Τις 100.000 έφτασαν ήδη, σήμερα, οι επισκέψεις που δέχτηκε totetartokoudouni.blogspot.com στο διάστημα του ενός χρόνου και
δυόμισι μηνών που υπάρχει. Και ο μέσος όρος της ημερήσιας επισκεψιμότητας που
ήταν για τον πρώτο χρόνο, όπως σας έγραφα στις 25 Οκτωβρίου, 184, για τους
δυόμισι αυτούς μήνες εκτοξεύτηκε στις 430 επισκέψεις. Ομολογώ πως δεν το
περίμενα. Σας ευχαριστώ.
January 8, 2013
Διαζυγίου αγώνας άγονος
Το έργο. Νέα
Υόρκη. Σήμερα. Τεντ Κράμερ:
δημοσιογράφος – παρουσιαστής σε τηλεοπτικό κανάλι. Παντρεμένος με την Τζοάνα.
Πατέρας του Μπίλι _ γύρω στα οκτώ. Εργασιομανής. Στοργικός πατέρας και
αφοσιωμένος σύζυγος. Αλλά πολυάσχολος. Δεν έχει χρόνο να ακούσει τη γυναίκα
του. Δεν ξέρει πώς λειτουργεί το σπίτι του. Δεν θυμάται καν σε ποια τάξη στο
σχολείο πηγαίνει ο γιός του. Τη σημαδιακή γι αυτόν μέρα που του ανακοινώνουν
πως του ανατέθηκε ένα σοβαρό τοκ σόου, στο σπίτι τον περιμένει μια έκπληξη.
Δυσάρεστη: η Τζοάνα, που δεν είχε ποτέ καιρό να την ακούσει ούτε να κανονίσει
μαζί της να πάνε διακοπές, συνοπτικά του ανακοινώνει πως τον εγκαταλείπει.
Θέλει να ψάξει και να βρει τον εαυτό της. Η έκπληξη γίνεται ακόμα πιο οδυνηρή
για τον Τεντ _ μένει εμβρόντητος: η γυναίκα του δεν παίρνει μαζί της το παιδί
γιατί πιστεύει πως είναι κακή μητέρα. Και του το αφήνει.
Ο Τεντ βρίσκεται μόνος με τον Μπίλι. Να προσπαθεί να τα
βγάλει πέρα με τις δουλειές του σπιτιού, με το παιδί που του λείπει η μητέρα
του και κάνει διαρκώς συγκρίσεις, με μια εκπομπή που πρέπει να ετοιμάσει τον
πιλότο της άμεσα… Τα πεθερικά του, όταν τους το ζητάει, βρίσκουν δικαιολογίες να
μην αναλάβουν προσωρινά τον Μπίλι. Η μόνη βοήθεια που έχει είναι από την
Μάργκαρετ, τη γειτόνισά του _ χωρισμένη και μ’ ένα μωρό _, φίλη κολλητή της
Τζοάνα, την οποία ο Τεντ, στην αρχή, θεωρεί ύποπτη πως εκείνη ήταν που υποκίνησε
τη γυναίκα του να τον εγκαταλείψει αλλά κατόπιν την αναγνωρίζει ως τη φίλη που
του στέκεται.
Οι δυσκολίες με τον Μπίλι θα ξεπεραστούν, οι δυο τους θα γίνουν
φίλοι αλλά, πάνω στους δεκαπέντε μήνες, η Τζοάνα, που είχε εξαφανιστεί και είχε
ζητήσει συναινετικό διαζύγιο, επανεμφανίζεται. Έχει κάνει ψυχοθεραπεία, έχει
πειστεί πως δεν ήταν κακή μάνα και πως αγαπάει το παιδί της και ζητάει να το πάρει
κοντά της. Ο Τεντ, που στο μεταξύ περνάει και άλλη μπόρα _ χάνει τη δουλειά του γιατί δεν μπορούσαν από
το κανάλι να ανεχτούν πως είχε να φροντίσει να φροντίσει, εκτός της εκπομπής, κι
ένα παιδί αλλά βρίσκει σύντομα άλλη με πολύ μικρότερη αμοιβή βέβαια _, ωθούμενος
και από το δικηγόρο του, εμπλέκεται σε δίκη διεκδικώντας την κηδεμονία του. Θα
τη χάσει. Αλλά όταν η Τζοάνα εμφανιστεί να πάρει τον Μπίλι που θέλει να μείνει
με τον πατέρα του, τελικά δεν θα το κάνει. Λέει στον Τεντ πως το σκέφτηκε καλά
και πως πιστεύει ότι το παιδί θα πρέπει να μείνει μαζί του. Μια ελπίδα για μια
μελλοντική επανένωσή τους σαν να αχνοφέγγει.
