγητής, είναι ένας ταπεινός άνθρωπος, άσχετος με την τέχνη. Είναι όμως φιλότεχνος. Και η τέχνη που αγαπά, πάνω από όλα, είναι η γλυπτική. Του αρέσει να πηγαίνει σε ατελιέ γλυπτών 

και να τους βλέπει να δημιουργούν. Έτσι γνωρίζει την Ιζαμπέλα Μόλναρ. Μία ουγγαρέζα γλύπτρια που γι αυτόν υπηρετεί τον ιδεώδη κανόνα της γλυπτικής: μία γλυπτική αφηρημένη αλλά γαλήνια. Ο άντρας λατρεύει τη γλύπτρια Μόλναρ  αλλά και  σιχαίνεται τη γυναίκα 

Μόλναρ: ένα άσχημο σώμα, ένα ουδέτερο πρόσωπο, άπλυτη, με γλιτσιασμένα μαλλιά, κακόγουστα ντυμένη, φιλάργυρη, αμόρφωτη και -κυρίως- χυδαία. Γκρινιάζει, βρίζει, τσακώνεται με όλους,  

φέρνεται φριχτά, ζει μέσα σε μία φοβερή ακαταστασία… Αυτή η φριχτή γυναίκα είναι, όμως, μία σπουδαία γλύπτρια που εκείνος θαυμάζει και εκείνη τον ανέχεται. Ώσπου η Ιζαμπέλα, γύρω στα σαράντα της, γνωρίζει έναν όμορφο άντρα που την ερωτεύεται. Παντρεύονται και εκείνος ο άντρας την αλλάζει ριζικά: βάζει τη ζωή 

της σε τάξη, τη γαληνεύει, όλα πάνω της και γύρω της μεταβάλλονται. Όμως… Όταν ο αφηγητής την επισκέπτεται στο ατελιέ της, ένα εξάμηνο μετά, μένει άναυδος. Τα αγάλματά της -τα πήλινα προπλάσματά τους- έχουν χάσει την ποιότητά τους, έχουν χάσει την ισορροπία τους, έχουν χάσει τη γαλήνη τους, έχουν ασχημύνει -η προσωπική ευτυχία της δούλεψε ενάντια στην τέχνη της. Είναι η πρώτη φορά που του ζητάει τη γνώμη του. Εκείνος δεν της απαντάει. Δεν τολμάει να της απαντήσει. Σιωπά. Και φεύγει. Η Ιζαμπέλα αρπάζει ένα σφυρί και κάνει όλα τα αγάλματα κομμάτια. Με το σφυρί θα  σκοτώσει τον 

άντρα της στο κρεβάτι  του, ενώ κοιμάται. Ναι, τον σκότωσε! Δεν θα ξαναμιλήσει. Ούτε στην ανάκριση, ούτε στη δίκη. Την κλείνουν στη φυλακή και μετά στο φρενοκομείο. Εκεί της δίνουν μία γωνιά στην αυλή να ασχοληθεί 

με την τέχνη της. Κανείς δεν θα δει τα γλυπτά της. Μία μέρα η βροχή θα λιώσει τον πηλό τους, Θα μείνουν όγκοι ακατέργαστοι. Μέσα από τον λιωμένο πηλό 

θα ξεπροβάλει ένας σταυρός -μαρτυρίου- με την Ιζαμπέλα κρεμασμένη πάνω του -κάτι σαν τύμβος, σαν τάφος. Η Ιζαμπέλα Μόλναρ, ένα μήνα μετά, θα πεθάνει. Και ο αλλοτινός θαυμαστής της θα μείνει να αναλογίζεται. Αυτό είναι το διήγημα του Μεγάλου Τεχνίτη του Λόγου Δημήτρη Χατζή (τυπώθηκε το 1976, ενταγμένο στη συλλογή του «Σπουδές»), 

