Ένα άψογα προγραμματισμένο μη πρόγραμμα

Το Τέταρτο Κουδούνι / Τέτοιες Μέρες, Τέτοια Λόγια... 3

Μ’ απορία και περιέργεια περίμενα την ανακοίνωση του «καλλιτεχνικού προγράμματος των Φεστιβάλ Αθηνών και Επιδαύρου» που επρόκειτο να κάνει διαδικτυακά, λόγω των συνθηκών, η καλλιτεχνική διευθύντρια του Ελληνικού Φεστιβάλ Κατερίνα Ευαγγελάτου. Δυο φεστιβάλ που, όπως όλα δείχνουν, δεν είναι δυνατόν ή, έστω, είναι πάρα πολύ δύσκολο να πραγματοποιηθούν. Που οι περισσότερες προγραμματισμένες εκδηλώσεις τους με ξένα συγκροτήματα και καλλιτέχνες έχουν ήδη ακυρωθεί κι οι εκδηλώσεις τους -οι θεατρικές, κυρίως- μ’ ελληνικά συγκροτήματα και καλλιτέχνες δεν υπάρχει πια ο χρόνος να τύχουν επαρκούς προετοιμασίας. 
Άκουσα, λοιπόν, όχι σε απευθείας μετάδοση αλλά σ’ ένα άψογα προετοιμασμένο βίντεο -με cut, με κοντινά και μακρινά, μ’ αλλαγές γωνίας...-, την Κατερίνα Ευαγγελάτου, άψογα ντυμένη, άψογα χτενισμένη, άψογα μακιγιαρισμένη, σ’ ένα άψογα συνταγμένο και προβαρισμένο κείμενο, με άψογο λόγο, με άψογη αποφασιστικότητα Σιδηράς Κυρίας, να δικαιολογεί την απόφασή της να ανακοινώσει ένα πρόγραμμα που βρίσκεται εντελώς στον αέρα, όπως, άλλωστε, οι ζωές όλων μας αυτόν τον καιρό, «από σεβασμό σε όλη την ομάδα του Φεστιβάλ και προς τους καλλιτέχνες που εργάστηκαν γι αυτό» και ως «μήνυμα ελπίδας».
Και έκπληκτος είδα στην ιστοσελίδα του Φεστιβάλ να αναρτάται το πρόγραμμα αυτό -ένα πρόγραμμα με πολλά ενδιαφέροντα, στα χνάρια, πάντως, της γραμμής που χάραξε πρώτος ο Γιώργος Λούκος και, με επιτυχία, ακολούθησε ο Βαγγέλης Θεοδωρόπουλος (οι προκάτοχοι της Κατερίνας Ευαγγελάτου), το οποίο, όπως όλοι γνωρίζουμε και αντιλαμβανόμαστε, σαφώς και δε θα τηρηθεί- με λεπτομερείς ημερομηνίες -αρχίζει, υποτίθεται στις 30 Μαΐου και λήγει στις 15 Αυγούστου. 
Κι η απορία μου παρέμεινε: προς τι όλο αυτό; Μόνο ένα ναρκισσιστικό «κοιτάξτε τι έκανα εγώ με τους συνεργάτες μου» και ένα «ιδού τι ΘΑ βλέπατε και τι ΘΑ ακούγατε ΑΝ...» εισέπραξα. Και φοβάμαι πως, απλώς, ως μια επίδειξη ικανοτήτων έχει εκληφθεί. Όχι μόνο από μένα. Αφήστε που λυπήθηκα τους συναδέλφους οι οποίοι είχαν να γράψουν για ένα πρόγραμμα-φάντασμα... Η επισήμανση με κόκκινα στοιχεία, η οποία, στην ιστοσελίδα, συνοδεύει την κάθε εκδήλωση, στην κάθε ημερομηνία, «λόγω των εκτάκτων συνθηκών, οι ημερομηνίες των παραστάσεων είναι πολύ πιθανόν να αλλάξουν» ειρωνικά υπογραμμίζει το άστοχο του εγχειρήματος. 
Περίμενα, ομολογώ, μια λιγότερο άψογη αλλά πιο σεμνή, πιο συγκρατημένη, πιο αυθόρμητη ανακοίνωση, του τύπου, ας πούμε, «είμαστε έτοιμοι αλλά όλα είναι στον αέρα και θα σας ανακοινώσουμε τι θα γίνει, τελικά, με τα δυο φεστιβάλ, όταν περάσει η μπόρα». Δε θα θεωρηθεί επιπόλαιο και υποτιμητικό για το κύρος του αν, τότε, ανακοινωθεί ένα «άλλο» Φεστιβάλ; Προς τι αυτή η βιασύνη, προς τι αυτή η ανασφάλεια;

Και ακούγοντάς τα να κλαις... ή Ένα εκτύπαε τ’ άλλο χέρι από την απελπισιά...