Ένα μικρού ειδικού βάρους έργο, ένα αβαθές, συγκρατημένο
μελό είναι το «Κράμερ εναντίον Κράμερ». Νουβέλα (1977) του Έιβερι Κόρμαν,
γραμμένη, προφανώς, με βασικό στόχο να γίνει μπεστ σέλερ και να μεταφερθεί στον
κινηματογράφο, έγινε όντως αμέσως (1979) ταινία _ με τον ίδιο τίτλο _ από τον Ρόμπερτ
Μπέντον σε σενάριό του για να κερδίσει Όσκαρ, μεταξύ άλλων, Καλύτερης Ταινίας,
Καλύτερου Σκηνοθέτη και Καλύτερου Προσαρμοσμένου Σεναρίου χωρίς αποχρώντες λόγους
_ ή μάλλον για λόγους που μόνο τα μέλη της Αμερικάνικης Ακαδημίας
Κινηματογράφου γνωρίζουν και να γράψει ως ταινία ιστορία στην εποχή της _
κυρίως μέσα από τις ερμηνείες των δύο πρωταγωνιστών της Ντάστιν Χόφμαν και
Μέριλ Στριπ.
Η Μιρέλλα Παπαοικονόμου, στην πρώτη της απόπειρα, μετά από
πολλές, καλής ποιότητας, τηλεοπτικές σειρές, να γράψει για το θέατρο, υπογράφει
την «απόδοση» για τη σκηνή της νουβέλας(;) _ στο πρόγραμμα της παράστασης τα
πράγματα είναι κάπως ασαφή ως προς την πηγή της «απόδοσης». Η αίσθησή μου είναι
πως πρόκειται για απόδοση του σεναρίου με μικρές αλλαγές και προσθήκες.
Η Μιρέλλα Παπαοικονόμου είναι πολύ καλή διαλογίστα, οι ιδέες
της αόρατης σε πατέρα και γιο παρουσίας επί σκηνής της μητέρας, κάποιες
στιγμές, εν είδει φλας μπακ, είναι έξυπνες και το φινάλε συγκινητικό. Αλλά το
κείμενο που παραδίδεται στη σκηνή φοβάμαι πως είναι πολύ αδύναμο δραματουργικά.
Η αίσθηση που προσωπικά μου άφησε, με τις σύντομες σκηνές και τον τρόπο
περάσματος από τη μία στην άλλη, είναι σεναρίου για τηλεταινία. Τα πρόσωπα δεν
έχουν καμία θεατρική υπόσταση, δεν έχουν θεατρικά βαρίδια. Είναι διαλεγόμενα _
έστω με λεπτές αποχρώσεις _ σκιαγραφήματα που περιμένουν την κάμερα να τα
αναδείξει σε πρόσωπα.
Η παράσταση. Η
Ελένη Σκότη και η συνεργάτιδά της Δάφνη Λαρούνη που ανέλαβαν τη σκηνοθεσία
έκαναν ό,τι καλύτερο μπορούσαν _ δεν
μένω σε κάποια άχαρα στησίματα στη σκηνή του δικαστηρίου. Δίδαξε στους
ηθοποιούς της αμεσότητα και αλήθεια μέσα στη ρεαλιστική γραμμή που ακολουθεί.
Τα λιτά αλλά καλοσχεδιασμένα και καλού γούστου σκηνικά του Γιώργου Γαβαλά, με
τις ευθείες, αυστηρές γραμμές, καλά φωτισμένα από τον Νίκο Βλασόπουλο, καθώς
και τα κοστούμια που σχεδίασε η ίδια η Μιρέλλα Παπαοικονόμου μαζί με την Σοφία
Παπαδημητροπούλου βοηθούν ουσιαστικά την παράσταση. Τις μουσικές του Δημήτρη Παπαδημητρίου
τις βρήκα εύηχες αλλά φοβάμαι πως υπερδραματοποιούν τις καταστάσεις
προσπαθώντας να αναπληρώσουν ό,τι λείπει από το κείμενο. Τελικά, όμως, αναδεικνύουν
το κενό που κρύβεται από πίσω.
Οι ερμηνείες. Οι
πέντε ηθοποιοί υπερασπίζονται ένθερμα τους χάρτινους ρόλους τους. Η Μαρία
Ζορμπά, ηθοποιός πρώτης γραμμής, που την έχω, πάντως, δει και σε καλύτερες ερμηνείες
η Αθηνά Μαξίμου, πολύ σωστά διακριτική παρουσία, πολύ μετρημένη, ο Χριστόδουλος
Στυλιανού _ εξαίρετος ηθοποιός, με παρουσία, μέγεθος και κύρος, μερικές φορές κάνει
κατάχρηση της σκηνικής του άνεσης και αφήνει το ρόλο χωρίς περίγραμμα, χύμα _
και ο Δημήτρης Μαύρος πράττουν ό,τι καλύτερο μπορούν.
Ο Δημήτρης Αλεξανδρής, με τον Τεντ, στον οποίο
επικεντρώνεται άλλωστε το έργο, άμεσος, με πολύ καλή κίνηση, γεμάτος ενέργεια
στις εκρήξεις του και αληθινός στη συγκίνησή του, κάνει τον καλύτερό του ρόλο.
