March 6, 2023

Συμπαράσταση διεθνής, ρεζιλίκι διεθνές

 

Το Τέταρτο Κουδούνι / Τέτοιες Μέρες, Τέτοια Λόγια... 187

 

Αγωνίζεται το Σωματείο Ελλήνων Ηθοποιών. Με σθένος. Για την αδικία που ’χει διαπραχθεί εις βάρος των ηθοποιών και των άλλων καλλιτεχνών με το περιβόητο Προεδρικό Διάταγμα.

Εκείνο, όμως, που θέλω να επισημάνω είναι η μεθοδική δουλειά που ’χει γίνει απ’ το ΣΕΗ -και μπράβο του!- ως προς τη διεθνή κινητοποίηση για συμπαράσταση στα δίκαια αιτήματα των ελλήνων ηθοποιών, χορευτών, μουσικών και λοιπών καλλιτεχνών. Ποτέ δεν έχω δει τόση και τόσο ευρεία κινητοποίηση, διεθνώς, μεμονωμένων προσωπικοτήτων, ενώσεων, σωματείων, ομοσπονδιών, σχολών θεάτρου... Απ’ τον Κώστα Γαβρά και τη γυναίκα του, τη δημοσιογράφο/παραγωγό Μισέλ Ρέι, μέχρι τον Τόμας Όστερμάιερ, απ’ το Δίκτυο Ευρωπαϊκή Θεατρική Σύμβαση με 57 Θέατρα-μέλη έως τη Διεθνή Ομοσπονδία Ηθοποιών, το Συνδικάτο των Γάλων Καλλιτεχνών Ερμηνευτών και την Ομοσπονδία Ευρωπαίων Σκηνοθετών Κινηματογράφου, απ’ το χορευτικό σύνολο «Σάσα Βαλτς και Καλεσμένοι» έως το  Θέατρο «Grips» του Βερολίνου, απ’ τη Σχολή Θεάτρου «Ερνστ Μπους» του Βερολίνου έως τους φοιτητές και τις φοιτήτριες του Τμήματος Θεατρικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Paris 3 της Σορβόνης και τη Σχολή «Ζακ Λεκόκ», απ’ την Αγγλία και την Κύπρο έως το Μεξικό και την Αργεντινή έχουν φτάσει και συνεχίζουν να φτάνουν μηνύματα, διαμαρτυρίες, δηλώσεις συμπαράστασης... -έως και διαδηλώσεις έγιναν. 

Μακάρι να λειτουργήσει αυτή η πίεση. Ή το αυτί των «αρμοδίων» δεν ιδρώνει με τίποτα; Δεν ντρέπονται γι άλλο ένα διεθνές ρεζιλίκι μας;

February 27, 2023

Στο Φτερό / Χώματα, παντού... ή Όταν δεν τις έλεγαν ακόμα γυναικοκτονίες

  

«Ο συνεργός» του Γιώργου Χριστοδούλου / Σκηνοθεσία: Γιώργος Χριστοδούλου

 

Ένα χωριό, κάπου στην επαρχία, αρχές της δεκαετίας του 2000. Ο Αποστόλης ζει με τη γυναίκα του, την Τασούλα, μία ήσυχη ζωή. Ο Θάνος, όμως, ο ξάδερφός του ο αγαπημένος, «ερωτευμένος» και σε σχέση με την Βίκυ, φίλη της