Το Τέταρτο Κουδούνι / Τέτοιες Μέρες, Τέτοια Λόγια... 2

Αξημέρωτα, ανοιχτό το ραδιόφωνο. Στο Τρίτο της ΕΡΤ. Τι το ’θελα; ΤΙ ΤΟ ’ΘΕΛΑ; Μια γλυκανάλατη, να διαβάζει σαν την Θεία Λένα, να νιαουρίζει σα σαχλή, παλαιάς κοπής ενζενί, Χατζή. Δημήτρη Χατζή! Την «Τελευταία αρκούδα του Πίνδου» -ναι!-, κεφάλαιο απ’ το -μοναδικό- μυθιστόρημά του «Το διπλό βιβλίο»! Που τη χαρακτήρισε «διήγημα». Σπασμένο, το «διήγημα», για να μην πλήξουμε προφανώς, με άσχετες μουσικές δωματίου! Την «Τελευταία αρκούδα του Πίνδου» του Ηπειρώτη σπασμένη με ΜΟΥΣΙΚΕΣ ΔΩΜΑΤΙΟΥ!!! Και συμπλήρωσε, στον ίδιο πάντα, σαχλεπίσαχλο τόνο, το θέμα «αρκούδες» της εκπομπής της με το 

απόσπασμα για την αρκούδα και τον αρκουδιάρη της απ’ την «Σονάτα του σεληνόφωτος» του Ρίτσου. Του Γιάννη Ρίτσου! Και -πάντα στον ίδιο άχρωμο, άοσμο, τον άτονο τόνο- ένα απόσπασμα απ’ την «Αρκούδα», διήγημα του Μιχαήλ Μητσάκη -σε καθαρεύουσα του 1893 και με ενδιαμέσους διαλόγους σε 

ντοπιολαλιά, εκεί να δείτε και ν’ ακούσετε... Παραλίγο ν’ ανεβάσω, πρωί-πρωί, πυρετό και να νομίσω ότι, να τα μας, μ’ έπιασε ο ιός. Ευτυχώς που και οι τρεις -Χατζής, Ρίτσος, Μητσάκης- δε ζουν. Κάτι τριξίματα που μου φάνηκε ότι άκουσα ίσως να ’ταν η πόρτα που δεν έχουμε λαδώσει. Κάπου έλεος! Αν και δε μας σώζει τίποτα, ως φαίνεται. Και είμαι και σ’ «ευπαθή ομάδα»...

Ο Αρλεκίνος είναι ζωντανός και καλά και ζει στο Μπέργκαμο

Το Τέταρτο Κουδούνι / Τέτοιες Μέρες, Τέτοια Λόγια... 1

Ξύπνησα απότομα σήμερα: «Λες; Απ’ το Μπέργκαμο δεν είναι;». Κατά εκατοντάδες πεθαίνουν κάθε μέρα στην Ιταλία απ’ τον ιό. Η Λομβαρδία έχει τα πρωτεία. Και το Μπέργκαμο έχει πληγεί όσο καμιά άλλη πόλη -«εξακόσιους ενταφιάσαμε ή κάψαμε απ’ την 1η Μαρτίου», λέει ο ιδιοκτήτης ενός γραφείου τελετών, χτες το διάβαζα. «Λες; Ο Αρλεκίνος μπεργκαμάσκικα δε μιλάει; Εκεί δεν είναι ‘Το Σπίτι του Αρλεκίνου’;». Ύστερα, όταν ξύπνησα εντελώς και στανιάρησα και το μυαλό καθάρισε, το καλοσκέφτηκα: «Τι λες τώρα; Τι λες; Να πέθανε ο Αρλεκίνος; Ο Αρλεκίνος που γεννήθηκε τον 11ο αιώνα, έγινε ο Αρλεκίνος που ξέρουμε απ’ τον 16ο, ο Γκολντόνι τον ονομάτισε Τρουφαλντίνο και τον δόξασε, τον εκτόξευσε στο διάστημα, στον ‘Αρλεκίνο, υπηρέτη δυο αφεντάδων’ απ’ το 1746; Ο Αρλεκίνος θ’ άφηνε έτσι, μόνη, την Κολουμπίνα του -που ο Γκολντόνι τη βάφτισε Σμεραλντίνα; Τι λες; Εδώ ζει -στα 91 του- ο υπέροχος Κύριος Φερούτσιο Σολέρι, ο δεύτερος, μετά τον Μαρτσέλο Μορέτι, Τρουφαλντίνο/Αρλεκίνος του Τζόρτζιο