Πολύ συμπαθητικό το παιδάκι που είδα στο ρόλο του Μπίλι, αν και όχι πάντα
πειστικό. Δεν με έπεισαν, επίσης, απολύτως η Κάτια Δανδουλάκη και ο Μηνάς
Χατζησάββας στο βίντεο.
Το συμπέρασμα.
Ένα έργο χωρίς σημασία σε μια καλή παράσταση και με καλές υποκρίσεις σε μη
ρόλους.
θέατρο «Εμπορικόν», 6
Ιανουαρίου 2013.
January 6, 2013
Καπιταλισμός: Ο Μεγάλος Ευαίσθητος ή Βία στη βία της εξουσίας
Το έργο. Σικάγο,
τέλος δεκαετίας του 1920, αρχές δεκαετίας του ’30. Η Μεγάλη Ύφεση θερίζει στις
ΗΠΑ. Πείνα, ανεργία, δυστυχία αλλά ο καπιταλισμός δεν το βάζει κάτω:
κερδοσκοπεί ασύστολα.
Στο χώρο της βιομηχανίας συσκευασίας κρέατος κυριαρχεί ο
Πιερπόντ Μάουλερ _ ο αδίστακτος, ανελέητος, στυγνός «Βασιλιάς του Κρέατος» αλλά,
μεταξύ άλλων, και τύπος ιδαίτερα ευαίσθητος και συναισθηματικός και
φιλάνθρωπος… Σε στενή επαφή με την Γουόλ Στριτ που του στέλνει συνεχώς ντιρεκτίβες,
με τις τράπεζες και τα χρηματιστήρια, αγοράζει και πουλάει, ανεβάζει και
κατεβάζει τιμές, κλείνει και ανοίγει τα εργοστάσια και τα σφαγεία, εξυψώνει ή χαντακώνει
και καταβαραθρώνει κτηνοτρόφους, συναδέλφους του βιομήχανους, μεσάζοντες,
χονδρέμπορους και χρηματιστές και ρίχνει, αυτός, ο Φιλάνθρωπος, στα σκουπίδια
της ανεργίας χιλιάδες εργάτες. Το σφάξιμο ενός βοδιού μπορεί να τον ταράξει και
να τον πληγώσει βαθιά και να κάνει την καρδιά του να σπαράξει και να τον κάνει
να «αποφασίσει» να εγκαταλείψει την στρωμένη στην ανθρώπινη εκμετάλλευση
καριέρα του αλλά οι σερνάμενοι πεινασμένοι που διαμαρτύρονται και ξεσηκώνονται
μάλλον τον σκληραίνουν περισσότερο. Δεν ανέχεται την «κακία» τους.
Η Ιωάννα, υπολοχαγός στο Τάγμα των Μαύρων Ψάθινων Καπέλων _
κάτι σαν Στρατός Σωτηρίας _, ταμένη στον Θεό και στη σωτηρία, βραχυπρόθεσμα,
της ζωής των άνεργων και φτωχών και πεινασμένων με ένα πιάτο σούπα – ξέπλυμα
και, μακροπρόθεσμα, μετά θάνατον, των ψυχών τους _ ο Θεός είναι η μόνη σωτηρία
των ταπεινών επιμένει να κηρύσσει _, βλέποντας τι γίνεται γύρω της πλησιάζει
τον καπιταλιστή Μεγάλο Φιλάνθρωπο Μάουλερ για να της απαντήσει στο ερώτημα που
έχει δημιουργηθεί στο αθώο, αφελές μυαλό της: γιατί συμβαίνουν όλα αυτά;
Ο Μάουλερ, ένα προσχέδιο, ίσως, του μπρεχτικού Αφέντη Πούντιλα,
πολύ θα συγκινηθεί, θα προσφερθεί να βοηθήσει τα Μαύρα Ψάθινα Καπέλα που
κινδυνεύουν από έλλειψη πόρων, θα κλονιστεί, αυτοβούλως θα οδηγηθεί μέχρι την
χρεωκοπία, θα περάσει τα σύνορα της φτώχειας, θα καταδυθεί στο βυθό των φτωχών
και καταφρονεμένων, θα «μετανοήσει» αλλά… Το αίμα νερό δεν γίνεται. Σύντομα θα «ανανήψει»,
θα στείλει την αστυνομία και το στρατό να καταστείλουν τις απεργίες και τις
ταραχές και θα αποφασίσει να ξανανοίξει σφαγεία και εργοστάσια αφού κατεβάσει
τα μεροκάματα κατά το ένα τρίτο και αφού ελαττώσει, επίσης κατά το ένα τρίτο, τον
αριθμό των εργατών, «μέτρα σκληρά αλλά αναγκαία για να σωθεί το σύστημα _ μια
και αυτό έχουμε μόνο» _ ναι, το έργο είναι του 1929, όχι του 2012…
Η Ιωάννα πάλι, ρωτώντας και ρωτώντας, φτάνει _ όχι στην Πόλη
