Στο Φτερό / Σαν γλυκόπικρη καραμελίτσα ή Για πάντα (;)

 

«The Last Five Years». Κείμενο, στίχοι Τζέισον Ρόμπερτ Μπράουν, μουσική Τζέισον Ρόμπερτ Μπράουν / Μουσική διεύθυνση: Μιχάλης Παπαπέτρου. Σκηνοθεσία: Δημήτρης Δημόπουλος.

 

Δύο νεαροί Αμερικανοί: η Κάθι Χάιατ, ηθοποιός που  με ακροάσεις παλεύει για μία θέση στον (ηλεκτρικό) ήλιο της σκηνής, χωρίς, συχνά, αποτέλεσμα ή, έστω, χωρίς το επιθυμητό αποτέλεσμα και ο Εβρέος Τζέιμι  Ουέλερστιν,

επίδοξος, ανατέλλων συγγραφέας. Γνωρίζονται, ερωτεύονται, παντρεύονται. Πιστεύουν πως θα κρατήσει για πάντα. Εκείνος προχωράει σε αυτό που ονειρεύεται, εκτοξεύεται, εκείνη σκαλώνει.  Η σχέση και ο γάμος τους

θα κρατήσουν πέντε χρόνια. Έχουν ημερομηνία λήξης. Το «για πάντα» είναι τόσο σχετικό, τελικά... Μία πολύ απλή, πάρα πολύ συνηθισμένη ιστορία. Ο

Τζέισον Ρόμπερτ Μπράουν που έγραψε το λιμπρέτο, τους στίχους και τη μουσική για το μιούζικαλ δωματίου «The Last Five Years» («Τα τελευταία πέντε χρόνια», 2001) έχει εμπνευστεί από τον πρώτο, αποτυχημένο γάμο του. Αλλά ο

τρόπος γραφής τον οποίο ακολούθησε είναι που κάνει τη διαφορά: έργο για δύο πρόσωπα τα οποία, στην πλοκή του έργου, «προχωρούν» αντίστροφα: ο Τζέιμι γραμμικά, από την αρχή της ερωτικής σχέσης μέχρι το τέλος της, το κορίτσι ανάποδα, λίγο μετά τη λήξη της -που την πονάει πολύ- μέχρι το ξεκίνημα του έρωτά τους. Μονολογώντας στις πολλές σύντομες σκηνές

 

για να συναντηθούν με ένα ντουέτο μόνο στη σκηνή του γάμου τους. Ο συγγραφέας θα μπορούσε να θεωρηθεί ότι ακολουθεί

 

τον Χάρολντ Πίντερ στην -επίσης βιωματική- «Προδοσία» του η οποία προχωράει από τα μετά το τέλος της σχέσης και του γάμου ενός ζευγαριού, σχέσης στην οποία εμπλέκεται και άλλος ένας άνδρας -ένας φίλος τους, τρίτη

πλευρά ενός ιψενικού τριγώνου- προς το ξεκίνημά της φωτίζοντάς την. Αλλά ο  Τζέισον Ρόμπερτ Μπράουν πρωτοτυπεί ακολουθώντας αυτόν τον αντίστροφο δρόμο μόνο ως προς το πρόσωπο της γυναίκας. Και μπορεί ο Πίντερ να σκαλίζει σε βάθος, ο Μπράουν, όμως, πιο ανάλαφρος, δένει τις δύο αντίστροφες πορείες με μεγάλη δεξιότητα. Και αυτό το δέσιμο αποπνέει μία ανεπαίσθητη μελαγχολία. Την οποία 

υποθάλπουν και τα τραγούδια του: ελκυστικά, ανάλαφρα αλλά χωρίς τη γνώριμη επιπολαιότητα του ροζ αμερικάνικου μιούζικαλ. Εμένα, πάντως, με παρέπεμψε στο κινηματογραφικό «La La Land». Ο Δημήτρης Δημόπουλος, που ανέλαβε τη σκηνοθεσία, όπως και τη -σωστή- μετάφραση, τα πήρε όλα αυτά υπόψιν του και το σκηνικό αποτέλεσμα τον δικαιώνει, όπως δικαιώνει και το έργο. Είχε όμως και άξιους συνεργάτες. Με πρώτο τον Ντέιβιντ Νεγρίν: τα άκρως λειτουργικά, κομψά σκηνικά του, αυτές οι 

έξοχα φωτισμένες από τον Χρήστο Τζιόγκα κορνίζες που είτε ανοίγουν φανερώνοντας κρυμμένες εκπλήξεις είτε γίνονται οθόνες προβολών, με τη βασική, σκισμένη στη μέση, να συμβολίζει πόσο εύκολα μπορεί να διαρραγεί το «για πάντα», και τα κοστούμια του, με τα υπέροχα χρώματα, που, έξυπνα, 