Στρέλερ, που ευλογηθήκαμε να τον δούμε, εμβρόντητοι, το ’98, στην ιστορική (1947) παράσταση του «Πίκολο Τεάτρο», να ‘ίπταται’, να εκρήγνυται στο Ηρώδειο, στα 69 του, 42 χρόνια αφότου πρωτόπαιξε το ρόλο... Για να παραφράσω το μουσικό θέαμα «Jacques Brel Is Alive and Well and Living in Paris» («O Ζακ Μπρελ είναι ζωντανός και καλά και ζει στο Παρίσι»), ο Αρλεκίνος είναι ζωντανός και καλά και ζει στο Μπέργκαμο. Διότι ο Αρλεκίνος ποτέ δεν πεθαίνει. Όπως και το Θέατρο. Σύντομα θα ’ναι και πάλι κοντά μας. Και θα γελάμε μαζί του. Ίσως να μας βγάζει και κανένα δάκρυ, εκεί στην άκρη του ματιού.

(Αφιερωμένο στον Γιώργο Αρμένη και την Όλια Λαζαρίδου, τον πρώτο Τρουφαλντίνο/Αρλεκίνο και την πρώτη Σμεραλντίνα/Κολουμπίνα -υπέροχους- που είδα στη σκηνή, το μακρινό ’76, στο «Βεάκη» -«Λαϊκή Σκηνή» του «Θεάτρου Τέχνης» του Κάρολου Κουν-, στη σκηνοθεσία του Γιώργου Λαζάνη, και τους άλλους που ήταν μαζί τους. Και στον Μεγάλο Φερούτσιο Σολέρι).

Στο Φτερό / Άντρες έτοιμοι για όλα ( ; )

«Enter Achilles» / Σύλληψη - σκηνοθεσία - χορογραφία (μαζί με τους ερμηνευτές, πρώην και νυν): Λόιντ Νιούσον (DV8 Physical Theatre). 