αλλά _ στην κόλαση. Μια «ξενάγηση» στα σφαγεία και η επαφή με τους «κακούς»
εργάτες την έχει διαφωτίσει… Και η «περιέργειά» της γίνεται αιτία, όταν διώχνει
τους εμπόρους από τον ναό ως άλλος Ιησούς, να την πετάξουν από το Τάγμα, όπου
είχε να φάει ένα κομμάτι ψωμί, και να ξεπέσει στις ορδές των άνεργων και
πεινασμένων. Εντούτοις, θα αρνηθεί να μεταφέρει ένα μήνυμα για απεργία στους
κομμουνιστές απεργούς. Αποτασσόμενη την βία που πρεσβεύουν. Αυτό θα γίνει η
αφορμή η απεργία να σπάσει και ο Μάουλερ και οι συν αυτώ να επικρατήσουν. Όταν
η Ιωάννα θα το συνειδητοποιήσει και θα καταλάβει ποια, τελικά, είναι η πραγματική
απάντηση στην απορία που είχε, θα ’ναι αργά. Χτυπημένη από την λαβή του όπλου ενός
στρατιώτη θα ξεψυχίσει ενώ δια της βίας βιομήχανοι και θρησκευόμενοι _ που
έχουν ανάγκη από ένα σύμβολο _, «εξηγώντας» πως πεθαίνει «από πνευμονία», την
ανακηρύσσουν Αγία βουλώνοντας το στόμα της για να μην ακουστούν τα τελευταία
λόγια της: πως κανένας Θεός δεν βοηθάει τους πεινασμένους και πως η βία μόνο με
τη βία αντιμετωπίζεται.
Ο Μπέρτολτ Μπρεχτ στην «Αγία Ιωάννα των Σφαγείων» (1929 –
1931, πρώτη έκδοση 1932, πρώτο ανέβασμα στη σκηνή 1959) ανατέμνει, με την
επιθετικότητα του κομμουνιστή που ακόμα ο υπαρκτός σοσιαλισμός δεν τον έχει
απογοητεύσει, τους καπιταλιστικούς μηχανισμούς. Με τόλμη, με ειρωνεία που ξεχειλίζει
και αγγίζει το σαρκασμό και χωρίς να μασάει τα λόγια του. Αλλά και χωρίς τη
διαλεκτική που χρησιμοποιεί στην κατοπινή δουλειά του. «Η Αγία Ιωάννα των
σφαγείων» σαφώς υστερεί από τα σημαντικά του έργα. Εκτός των πλατειασμών οι
οποίοι υπάρχουν, όπως σε όλα του, εδώ, αφενός το θέμα του, με τον τρόπο που το
χειρίζεται, κάνει το κείμενο στεγνό και καθόλου ελκυστικό, αφ’ ετέρου το ίδιο
το έργο μοιάζει αδούλευτο: ασάφειες, ανακολουθίες, κενά… Το αποτέλεσμα αντιφατικό:
ένα θέμα που μας αφορά εξαιρετικά σήμερα και ένα έργο που βάλλει κατευθείαν στο
στόχο αλλά και χωρίς ίχνος γοητείας _ μόνο προς το τέλος ο Μπρεχτ θυμάται το
λυρισμό _, στρυφνό, κουραστικό.


Η παράσταση. Ο
Νίκος Μαστοράκης, με βάση του την καλή μετάφραση του Γιώργου Δεπάστα που
υπογράφει και τη δραματουργική επεξεργασία, πύκνωσε το σχοινοτενές κείμενο αλλά
σεβάστηκε απολύτως το επικό ύφος του. Έστησε μια εξπρεσιονιστική παράσταση,
απολύτως μπρεχτική. Μετωπικά στησίματα, ύφος καμπαρέ, αποστασιοποίηση, παραξενίσματα
_ μέσα κυρίως από τα μακιγιάζ του Γιάννη Παμούκη _, κίνηση – γεωμετρία που κλείνει
το μάτι σε ναζιστικές μνήμες, υπογραμμένη από την ικανή Ζωή Χατζηαντωνίου, κι
ένας διάχυτος σαρκασμός. Τα σκηνικά και τα κοστούμια που υπογράφει ο ίδιος
είναι λύσεις εξυπηρετικές αλλά και οικονομικής ανάγκης νομίζω. Ανάγκης η οποία
δεν ενισχύει το αισθητικό αποτέλεσμα. Που το σώζουν όμως οι φωτισμοί του Σάκη
Μπιρμπίλη. Χωρίς, κατά τη γνώμη μου, να είναι ό,τι καλύτερο έχει δώσει ο συνθέτης,
οι μουσικές του Σταύρου Γασπαράτου εξυπηρετούν, πάντως, απόλυτα το σκηνοθετικό
ύφος.