Τασούλας, «δεν περνάει μαζί της καλά». Γιατί τη ζηλεύει. Και της κάνει τη ζωή δύσκολη. Τσακώνονται, χωρίζουν, τα ξαναφτιάχνουν, τσακώνονται και πάλι... Ώσπου, μία μέρα, ενώ η Βίκυ κοιμάται στο σπίτι του, ψάχνει στο κινητό της και βρίσκει ένα sms από κάποιον άλλον άντρα. Την ξυπνάει, διαπληκτίζονται και τη σκοτώνει -τη στραγγαλίζει. Πανικόβλητος, αποφασίζει 
να μην παραδοθεί στην αστυνομία αλλά να εξαφανίσει το πτώμα. Δεν μιλάει σε κανέναν παρά μόνο στον Αποστόλη που τον έχει «σαν αδερφό του» -εκεί αρχίζει το έργο. Και τον πιέζει να τον βοηθήσει  Και ο Αποστόλης, όσο και αν αντιδρά και αρνείται στην αρχή, τελικά, τον βοηθάει. Θα γίνει ο συνεργός του. Στο χωριό πιστεύουν ότι η Βίκυ το έσκασε με κάποιον άλλο, διαδίδεται η φήμη ότι κάποιος, κάπου, κάποτε την είδε στην Θεσσαλονίκη και αρχίζουν να την κακολογούν. Ως «ελαφρών ηθών». Ο Αποστόλης -που ο «αγαπημένος ξάδερφος» τον εκβιάζει πια- ζει έναν εφιάλτη. Η γυναίκα του το  αντιλαμβάνεται και προσπαθεί να τον ελαφρώσει. Τελικά, θα της εξομολογηθεί τι συνέβη. Η Τασούλα αποφασίζει να φύγει από κοντά του, για την Αθήνα αλλά γυρίζει πίσω πριν ξεκινήσει. Για να του σταθεί -τον αγαπάει. Και ξέρει πως δεν πρέπει να μιλήσει. Το ασήκωτο 
βάρος μεταφέρθηκε από το φονιά στον Αποστόλη και από τον Αποστόλη στην Τασούλα. Η μάνα της Βίκυς, η κυρία Γεωργία, την ψάχνει απεγνωσμένα και  
πιστεύει πως η Τασούλα, η οποία ήταν η κολλητή της, ξέρει πού είναι το κορίτσι που «έχει εξαφανιστεί». Και την πιέζει να της μιλήσει. Δεν αντέχεται αυτό. Η κοπέλα αρχίζει να σαλτάρει. Ενώ ο δολοφόνος, ελαφρά τη καρδία, εμφανίζεται στα κανάλια ως πληγωμένος και προδομένος και ανήσυχος, κάνοντας έκκληση στην Βίκυ «να γυρίσει». Τελικά η αστυνομία θα τον εντοπίσει και ο Θάνος θα ομολογήσει και θα συλληφθεί. Μαζί και ο Αποστόλης, ως συνεργός. Η ζωή όλων έχει γίνει συντρίμμια. Η μάνα της Βίκυς θα επιτεθεί -και με το δίκιο της- στην Τασούλα που δεν της μίλησε. Όταν, όμως, εκείνη προσπαθήσει να της εξηγήσει το γιατί -γιατί αγαπούσε τον άντρα της και προσπαθούσε να τον σώσει-, το τρομερό δίλημμα που αντιμετώπιζε η κοπέλα θα 
μαλακώσει λίγο τη μάνα. Μοιάζει η αποδοχή και η τόσο δύσκολη συμφιλίωση να είναι κοντά (;). Ο ηθοποιός Γιώργος
Χριστοδούλου, με το πρώτο έργο του που βλέπει τα φώτα της σκηνής, τον «Συνεργό», δείχνει ικανότητες υπολογίσιμες. Ο τρόπος που αντιμετωπίζει το θέμα με το οποίο καταπιάνεται, θέμα καυτό με τις αλλεπάλληλες γυναικοκτονίες των τελευταίων χρόνων, καθώς υιοθετεί το ρεαλισμό, δεν φτάνει σε μεγάλο βάθος αλλά είναι έξυπνη: μετατοπίζει τον άξονα από το φόνο και το θύτη στο συνεργό και στα διλήμματα που υψώνονται αδυσώπητα για εκείνον και τη γυναίκα του. Χαρακτηρίζει με επάρκεια τα τέσσερα πρόσωπα και έχει πολύ καλή αίσθηση της σκηνικής οικονομίας -ούτε στιγμή δεν πλατειάζει. Το έργο, καλά συμπυκνωμένο,