Οκτώ άντρες. Ο πρώτος θα ξυπνήσει με ένα όνειρο κάπως αγριευτικό -άντρες απειλητικοί. Πλάι του, ξαπλωμένη, η σύντροφός του: μία φουσκωτή, πλαστική κούκλα, αντικείμενο του πόθου και του πάθους του αλλά και της τρυφερότητάς του -πόση μοναξιά.... Και, μετά, θα βρεθεί με την παρέα του στον κατεξοχήν αγγλικό αντροκρατούμενο χώρο: μία παμπ. Άντρες -πολύ άντρες..., πολύ Άγγλοι, έως εθνικιστές...-, της εργατικής τάξης, κάπου στην Βόρεια Αγγλία, που θα κανιβαλίσουν: βγαλμένοι από τα γυμναστήρια, επιδεικνύουν τα μούσκουλά τους, γυμνοί κορμοί, τατουάζ παντού, πίνουν -πίνουν πολύ, μπύρες, μπύρες και άλλες μπύρες, το ποτήρι στο χέρι συνέχεια, μπεκρουλιάζουν, μεθούν, παραπατούν...-, καπνίζουν σαν φουγάρα, κάνουν πλάκες -χιούμορ φτηνό, χοντρό, χυδαίο-, βρίζουν, λένε μαλακίες, φτύνουν, μιλούν για τα πουλιά τους, μιλούν περιφρονητικά για το γυναικείο φύλο, κατεβάζουν τα παντελόνια τους, κατεβάζουν τα βρακιά τους, δείχνουν τους κώλους τους, χουφτώνουν τα αρχίδια τους, κοροϊδεύουν τις «αδερφές», μιμούνται σεξουαλικές πράξεις μεταξύ τους, βία, επιθετικότητα, ασκήμια, χουλιγκανισμοί, ριψοκίνδυνες συμπεριφορές, παλεύουν, αρπάζονται, τσακώνονται, καυγαδίζουν, τα σπάνε, η τηλεόραση ανοιχτή, δείχνει ποδόσφαιρο βέβαια, απλώνουν παντού σημαιάκια
της Εθνικής τους... Αντρίλα, ματσίλα, τεστοστερόνη που ξεχειλίζει. Ανάμεσά τους θα βρεθεί και ένας ξένος -κοντούλης και σκουρόχρωμος, οι άλλοι, πανύψηλοι, τον περνούν ένα κεφάλι. Ένας ξένος που χορεύει πιο «τρυφερά». Είναι, ίσως, γκέι; Είναι, ίσως, άντρας στρέιτ αλλά διαφορετικός από τα στερεότυπά τους; Θα του κάνουν μπούλινγκ, θα τον κράξουν, εκείνος θα πετάξει τα ρούχα του και θα μείνει με ένα κολάν αλλά Σούπερμαν, θα τους αιφνιδιάσει, θα τους τρομάξει αλλά, τελικά, θα τον πετάξουν από το παράθυρο. Ο ξένος, όμως, θα επανέλθει και, σιγά-σιγά, θα ενσωματωθεί μαζί τους. Και, ύστερα, κάποιος θα ανακαλύψει τη φουσκωτή κούκλα του φίλου τους. Θα τον λοιδορήσουν, θα την λοιδορήσουν, θα την κακομεταχειριστούν, ένα κορίτσι «από την πλατεία» θα τους πει ότι αυτό είναι σεξιστικό, αντιφεμινιστικό, «σκάσε» θα της φωνάξουν, θα βιάσουν την κούκλα, στο τέλος θα την σκίσουν, η κούκλα θα ξεφουσκώσει και αυτός που την είχε σύντροφό του θα τη θρηνήσει. Τραγούδια ποπ, έθνικ, ντίσκο..., από REM μέχρι Queen και «Bohemian Rhapsody», μέχρι Bee Gees και «Stayin’ Alive» και ένα φινάλε μελαγχολικό, αδιέξοδο, με το 

δάπεδο να κλίνει, να γέρνει, οι καρέκλες και τα αντικείμενα να γκρεμίζονται, κάτι σαν «Τιτανικός», ο άντρας που έχασε την κούκλα του να προσπαθεί να ισορροπήσει ενώ ο ξένος, από ψηλά, τραγουδάει «To Dream the Impossible Dream» από τον «Άνθρωπο από την Μάντσα». Ο Αυστραλός Λόιντ Νιούσον, χορευτής και χορογράφος, ιδρυτής και εμψυχωτής του «DV8 Physical Theatre» δημιούργησε (1995), για την ομάδα του, την παράσταση «Enter Achilles» («Εισέρχεται ο Αχιλλέας») -τίτλος αινιγματικός, που παραπέμπει στην «Ιλιάδα» και σε ένα από τα πρότυπα αρρενωπότητας, τον Αχιλλέα-, παράσταση που είχε εξαιρετική επιτυχία, παίχτηκε, ξαναπαίχτηκε αναθεωρημένη... -μία παράσταση εμβληματική, η οποία κατατάσσεται στο χορό αλλά άμεσα σχετίζεται και με το θέατρο, άπτεται, μάλιστα, του «in-yer-face theatre» -του «θέατρου στα-μούτρα-σου», είδους θεάτρου σκληρότητας, το οποίο αναπτύχθηκε στην Βρετανία τη δεκαετία του ’90. Την παράσταση αυτή φέτος (2020) ο Λόιντ Νιούσον αναβίωσε για την ομάδα χορού «Rambert» προσθέτοντας εκσυγχρονισμούς, όπως το Brexit και, στην τηλεόραση, οι διαδηλώσεις γι αυτό και άλλα επίκαιρα στοιχεία. Αλλά αυτά δεν έκαναν τη διαφορά, πινελιές καινούργιες μόνον είναι. Το «Enter Achilles» δεν θα άντεχε στο χρόνο, αν δεν διέθετε τη δυναμική την οποία φέρει. Ο Νιούσον έχει σχεδιάσει μία παράσταση εξαιρετικά προσεγμένη στις λεπτομέρειες, εξαιρετικά ισορροπημένη, εξαιρετικά μετρημένη, εξαιρετικά σαφή, με εκρηκτική εσωτερική ενέργεια, μία παράσταση «ενοχλητική» αλλά και απολαυστικά αστεία, που δεξιοτεχνικά αφήνει, μέσα από ρωγμές, να διακρίνονται η ανασφάλεια, οι φοβίες, οι ευαισθησίες -γιατί όχι και ομοφυλόφιλα ψήγματα- αυτών των «τόσο αρσενικών» αλλά και τόσο ευάλωτων, οι καλά κρυμμένες κάτω από τις μάσκες της επιβεβλημένης