Βεβαίως η σκηνοθετική δεξιοτεχνία δεν σώζει το βαρετό
κείμενο. Προσωπικά, στο πρώτο μέρος κουράστηκα και με αποτελείωσαν τα κείμενα
που διαβάζονται στο διάλειμμα, έστω και αν τα ακούς «προαιρετικά». Δεν τα βρήκα
καθόλου απαραίτητα _ το έργο μιλάει από μόνο του, δεν χρειάζεται δεκανίκια. Στο
δεύτερο μέρος και ειδικά από τη σκηνή 8 η διάθεσή μου άλλαξε ριζικά. Η
παράσταση, βοηθούντος και του κειμένου, απογειώνεται, ο Μαστοράκης βρίσκει τον
καλύτερό του εαυτό και το φινάλε με βρήκε ενθουσιασμένο, να δικαιολογώ έκαστο
των πριν υπαρξάντων.
Οι ερμηνείες. Ο
επώνυμος ρόλος ήθελε, νομίζω, ηθοποιό μεγαλύτερου μεγέθους από την Βίκυ
Βολιώτη. Η οποία φιλότιμα προσπαθεί και δίνεται αλλά αυτό αποδεικνύεται πως δεν
είναι αρκετό. Ικανοποιητικοί ο Μιχάλης Οικονόμου, η Κίκα Γεωργίου, ο Άγγελος
Μπούρας και οι υπόλοποι ηθοποιοί αλλά ξεχώρισα την Γόνη Λούκα και, κυρίως, την
εξαίρετη Ελένη Ουζουνίδου.
Θα μείνω όμως στον Αιμίλιο Χειλάκη. Για δεύτερη συνεχή φορά
μετά τον καλοκαιρινό του Οιδίποδα ο καλός ηθοποιός θριαμβεύει. Ο εντελώς
διαφορετικός τρόπος που έχει εδώ σχεδιάσει και οργανώσει το ρόλο του, ένα ρόλο /
σύμβολο _ αυτή η ενσάρκωση στο πρόσωπο του Μάουλερ, η προσωποποίηση του
καπιταλισμού! _, η εκπληκτική εξπρεσιονιστική _ αλλά χωρίς μανιερισμούς _
ερμηνεία του, ο επιδεικτικός σαρκασμός που έχει επιλέξει αλλά που καμιά στιγμή
δεν γίνεται επιδειξιομανία, η κίνησή του, το μέτρο και οι ρυθμοί του, αυτό το
μεγαλειώδες «ρωμαϊκό» φινάλε του για άλλη μια φορά οδηγούν στο ασφαλές συμπέρασμα
πως έχουμε να κάνουμε με ένα ρολίστα ολκής από τον οποίο πολλά μπορούμε να
περιμένουμε. Μια και, επιπλέον, επιλέγει να οδηγείται από σκηνοθέτες ικανούς να
τον οδηγήσουν στο καλύτερο. 

Το συμπέρασμα.
Ένα έργο δύσκαμπτο με ένα θέμα καυτό _ το θέατρό μας αρχίζει, εξ ανάγκης, να
στρέφεται στο πολιτικό θέατρο _, μια παράσταση που εξελίσσεται εξαιρετικά και
μια ερμηνεία που αξίζει να δείτε.
θέατρο «Ακροπόλ», 29
Δεκεμβρίου 2012.
January 4, 2013
Περί φυσικών φαινομένων
1975, Κοντσέρτο για πιάνο και ορχήστρα αρ. 1 του Πιότρ Ιλίτς Τσαϊκόφσκι, η Ορχήστρα της Ρομανικής Ελβετίας, διευθύνει ο Σαρλ Ντιτουά και στο πιάνο ένα φυσικό φαινόμενο: η Μάρτα Άρχεριτς. Ακούστε την! Όλος ο κόσμος, μια σκηνή...
January 3, 2013
Μαρμαρινός ανεβάζει «Φάουστ» με Καραζήση το 2014 στην Στέγη / Ουλρίκε Μάινχοφ, η Μαρία Σκουλά
Το Τέταρτο Κουδούνι / 3 Ιανουαρίου 2012
Θα ’ναι απ’ τις Ειδήσεις του επόμενου θεατρικού χειμώνα: ο Μιχαήλ Μαρμαρινός ανεβάζει, τους πρώτους μήνες του 2014, στην _ πάντα ανήσυχη και φιλέρευνη _ Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών του Ιδρύματος Ωνάση τον «Φάουστ» _ το Πρώτο Μέρος _ του Γιόχαν Βόλφγκανγκ φον Γκέτε. Με τον εξαίρετο Ακύλλα Καραζήση στον επώνυμο ρόλο. Άλλα στοιχεία για τους συντελεστές και τη διανομή προς το παρόν δεν έχω _ το σωστότερο, ακόμα δεν υπάρχουν.