με διαλόγους άμεσους, δεν γίνεται  μελοδραματικό αλλά σε παγώνει -είναι αμείλικτο: μία τραγωδία με πολύ σκληρή κάθαρση. Εκεί, όμως, που, εγώ τουλάχιστον, εντοπίζω, την επιτυχία της παράστασης, είναι η σκηνοθεσία την οποία έχει αναλάβει ο ίδιος ο Γιώργος Χριστοδούλου -ο 
συγγραφέας. Σε ένα σκηνικό λιτό, φτωχό θα έλεγα αλλά σωστό -θα ήθελα, όμως, πιο απτό και το δωμάτιο του Θάνου-, φωτισμένο από την Ναυσικά Χριστοδουλάκου, σκηνικό που, μαζί με τα, επίσης, σωστά κοστούμια υπογράφουν ο Αλέξανδρος Γαρνάβος και η Τζίνα Ηλιοπούλου, ο σκηνοθέτης
φαίνεται να έχει δουλέψει πολύ προσεκτικά με τους ηθοποιούς του, τους έχει δέσει καλά, οι ρυθμοί είναι έξοχοι, οι παύσεις είναι εκφραστικότατες, γεμάτες. Και τα ευρήματά του με τα χώματα -το δοχείο με τα χώματα που σκάβει με τα χέρια ο
Αποστόλης βρομίζοντάς τα και σημειολογώντας το θάψιμο της κοπέλας, τα χώματα που, συγκλονιστικά, ξεχύνονται από τη ρωγμή στον τοίχο, η γλάστρα που ξεριζώνει στην απόγνωσή της η εγκλωβισμένη στη σιωπή Τασούλα-  και με τα βίντεο από τις παλιές καλές μέρες που αντιστικά ξεσκίζουν την τρέχουσα πραγματικότητα του έργου -αξίζουν τη μνεία. Εκείνα, πάντως, που δεν θα ξεχάσω είναι η αρχή, με το παλιό, χαρούμενο βίντεο από κάποια γενέθλια της Βίκυς (βίντεο Δομνίκη Μητροπούλου, Αλέξης Ορφανίδης) που σιγά-σιγά δίνει τη θέση του, κοκαλώνοντας το θεατή, στην αργή είσοδο των συντριμένων προσώπων και το βαθιά συγκινητικό φινάλε -η μάνα που πάει να φύγει, αφού έβγαλε όλη την πίκρα και την οργή της στην Τασούλα, σταματάει, αφού εκείνη της απολογήθηκε, μεγάλη σιωπή, και, μετά, της λέει για το φυτό που η Τασούλα έχει ξεριζώσει ότι μπορεί να ξαναπιάσει, γονατίζουν και οι δύο πάνω από τη 
γλάστρα, απλώνουν ένα χέρι η καθεμία στο χώμα της αλλά, όταν της Τασούλας το χέρι  πάει να αγγίξει της μάνας, εκείνη το τραβάει απότομα -δεν είναι εύκολη  η συγχώρεση... Τα τραγούδια α καπέλα που ακούγονται, σε μουσική επιμέλεια Γιάννη Λατουσάκη, από τη σπαρακτική φωνή της Αθηνάς Σακαλή -η οποία συμμετέχει και στο βίντεο- δίνουν πρόσθετη ώθηση στην παράσταση και την απογειώνουν. Οι τέσσερις ηθοποιοί -ο ίδιος ο Γιώργος Χριστοδούλου ως Θάνος, αν και θα ήθελα πιο σύνθετη την ερμηνεία του, η Μαρία Προϊστάκη (Τασούλα), η Φανή Παναγιωτίδου (έξοχη η σκαμμένη μάσκα της σπαρασσόμενης Κυρίας Γεωργίας) στηρίζουν 
 
