Φωνάξτε, φωνάξτε, κάτι (;) θα μείνει...

 

Το Τέταρτο Κουδούνι / Τέτοιες Μέρες, Τέτοια Λόγια... 95 

 

Είναι, πλέον, κάποιοι σκηνοθέτες, που πιστεύουν ακράδαντα πως όσο περισσότερο φωνάξουν οι ηθοποιοί τους, τόσο πιο «αποτελεσματική» θα ’ναι η παράστασή τους. Και τους φορτώνουν με μικρόφωνα: ψείρες, μικρόφωνα με πόδι... -μικρόφωνα πάσης φύσεως. Κι, επιπλέον, τους σκηνοθετούν, τους διδάσκουν, τους καθοδηγούν, τους πιέζουν να φωνάζουν, να κραυγάζουν, να ξεφωνίζουν, να ξελαρυγγιάζονται, να ουρλιάζουν, να χτυπιούνται. Απ' την αρχή μέχρι το τέλος. Κι αυτό σε πάσης φύσεως έργα, παντός συγγραφέα -επί δικαίους και αδίκους. Τα ημιτόνια πάνε περίπατο -στον κάδο των σκουπιδιών. Κι αυτό τους έχει γίνει πια μανιέρα -όλα τα σφάζουν, όλα τα μαχαιρώνουν. Κι αυτό εξαπλώνεται ως ιός -ταχύτατα. 

Δηλαδή, πιστεύουν πως όσο περισσότερο φωνάζεις τόσο ευκολότερα πείθεις για το δίκιο σου; Δεν είναι κι όλα «Η κραυγή» του Μουνκ... Πολλοί, βέβαια, ενθουσιάζονται. Εγώ, πάντως, έχω αρχίσει να σκέφτομαι ότι, όταν θα ξεκινάω για παράστασή τους,  θα πρέπει να εφοδιάζομαι με ωτοασπίδες. Ή να μην πηγαίνω καθόλου...

Η ευτυχής και η ατυχέστατη ελληνική εμπειρία της Λίνα Βερτμίλερ...

 

Το Τέταρτο Κουδούνι / Τέτοιες Μέρες, Τέτοια Λόγια... 94

 

Να θυμίσω ότι η Λίνα Βερτμίλερ, που μας άφησε χρόνους, πλήρης ημερών -στα 93 της-, σήμερα, σκηνοθέτρια του κινηματογράφου -και σεναριογράφος-, διάσημη και βραβευμένη, που ασχολήθηκε, όμως, και με τη σκηνοθεσία θεάτρου και όπερας, είχε συνδεθεί με την Ελλάδα δις.

Το 1996-1997 είχε μετακληθεί απ’ την Εθνική Λυρική Σκηνή κι ανέβασε,

στο «Ολύμπια», την «Μποέμ» του Τζάκομο Πουτσίνι, με -εντυπωσιακά- σκηνικά και κοστούμια του συζύγου της Ενρίκο Γιομπ και με αρχιμουσικό τον επίσης Ιταλό Πάολο Όλμι. Ήταν μια παράσταση αρκετά καλή, η οποία είχε γκραν σουξέ -μπήκε στο ρεπερτόριο και δεν ξέρω πόσες φορές επαναλήφθηκε. Αυτή ήταν η ευτυχής ελληνική εμπειρία της ιταλίδας σκηνοθέτριας.

Διότι είχε και μια ατυχέστατη. Εκλήθη να σκηνοθετήσει και στο Φεστιβάλ Επιδαύρου του 2000. Πρότεινε μια σύνθεση από έργα του Μενάνδρου, με τον τίτλο «Μενανδρέα», η οποία έγινε δεκτή κι η παράσταση περιλήφθηκε στο πρόγραμμα της Επιδαύρου. Όλα ετοιμάστηκαν αλλά το -ανοργάνωτο- Φεστιβάλ, την τελευταία στιγμή κι αφού το πρόγραμμα είχε ανακοινωθεί, έκανε πίσω στο οικονομικό κι η παράσταση ναυάγησε. Και γίναμε διεθνώς ρεζίλι...