Η τελευταία φορά που το έργο ανέβηκε στην ελληνική σκηνή ήταν το χειμώνα του 2008 – 2009, απ’ το Εθνικό, στην Νέα Σκηνή του, «Νίκος Κούρκουλος»: ένα πειραματικό ανέβασμα, χωρίς ιδιαίτερη επιτυχία, όπου το έργο – το Πρώτο, πάντα, Μέρος του _, έσπασε σε πέντε κομμάτια τα οποία ανέλαβαν και σκηνοθέτησαν ο Γιώργος Γάλλος, ο Βασίλης Μαυρογεωργίου, ο Αργύρης Ξάφης, η Ομάδα «Blitz» (Γιώργος Βαλαής, Αγγελική Παπούλια, Χρήστος Πασσαλής) κι η Αργυρώ Χιώτη.
Ας σημειωθεί πως το Δεύτερο _ και δυσκολότερο _ Μέρος του «Φάουστ» στην Ελλάδα δεν έχει ανεβεί ποτέ. Ο Σπύρος Ευαγγελάτος που το 'χε ανακοινώσει, όταν ετοίμαζε _ και ανέβασε _ το Πρώτο, τη σεζόν 1999 – 2000, τελικά δεν το ανέβασε ποτέ.
«Γι αυτό, αν κάποιος πει εδώ κάτω πως υπάρχει Θεός, ακόμα κι αν δεν φαίνεται, κι ότι μπορεί να βοηθήσει, πιάστε τον και χτυπήστε του το κεφάλι στο λιθόστρωτο μέχρι να ψοφήσει […]. Και αν σας πει κάποιος ότι μπορείτε να ανυψωθείτε πνευματικά, μένοντας κολλημένοι στο βούρκο, πιάστε τον κι αυτόν και σπάστε του το κεφάλι στο λιθόστρωτο. Μόνο η βία ωφελεί όπου εξουσιάζει η βία, μόνο οι άνθρωποι ωφελούν όπου υπάρχουν άνθρωποι»: η συνειδητοποιημένη λίγο πριν πεθάνει Ιωάννα Νταρκ στη σκηνή 12 «Ο θάνατος και η αγιοποίηση της Αγίας Ιωάννας των Σφαγείων» απ’ το έργο «Η Αγία Ιωάννα των σφαγείων» του Μπέρτολτ Μπρεχτ, σε μετάφραση Γιώργου Δεπάστα (παρουσιάζεται στο «Ακροπόλ» σε σκηνοθεσία Νίκου Μαστοράκη).
Ένα έργο στρυφνό, δύσκολο αλλά τόσο καίριο _ μια ανατομία του καπιταλισμού _ που νομίζεις ότι δε γράφτηκε το 1929 αλλά σήμερα _ «διότι μόνο με ακραία μέτρα, που ίσως φαίνονται σκληρά γιατί χτυπούν μερικούς _ δηλαδή αρκετούς, σχεδόν όλους για να είμαι ειλικρινής _ μπορούμε να σώσουμε αυτό το σύστημα της αγοράς και πώλησης, μια και αυτό έχουμε μόνο, κι ας έχει σκοτεινές πλευρές» λέει σε κάποια σκηνή του ο «Βασιλιάς του Κρέατος» Πιερπόντ Μάουλερ… Σε μια παράσταση που στην αρχή με κούρασε αλλά στο τέλος τής παραδόθηκα ολοκληρωτικά. Μ’ έναν Αιμίλιο Χειλάκη σε μια ακόμα σπουδαία στιγμή του _ στον αντίποδα του καλοκαιρινού του, α λα Γκραουζίνις, Οιδίποδα.
Σε παραίτηση εξανάγκασαν την Κατρίν Βελισσάρη, διευθύντρια του Εθνικού Κέντρου Βιβλίου, _ και το Δ. Σ. του ΕΚΕΒΙ _ για ένα _ υποτίθεται _ σκάνδαλο στην αγορά βιβλίων απ’ το Κέντρο στο πλαίσιο του προγράμματος «Φιλαναγνωσία». Οικονομικό εισαγγελέα έχουν στείλει στο Ελληνικό Φεστιβάλ, κατόπιν επερώτησης που κατέθεσε ο βουλευτής του ΠΑΣΟΚ κ. Καρχιμάκης, για να ελέγξει τυχόν οικονομική κακοδιαχείρηση _ ο Γιώργος Λούκος, ο πρόεδρός του, υπόλογος. Κάτι και για οικονομικό έλεγχο στο Εθνικό Θέατρο είχα διαβάσει προ καιρού με αιχμές κατά του Γιάννη Χουβαρδά, του καλλιτεχνικού διευθυντή του.