αρρενωπότητας και της κυρίαρχης εικόνας του ανδρισμού. Το φινάλε της δεν θα το ξεχάσω ποτέ. Οι οκτώ χορευτές του, οι «καταπιεσμένοι» μέσα στο εμπνευσμένο πρωτότυπο σκηνικό του Ίαν ΜακΝιλ -αυτή η χαμηλοτάβανη παμπ με το τζουκ μποξ, που οι άντρες είναι ψηλότεροι από τους τοίχους της-, ιδανικά επιλεγμένοι, υπηρετούν αξιοθαύμαστα, υπό τους ήχους της πρωτότυπης μουσικής του Έιντριαν Τζόνστον, το όραμα του σκηνοθέτη/χορογράφου, προσφέροντας ένα συναρπαστικό, καθηλωτικό παραστασιακό αποτέλεσμα. Μία παράσταση ευφρόσυνη, ξεσηκωτική, αστεία αλλά και μελαγχολική, που είμαι σίγουρος ότι θα σας ενθουσιάσει. Να τη δείτε! (Φωτογραφίες: Miguel Altunaga).

(Απολύτως κατατοπιστικό, κυρίως μέσω μιας μεταφρασμένης συνέντευξης του Λόιντ Νιούσον που περιλαμβάνει, το δωρεάν, δίγλωσσο -ελληνικά και αγγλικά- έντυπο πρόγραμμα της παράστασης).

«Στέγη» Ιδρύματος Ωνάση / Κεντρική Σκηνή, Ομάδα Χορού «Rambert» / Θέατρο «Sadler’s Wells», 19 Φεβρουαρίου 2020.

Τα παιδιά με τα κομμένα χέρια που τα έλεγαν αλήτες...

«Congo» / Καλλιτεχνική διεύθυνση: Φοστέν Λινιεκουλά, κείμενα: Ερίκ Βουιγιάρ. 

Κονγκό: μία αρχαία περιοχή της Αφρικής -«ένα τεράστιο δάσος και ένας ποταμός», ο Κονγκό- και μία ταραχώδης, αιματοβαμμένη, τραγική σύγχρονη ιστορία η οποία ξεκίνησε από την εποχή -δεκαετία του 1870- που «εξερεύνησε» την περιοχή ο Στάνλεϊ, συνεχίστηκε κάτω από το κνούτο των Βέλγων του Λεοπόλδου Β΄ που τη μετέτρεψαν στα μέτρα τους, αρχικά σε «Ανεξάρτητο Κράτος του Κονγκό» και, κατόπιν, ανοιχτά, ως Βελγικό Κονγκό, σε αποικία, και κατέληξε το 1960 στη δημιουργία δύο χωριστών κρατών που βάφτηκαν

και ακόμα βάφονται στο αίμα με πραξικοπήματα, με πολέμους, με εμφύλιους, με σφαγές... Ο Κονγκολέζος -από την Λαΐκή Δημοκρατία του Κονγκό, πρώην Ζαΐρ- χορογράφος Φοστέν Λινιεκουλά στην παράστασή του «Congo» (2019) έχει καταπιαστεί με το σκοτεινό, αβυσσαλέο αποικιοκρατικό παρελθόν της πατρίδας του ακουμπώντας στο ομώνυμο βιβλίο (2012) του Γάλου Ερίκ Βουιγιάρ, ένα κράμα ιστορίας και μυθοπλασίας. Ξεκινώντας από τη Διάσκεψη του Βερολίνου του 1884/1885, την οποία συγκάλεσε, στο εκεί Ανάκτορο Ρατζιβίλ -κατοπινή
Kαγκελαρία-, ο παντοδύναμος, τότε, καγκελάριος της αυτοκρατορικής Γερμανίας Ότο φον Μπίσμαρκ και στην οποία παρακάθησαν δεκατέσσερις κραταιές, τότε, αποικιοκρατικές ευρωπαϊκές δυνάμεις οι οποίες, μέσα σε ένα τετράμηνο, μοίρασαν την Αφρική, «επινοώντας» το Κονγκό, που κατοχυρώθηκε μαζί με τις τεράστιες φυτείες του καουτσουκόδεντρων στον τότε βασιλιά του Βελγίου Λεοπόλδο Β΄ προς οικονομική εκμετάλλευση. Η σκληρή, αυτή, εκμετάλλευση, όλο και σκληρότερη, έφτασε στα άκρα: ο διαβόητος Λεόν Φιεβέ, αναλαμβάνοντας, ως Επίτροπος, την περιοχή -κατόπιν Επαρχία-