της κοπέλας ξανοίγουν όσο γυρίζει προς το αισιόδοξο παρελθόν και του αγοριού σκουραίνουν όσο προχωράει προς το σκοτεινό, για τη σχέση τους, παρόν, συμβάλλουν καθοριστικά. Αλλά και η συμβολή της λιτής, εξαμελούς ορχήστρας, με τον Μιχάλη Παπαπέτρου, που έχει τη μουσική διεύθυνση, στο πιάνο είναι αποφασιστική. Μία ευτυχής

συγκυρία η οποία, βέβαια, κατά πρώτο λόγο, οφείλεται στους δύο ερμηνευτές. Εξαιρετική επιλογή -εμφάνιση, διάθεση, κατάλληλες φωνές, υποκριτική πειστικότατη-, η σοπράνο Βάσια Ζαχαροπούλου και ο τραγουδιστής και ηθοποιός Πάρις Παρασκευάδης έχουν δεθεί θαυμάσια και το αποτέλεσμα είναι γλυκύτατο. Σαν μία καραμελίτσα, όπως, προσφυώς, είπε ένας φίλος. Αλλά μία καραμελίτσα με γλυκόπικρη γεύση. Η παράσταση σκόνταψε στο covid. Από τις έξι προγραμματισμένες βραδιές κατάφερε να παρουσιαστεί μόνο σε δύο. Είναι παρά πάνω από σίγουρο ότι θα περιληφθεί -είναι οφειλή- στο ρεπερτόριο της επόμενης σεζόν. Οπότε μην και τη χάσετε -θα σας γεμίζει ευφορία. Θα σας το θυμίσω, άλλωστε, και εγώ (Φωτογραφίες:1,3,4,5,7,9 Βαλέρια Ισάεβα, 2,6,8,10,11 Ανδρέας Σιμόπουλος).  

 

(Αυτό που πρέπει -και ακόμα καλύτερο-, το -δίγλωσσο, ελληνικά και αγγλικά, στα βασικά- πρόγραμμα της παράστασης -υπεύθυνος έκδοσης, επιμέλεια ύλης Χαράλαμπος Γωγιός. Απόρησα μόνον που λείπουν τα βιογραφικά των συντελεστών και των ερμηνευτών).

 

Εθνική Λυρική Σκηνή / «Εναλλακτική Σκηνή», Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα «Σταύρος Νιάρχος», 5 Μαρτίου 2023.

Ο Οδυσσέας Παπασπηλιόπουλος σκηνοθετεί πολιτικό έργο του Ουαζντί Μουαουάντ στο Εθνικό

Το Τέταρτο Κουδούνι / Είδηση

Το άπαιχτο στην Ελλάδα έντονα πολιτικό έργο του πολυβραβευμένου λιβανέζου θεατρικού συγγραφέα -αλλά και ηθοποιού και σκηνοθέτη και πεζογράφου- Ουαζντί Μουαουάντ «Tous des Oiseaux» («Όλοι, πουλιά»,

σε μια πρόχειρη μετάφραση, καθώς ο ελληνικός τίτλος δεν έχει ακόμα οριστικοποιηθεί) θα παρουσιάσει το χειμώνα το Εθνικό Θέατρο στην Σκηνή «Νίκος Κούρκουλος». Σε μετάφραση Ελένης Βαροπούλου και σκηνοθεσία Οδυσσέα Παπασπηλιόπουλου. Στη διανομή, μεταξύ άλλων, Άννα Μάσχα, Δημήτρης Παπανικολάου, Αλεξάνδρα Σακελλαροπούλου, Γιώργος Τζιόβας. 

Στο έργο, δυο νεαροί φοιτητές, η αραβικής καταγωγής Αμερικανίδα Γουαχίντα και ο Γερμανοεβραίος Έιταν, που συναντιούνται σε μια πανεπιστημιακή βιβλιοθήκη της Νέας Ιόρκης, ερωτεύονται τρελά. Ένα ταξίδι τους, όμως, στο Ισραήλ θα φέρει τα πάνω κάτω και θα παρασυρθούν στην δίνη μιας τραγωδίας: ο Έιταν πέφτει θύμα τρομοκρατικής επίθεσης.

Κι ενώ είναι σε κώμα, η Γουαχίντα θα βρεθεί αντιμέτωπη με την οικογένειά του: ανήκει στους «εχθρούς». Το πρωταγωνιστικό ζευγάρι θα επωμιστούν η Μελίνα Πολυζώνη -την  Γουαχίντα- κι ο Μπάμπης Αλεφάντης -τον Έιταν.

Ο   Ουαζντί Μουαουάντ, γεννημένος στον Λίβανο, ακολούθησε, απ’ τα οκτώ του χρόνια, την οικογένειά του που μετανάστευσε στην Γαλία πρώτα, στον Καναδά κατόπιν -στο Κεμπέκ. Εκεί έζησε αρκετά χρόνια πριν εγκατασταθεί, μόνιμα πια, στην Γαλία, όπου, απ’ το 2016,

διευθύνει, στο Παρίσι, το «Théȃtre de la Colline» («Θέατρο του Λόφου»).