Μήπως, επειδή βρήκαν αντιστάσεις να ξεπατώσουν «νομίμως» τους ελάχιστους ικανούς και επιτυχημένους _ πώς να το δικαιολογήσουν; _, στο χώρο του πολιτισμού, ανακάλυψαν, συνεπικουρούμενοι απ’ τους λίγο – πολύ γνωστούς κοριούς των διαπλεκομένων, αυτές τις ασφαλείς μεθόδους _ «είναι κλέφτες», «είναι απατεώνες», «εμπλέκονται σε σκάνδαλα» _ που παίζουν και πιάνουν και πολύ τελευταία;
Μαθαίνω, άλλωστε, ότι στα κυβερνητικά παρασκήνια καλλιεργείται επ’ εσχάτοις και φρούτο όχι πολύ υγιεινό. Ήτοι περί τα πολιτιστικά «σύμβουλος» _ φοβού τους κακούς συμβούλους… _ που ’χει μάθει μαγειρική στο Βυζάντιο και που η παρασκηνιακή δράση του δεν προοιωνίζεται και πολλά καλά… (Γιατί όμως να απορώ;).
Η Μαρία Σκουλά θα ερμηνεύσει την Ουλρίκε Μάινχοφ, τη γερμανίδα δημοσιογράφο, ιδρυτικό και ηγετικό μέλος _ μαζί με τον Αντρέας Μπάαντερ κι άλλους, της ακροαριστερής οργάνωσης «Φράξια Κόκκινος Στρατός» _ η οποία καταδικάστηκε και φυλακίστηκε για τρομοκρατικές ενέργειες το 1972 για να βρεθεί νεκρή στο κελί της το 1976, στα 32 της χρόνια _ επίσημα ανακοινώθηκε πως αυτοκτόνησε, γεγονός που αμφισβητήθηκε κι ακόμα αμφισβητείται. Σ’ ένα μονόλογο _ ουσιαστικά «διάλογο» με τον παρόντα στο πλατό, επί σκηνής, μουσικό Μάκη Μηλάτο ο οποίος θα δημιουργεί σε κάθε παράσταση ένα μουσικό «ψηφιδωτό» _ με τον τίτλο «Ουλρίκε» που θα σκηνοθετήσει ο Ακύλλας Καραζήσης.
Το μονόλογο έχει συναρμολογήσει δραματουργικά ο συγγραφέας και δημοσιογράφος Κώστας Καλφόπουλος που δούλεψε ακουμπώντας στη βιογραφία της Μάινχοφ «Ουλρίκε Μάινχοφ. Η βιογραφία» της Γιούτα Ντίτφουρτ _ στην ελληνική έκδοση της οποίας, απ’ τις εκδόσεις «Νάρκισσος», σε μετάφραση Ηλιάνας Αγγελή, έχει μάλιστα γράψει ο ίδιος τον πρόλογο _ και στο διήγημα του Ντον ΝτεΛίλο «Μπάντερ Μάινχοφ» που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό «Νέα Εστία» σε μετάφραση Παλμύρας Ισμυρίδου.
Στο Main του «Bios», από 31 Ιανουαρίου.
Άνοιξε, μου φαίνεται, η όρεξη για Σοφία Βέμπο στο θέατρό μας. Μιούζικαλ για τη ζωή της έχει αναγγείλει το «Badminton». Σε σκηνοθεσία Σταμάτη Φασουλή, με την Μαρινέλλα παρακαλώ. Αλλά για τον επόμενο χειμώνα. Προς το παρόν, παιδιά, της Ελλάδος παιδιά, αρκεστείτε στο, όπως χαρακτηρίζεται, «μουσικοθεατρικό αφιέρωμα στην τραγουδίστρια της Νίκης» με τον τίτλο «Πάντα ροκ μόνο η Βέμπο…». Που παρουσιάζει η Κατερίνα Ρανιέρη σε σκηνοθετική επιμέλεια Χάρη Βορκά στον «Ορφέα». Ροκ και Η Νίκη σα να αλληλογρονθοκοπούνται αλλά ας το πάρει το ποτάμι…
«Εκτιμώ πολύ την έλλειψη σιγουριάς. Αντιπαθώ, αντίστοιχα, την υπερβολική αυτοπεποίθηση»: από μια εξαιρετική συνέντευξη του σκηνοθέτη Νίκου Μαστοράκη στον Θοδωρή Αντωνόπουλο, που δημοσιεύτηκε στην «Lifo» της 20 Δεκεμβρίου. Προσυπογράφω.