του Ισημερινού, αφέθηκε, υπό την κάλυψη του Λεοπόλδου, να επιδίδεται σε ωμότητες, σε φρικαλεότητες -εκτελέσεις, κομμένα κεφάλια, πυρπολήσεις, λεηλασίες, ξεχερσώματα χωραφιών...- έως και να διατάξει, για όσους ντόπιους δεν προσκόμιζαν την απαιτούμενη ποσότητα καουτσούκ -πολλά παιδιά ανάμεσά τους-, να τους ακρωτηριάζουν το δεξί χέρι -χιλιάδες κομμένα χέρια,

σωροί τα κομμένα χέρια... Συγκλονιστικά, μέσα στη λυρικότητά τους, χωρίς να τους λείπει το χιούμορ, τα κείμενα του Ερίκ Βουιγιάρ. Ο Φοστέν Λινιεκουλά, ταγμένος στην αναδίφηση του κρυμμένου για πολλές δεκαετίες φρικτού παρελθόντος της πατρίδας του, θέλησε, βαθύτατα επηρεασμένος, να τα φέρει στη σκηνή: τρεις κονγκολέζοι καλλιτέχνες επί σκηνής -ένας ηθοποιός που εκφωνεί τα κείμενα, μία τραγουδίστρια που διανθίζει την παράσταση με ντόπια τραγούδια και ο ίδιος ο χορογράφος που χορεύει. Αλλά πιστεύω πως ο Φοστέν Λινιεκουλά, θέλοντας να δώσει έμφαση στο κείμενο -ακούγονται τα τρία τέταρτα του βιβλίου- έχασε τις ισορροπίες. Το τραγούδι και, κυρίως, ο -ελάχιστος- χορός απλώς συμπληρώνουν το παραστασιακό αποτέλεσμα που καταλήγει σε κάτι σαν audio book ενώ από τους διοργανωτές έχει καταταχτεί κάτω από τη βινιέτα «χορός». Ένοιωσα να παρακολουθώ μία -συγκλονιστική, ούτως ή άλλως-
πανεπιστημιακή παράδοση για την ιστορία του Κονγκό -με δυσκολία, καθώς, επιπλέον, οι υπέρτιτλοι ήταν και πολύ πυκνοί και, λόγω φωτισμών, δυσδιάκριτοι- διανθισμένη με κάποια τραγούδια και λίγο χορό και με ένα δυνατό φινάλε. Περίμενα κάτι περισσότερο. Διαφορετικά, θα μπορούσα μόνο να διαβάσω το βιβλίο του Βουιγιάρ (Φωτογραφίες: Ορέστης Σερέφογλου).

(Διαφωτιστικό, κυρίως μέσα από τα μεταφρασμένα αποσπάσματα μιας συνέντευξης του χορογράφου, το έντυπο πρόγραμμα της παράστασης -δωρεάν, δίγλωσσο -ελληνικά και αγγλικά ως προς τις βασικές του πληροφορίες. Το βιβλίο «Κονγκό» του Ερίκ Β(ο)υιγιάρ κυκλοφορεί, μεταφρασμένο στα ελληνικά από τον Γιώργο Φαράκλα -Εκδόσεις «Πόλις», 2018. Με το ίδιο θέμα παίζεται -για δεύτερη σεζόν, φέτος στο θέατρο «Faust», κάθε Πέμπτη- και το έργο «Leopold ή Κόβοντας τα δάχτυλα του κοινού» του Θανάση Τριαρίδη, από την ομάδα «ex-anima» και σε σκηνοθεσία Μαρίας Τσομπανάκου).

«Στέγη» Ιδρύματος Ωνάση / Κεντρική Σκηνή, 14 Φεβρουαρίου 2020.