όπως το επεξεργάστηκε δραματουργικά η Στεφανία Γουλιώτη, με σύμβουλο δραματουργίας τον Έκτορα Λυγίζο και πρόσθετο κείμενο της Νεφέλης Μαϊστράλη. Το κείμενο του Χατζή, που έχει έναν δοκιμιακό χαρακτήρα ξεφεύγοντας από τις γνώριμες φόρμες του, αναδείχτηκε και απέκτησε ακόμα μεγαλύτερο βάθος -ένα ερωτηματικό πάνω στο τι σημαίνει και πώς λειτουργεί η τέχνη. Η Στεφανία Γουλιώτη υπέγραψε και τη σκηνοθεσία και ερμήνευσε τον επώνυμο ρόλο. Σε μία συγκλονιστική παράσταση και με μία συγκλονιστική ερμηνεία. Έφτιαξε ένα ασφυκτικό περιβάλλον όπου οι παύσεις και οι σιωπές, αντί να επιβραδύνουν, πνίγουν τους ρυθμούς με συνταρακτικά αποτελέσματα -το κοίταγμα της Ιζαμπέλας στον καθρέφτη, ο Αφηγητής που μένει βουβός  

μπροστά στην κατάρρευση της τέχνης της, οι σφυριές της που συντρίβουν τα προπλάσματα σε μία σκηνή απόλυτης σιωπής της και ηχούν στα σπλάχνα μας, η γεμάτη συντρίμμια σκηνή, το φινάλε με το πρόπλασμα που ο πηλός του 

λιώνει και αποκαλύπτει ένα σταυρό παραπέμποντας σε τύμβο δεν ξεχνιούνται. Ούτε το γυμνό, κουλουριασμένο κορμί της Ιζαμπέλας -καθηλωτική η σωματικότητα της Γουλιώτη. Το σκηνικό της Φιλάνθης Μπουγάτσου που το αναδεικνύουν οι εξαίρετοι φωτισμοί του Σάκη Μπιρμπίλη, τα κοστούμια της Νίκης Ψυχογιού, η συναρπαστική κίνηση που δίδαξε η Αντωνία Οικονόμου, ο  

ηχητικός σχεδιασμός και η ηχοληψία του Ηλία Φλάμμου, τα γλυπτά της Ισμήνης Τσοφλίδου -όλα- συντελούν αποφασιστικά στο ευτυχισμένο, καθηλωτικό αποτέλεσμα. Θα ξεχωρίσω τη μουσική που δονείται του σπουδαίου Γιώργου Πούλιου -δεν συνοδεύει, ερμηνεύει το κείμενο. Η συντριπτική ερμηνεία της Στεφανίας Γουλιώτη -ένα κεφάλαιο του θεάτρου μας-, αυτό το παγιδευμένο  

στην τέχνη του αγρίμι που γρυλίζει,  δεν επισκιάζει τον Φώτη Στρατηγό: στον καθόλου αβανταδόρικο ρόλο του Αφηγητή, που έχει ίσως και το μεγαλύτερο μέρος του κειμένου, η σκηνοθεσία τού έδωσε πατήματα να αποδείξει ότι είναι μεγάλο τάλαντο. Εκείνες οι δύο λέξεις -«τον σκότωσε»-, κάτι σαν σφυριά που για μένα καθορίζουν όλο το διήγημα, ακούστηκαν από το στόμα του όπως έπρεπε. Παράσταση που το Φεστιβάλ νομίζω ότι δεν πρέπει να την αφήσει να φύγει έτσι αλλά να την επαναλάβει το επόμενο καλοκαίρι (Φωτογραφίες: Γκέλυ Καλαμπάκα).

(Η παράσταση δεν διαθέτει δικό της έντυπο πρόγραμμα).

(Την παράσταση παρακολούθησα με πρόσκληση από την εταιρεία παραγωγής)

«Πειραιώς 260» / Αίθουσα Η, Pop Productions/Κάλλη Μαυρογένη, Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου / «Φθινόπωρο. Απόηχοι», 6 Οκτωβρίου 2026.