Στην Ελλάδα, τον Μουαουάντ γνωρίσαμε με το έργο του «Διψασμένοι» που παρουσιάστηκε, το 2008/2009, απ’ το Εθνικό Θέατρο, στην Β΄ Σκηνή του «Σύγχρονου Θεάτρου Αθήνας» -όπου είχε μετακομίσει λόγω των εργασιών ανακαίνισης του Κτιρίου Τσίλερ-, σε σκηνοθεσία Μανώλη Μαυροματάκη και Τζένης Αργυρίου, και επαναλήφθηκε την επόμενη χρονιά 2009/2010, στην Σκηνή Α΄ του «Σύγχρονου» μ’ άλλη διανομή.

Στη συνέχεια τον γνωρίσαμε ως σκηνοθέτη, μέσω της -ενταγμένης στο project του

«Σοφοκλής»- παράστασης «Γυναίκες» που συνένωνε τις σοφόκλειες τραγωδίες «Τραχίνιαι», «Αντιγόνη» και «Ηλέκτρα» και που παίχτηκε στο Ηρώδειο, στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Αθηνών 2011, εν μέσω διαμαρτυριών που ’χαν ξεκινήσει ήδη απ’ την Γαλία γιατί τη μουσική της παράστασης είχε γράψει αλλά και πρωταγωνιστούσε ο Μπερτράν Καντά ο οποίος είχε σκοτώσει στο ξύλο, σε ξενοδοχείο του Βίλνιους, στην Λιθουανία, τη σύντροφό του, ηθοποιό Μαρί Τρεντινιάν,

κόρη του Ζαν Λουί Τρεντινιάν και της σκηνοθέτριας Ναντίν Τρεντινιάν, και ο οποίος δικάστηκε, καταδικάστηκε σε φυλάκιση οκτώ χρόνων, έμεινε στη φυλακή τέσσερα και είχε αποφυλακιστεί. 

Τη σεζόν 2011/12, το Εθνικό Θέατρο παρουσίασε στην Κεντρική Σκηνή του -αλλά Επί Σκηνής- το διασημότερο, ίσως, έργο του Ουαζντί Μουαουάντ «Πυρκαγιές» -που ’χει γίνει και ταινία απ’ τον γαλόφωνο Καναδό Ντενί Βιλνέβ, το 2011-, σε σκηνοθεσία του

Κωνσταντίνου Αρβανιτάκη, με την Λένα Παπαληγούρα, την Μαρία Κεχαγιόγλου και την Θέμιδα Μπαζάκα στις τρεις ηλικίες, όπως ζητάει ο συγγραφέας, του κεντρικού ρόλου της Ναουάλ.

Το ίδιο έργο ανέβηκε κι απ’ το Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος, στο Βασιλικό Θέατρο, το 2018/2019, σε σκηνοθεσία Ιώς Βουλγαράκη, με τις Ευσταθία Λαγιόκαπα, Εύη Σαρμή και Ντίνα Μιχαηλίδου στις τρεις ηλικίες της Ναουάλ. Μια παράσταση του έργου, μάλιστα, διέκοψαν εθνικιστές της ομάδας «Ιερός Λόχος 2012», με πρόσχημα ότι εξύβριζε τα θεία...

Την ίδια σεζόν, αφιερωμένη στις «Πυρκαγιές», μαζί με το «Πιο κοντά» του Πάτρικ Μάρμπερ, ήταν κι η τρίτη απ’ τις «Big Days» που οργάνωνε ΄για έκτη χρονιά, το ΚΘΒΕ. Θέμα της, «Μεταγραφές (II)-Από το θέατρο στον κινηματογράφο και τούμπαλιν: Ιστορίες της σκηνής και της οθόνης».

Στο μεταξύ, το χειμώνα 2016/2017, οι «Πυρκαγιές» ανέβηκαν κι απ’ τον Θεατρικό Οργανισμό Κύπρου, στην Νέα Σκηνή του, σε σκηνοθεσία Πάρι Ερωτοκρίτου με τις Μαργαρίτα Ζαχαρίου, Παναγιώτα Παπαγεωργίου κι Ιωάννα Σιαφκάλη ως Ναουάλ.

Αξίζει να σημειωθεί ότι στην γαλική -και παγκόσμια- πρεμιέρα του «Tous des Oiseaux», σε σκηνοθεσία του συγγραφέα, στο «Théȃtre de la Colline», το 2017, την πρωτότυπη μουσική της παράστασης υπέγραφε η δική μας Ελένη Καραΐνδρου η οποία, μάλιστα, την περιέλαβε στο πρόγραμμα της συναυλίας που ’δωσε στο Ηρώδειο, στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Αθηνών 2019, ενώ την έχει εκδώσει και σε cd απ’ την ECM.