Να συμπληρώσω ότι και το ελληνικό θέατρο συνδέθηκε με την Λίνα Βερτμίλερ: το γραμμένο απ’ τη ίδια σενάριο της ταινίας της «Ταινία έρωτα και αναρχίας ή Σήμερα το πρωί στις 10, στην οδό Ανθέων, στον γνωστό οίκο ανοχής...» -πολύ αγαπούσε τους  μακροσκελείς τίτλους στις ταινίες της- διασκευάστηκε για το θέατρο και πρωτοπαρουσιάστηκε στην Ελλάδα, στην Αθήνα, στο τότε θέατρο «Αλάμπρα» του Εδμόνδου Φυρστ, τη σεζόν 1992/1993, με τον τίτλο «Έρωτας και αναρχία», σε μετάφραση Άννας Βαρβαρέσου-Τζόγια και σκηνοθεσία Γιώργου Αρμένη με, μεταξύ άλλων, τους Ρουμπίνη Βασιλακοπούλου, που ’χε και την παραγωγή, Μιχάλη Μητρούση, Γιάννη Μόρτζο, Ιωάννα 

Τσιριγκούλη, Νίκο Μαστοράκη, Δήμητρα Ζέζα, παράσταση που βιντεοσκοπήθηκε, μάλιστα, απ’ το Mega, σε τηλεσκηνοθεσία Ελένης Μαβίλη. Το έργο ανέβηκε και το 2018/2019 στο «Bios», ως «Ιστορία έρωτα και αναρχίας», σε διασκευή και σκηνοθεσία Γιάννη Λασπιά, με Διαμαντή Καραναστάση, Δώρα Χρυσικού, Ανδρομάχη Μαρκοπούλου κι άλλους.

Θέατρο της απόγνωσης....

 

Το Τέταρτο Κουδούνι / Τέτοιες Μέρες, Τέτοια Λόγια... 93

Ήτανε στραβό το κλήμα στο θέατρό μας... Ηρθ’ η οικονομική κρίση, ηρθ’ ο covid, ήρθε και το Metoo, μοίρασε το υπουργείο και κάτι βοηθήματα κι επιδόματα της συμφοράς, που όλοι όρμησαν να τα πάρουν ελπίζοντας να διασωθούν -οι επιδέξιοι μόνον επέπλευσαν-, να ο φόβος, να ο πανικός, να η απόγνωση, να η ανεργία… -το ’φαγε, εν ολίγοις, το κλήμα κι ο γάιδαρος.

Το τι ανεβαίνει στις σκηνές μας -Αθήνα και Θεσσαλονίκη-, και μάλιστα κατά συρροήν, το πώς ανεβαίνει, ποιοι το ανεβάζουν, με ποιους το ανεβάζουν, είναι να τρομάζεις. Παραστάσεις της απελπισίας, βιαστικά, πρόχειρα, κακήν κακώς ανεβασμένες, με ό,τι βρούνε πρόχειρο, έργα κλασικά σε περίληψη, έργα κλασικά από εντελώς αναρμόδιους, έργα ψιλοκλεμμένα... Διαβάζω δελτία Τύπου, κι ανακοινώσεις, και παρουσιάσεις, και συνεντεύξεις, και «συνεντεύξεις», και κριτικές, και «κριτικές» κατά παραγγελία, και «κριτικές του κοινού» και φρίττω. Όλα ισοπεδωμένα. Κι όλοι να τα πιστεύουν αυτά που διαβάζουν για τους εαυτούς τους και να νομίζουν ότι, όντως, μεγαλουργούν. Ό,τι καλό, ξεχωρίζει πια σαν τη μύγα μες στο γάλα.

Και τι να πεις; Τι να γράψεις; Να δώσεις τη χαριστική βολή στους απεγνωσμένους; Να σε πουν κακόπιστο; Να σε πουν «τοξικό»; Θλίψη. Αδιέξοδο. Αγαπώ το θέατρο και το αποφεύγω πια από φόβο ότι, γι άλλη μια φορά, θα απογοητευτώ. Κι όταν απογοητευτώ, προτιμώ πια να μη γράψω τίποτα. Λυπάμαι που ακούγομαι τόσο πεσιμιστής αλλά έχω χάσει πια κάθε ελπίδα ότι θα βγούμε απ’ το τούνελ αυτό, πόσο μάλλον το θέατρό μας...