αποφασιστικά την παράσταση, με κορυφαίο τον Χρήστο Κοντογεώργη (Αποστόλη, με απολύτως πειστική την εσωτερίκευση των τόσο αντιφατικών συναισθημάτων που τον βασανίζουν). Δείτε την παράσταση αυτή! (Φωτογραφίες: Δομνίκη Μητροπούλου).
 
(Έντυπο πρόγραμμα για την παράσταση δεν υπάρχει).
 
Θέατρο «Επί Κολωνώ» / Κεντρική Σκηνή, «Θεατροχώρος», 21 Φεβρουαρίου 2023.

February 24, 2023

Στο Φτερό / Χαμός: η Αίθουσα «Σταύρος Νιάρχος» ως κλαμπ

 

Κρούντερ και Ντόρφμάιστερ: συναυλία 

 

Δεν ήταν απλώς μία συναυλία. Ήταν ένα «live audiovisual show», όπως το χαρακτήριζαν. Οι δύο Αυστριακοί, ο Πίτερ Κρούντερ και ο Ρίτσαρντ Ντόρφμάιστερ, που γιορτάζουν φέτος τα τριάντα χρόνια (το 1993 κυκλοφόρησαν το ιστορικό, πια, EP τους «G-Stoned») από τη σύμπηξη του ντουέτου τους

Κρούντερ και Ντόρφμάιστερ, εμφανίστηκαν στη σκηνή με τα λάπτοπ μπροστά τους, από πίσω φωτισμένοι, ώστε να μην τους βλέπουμε καθαρά, με μία γιγαντοοθόνη υψωμένη στο βάθος και άρχισαν να παίζουν τις μουσικές τους. Μουσικές επηρεασμένες από την άφρο τζαζ έως το χιπ χοπ, που έχουν καταλήξει σε downtempo και τριπ χοπ, acid και drumnbass -ανάμεσά τους και το τελευταίο τους «1995»-, και οι

οποίες -η έκπληξη- διαδέχτηκαν για μία βραδιά τον «Φάλσταφ» της Λυρικής και το «3 Rooms» του Μπαλέτου της που παίζονταν εκεί. Οι K&D δεν παρέλειψαν βέβαια και την παράλληλη «δουλειά» τους: το remixing. Ακούσαμε, πειραγμένους, από Depeche Mode και Doors έως Ντέιβιντ Μπάουι και Πέγκι Λι, 

από Queens of the Stone Age έως Bomb The Bass και Count Basic... Το «Let’s dance» του Μπάουι έδωσε το σύνθημα: όλο σχεδόν το θέατρο σηκώθηκε όρθιο

και παρέμεινε όρθιο, λικνιζόμενο μέχρι το τέλος που καθόλου γρήγορα δεν ήρθε -σχεδόν δυόμισι ώρες έπαιζαν οι K&D! Όπου η Αίθουσα «Σταύρος Νιάρχος» της Λυρικής μεταμορφώθηκε σε κλαμπ ορθάδικο χωρίς, πάντως,

ποτήρια στο χέρι και αλκοόλ, άντε κανένα πλαστικό μπουκαλάκι με νερό. Αλλά, είπαμε, επρόκειτο για «live audiovisual show». Από την πρώτη στιγμή έως και το τέλος, στην οθόνη περνούσε εξαιρετική video art: καλειδοσκοπικά γραφιστικά, μαγευτικά χρώματα, άρρηκτο δέσιμο, ρυθμικά συντονισμένο με τις μουσικές, προβολείς «εναντίον» μας, που μας τύφλωναν... Έκαναν και το ανκόρ τους οι Κρούντερ και Ντόρφμάιστερ, οι προβολείς τούς φώτισαν από μπροστά και τους είδαμε -μια

χαρά είναι-, στη γιγαντοοθόνη εμφανίστηκε ένα «Ευχαριστούμε Αθήνα» και η συναυλία -το «live audiovisual show»- έληξε αισίως, με το κοινό κατευχαριστήμενο. Δεν ήξερα ότι οι Κρούντερ και Ντόρφμάιστερ έχουν τόσο μεγάλο φαν κλαμπ στην Αθήνα! (Φωτογραφίες: Σοφία Παπαστράτη).

(Έντυπο πρόγραμμα ή άλλο υλικό για το κοινό δεν υπήρχε).

Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα «Σταύρος Νιάρχος» / Αίθουσα «Σταύρος Νιάρχος», Σειρά Συναυλιών «Cosmos», 20 Φεβρουαρίου 2023.