Θα ’ναι απ’ τις Ειδήσεις του επόμενου θεατρικού χειμώνα: ο Μιχαήλ Μαρμαρινός ανεβάζει, τους πρώτους μήνες του 2014, στην _ πάντα ανήσυχη και φιλέρευνη _ Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών του Ιδρύματος Ωνάση τον «Φάουστ» _ το Πρώτο Μέρος _ του Γιόχαν Βόλφγκανγκ φον Γκέτε. Με τον εξαίρετο Ακύλλα Καραζήση στον επώνυμο ρόλο. Άλλα στοιχεία για τους συντελεστές και τη διανομή προς το παρόν δεν έχω _ το σωστότερο, ακόμα δεν υπάρχουν.Η τελευταία φορά που το έργο ανέβηκε στην ελληνική σκηνή ήταν το χειμώνα του 2008 – 2009, απ’ το Εθνικό, στην Νέα Σκηνή του, «Νίκος Κούρκουλος»: ένα πειραματικό ανέβασμα, χωρίς ιδιαίτερη επιτυχία, όπου το έργο – το Πρώτο, πάντα, Μέρος του _, έσπασε σε πέντε κομμάτια τα οποία ανέλαβαν και σκηνοθέτησαν ο Γιώργος Γάλλος, ο Βασίλης Μαυρογεωργίου, ο Αργύρης Ξάφης, η Ομάδα «Blitz» (Γιώργος Βαλαής, Αγγελική Παπούλια, Χρήστος Πασσαλής) κι η Αργυρώ Χιώτη.
Ας σημειωθεί πως το Δεύτερο _ και δυσκολότερο _ Μέρος του «Φάουστ» στην Ελλάδα δεν έχει ανεβεί ποτέ. Ο Σπύρος Ευαγγελάτος που το 'χε ανακοινώσει, όταν ετοίμαζε _ και ανέβασε _ το Πρώτο, τη σεζόν 1999 – 2000, τελικά δεν το ανέβασε ποτέ.
«Γι αυτό, αν κάποιος πει εδώ κάτω πως υπάρχει Θεός, ακόμα κι αν δεν φαίνεται, κι ότι μπορεί να βοηθήσει, πιάστε τον και χτυπήστε του το κεφάλι στο λιθόστρωτο μέχρι να ψοφήσει […]. Και αν σας πει κάποιος ότι μπορείτε να ανυψωθείτε πνευματικά, μένοντας κολλημένοι στο βούρκο, πιάστε τον κι αυτόν και σπάστε του το κεφάλι στο λιθόστρωτο. Μόνο η βία ωφελεί όπου εξουσιάζει η βία, μόνο οι άνθρωποι ωφελούν όπου υπάρχουν άνθρωποι»: η συνειδητοποιημένη λίγο πριν πεθάνει Ιωάννα Νταρκ στη σκηνή 12 «Ο θάνατος και η αγιοποίηση της Αγίας Ιωάννας των Σφαγείων» απ’ το έργο «Η Αγία Ιωάννα των σφαγείων» του Μπέρτολτ Μπρεχτ, σε μετάφραση Γιώργου Δεπάστα (παρουσιάζεται στο «Ακροπόλ» σε σκηνοθεσία Νίκου Μαστοράκη).

Ένα έργο στρυφνό, δύσκολο αλλά τόσο καίριο _ μια ανατομία του καπιταλισμού _ που νομίζεις ότι δε γράφτηκε το 1929 αλλά σήμερα _ «διότι μόνο με ακραία μέτρα, που ίσως φαίνονται σκληρά γιατί χτυπούν μερικούς _ δηλαδή αρκετούς, σχεδόν όλους για να είμαι ειλικρινής _ μπορούμε να σώσουμε αυτό το σύστημα της αγοράς και πώλησης, μια και αυτό έχουμε μόνο, κι ας έχει σκοτεινές πλευρές» λέει σε κάποια σκηνή του ο «Βασιλιάς του Κρέατος» Πιερπόντ Μάουλερ… Σε μια παράσταση που στην αρχή με κούρασε αλλά στο τέλος τής παραδόθηκα ολοκληρωτικά. Μ’ έναν Αιμίλιο Χειλάκη σε μια ακόμα σπουδαία στιγμή του _ στον αντίποδα του καλοκαιρινού του, α λα Γκραουζίνις, Οιδίποδα.
Σε παραίτηση εξανάγκασαν την Κατρίν Βελισσάρη, διευθύντρια του Εθνικού Κέντρου Βιβλίου, _ και το Δ. Σ. του ΕΚΕΒΙ _ για ένα _ υποτίθεται _ σκάνδαλο στην αγορά βιβλίων απ’ το Κέντρο στο πλαίσιο του προγράμματος «Φιλαναγνωσία». Οικονομικό εισαγγελέα έχουν στείλει στο Ελληνικό Φεστιβάλ, κατόπιν επερώτησης που κατέθεσε ο βουλευτής του ΠΑΣΟΚ κ. Καρχιμάκης, για να ελέγξει τυχόν οικονομική κακοδιαχείρηση _ ο Γιώργος Λούκος, ο πρόεδρός του, υπόλογος. Κάτι και για οικονομικό έλεγχο στο Εθνικό Θέατρο είχα διαβάσει προ καιρού με αιχμές κατά του Γιάννη Χουβαρδά, του καλλιτεχνικού διευθυντή του.
Μήπως, επειδή βρήκαν αντιστάσεις να ξεπατώσουν «νομίμως» τους ελάχιστους ικανούς και επιτυχημένους _ πώς να το δικαιολογήσουν; _, στο χώρο του πολιτισμού, ανακάλυψαν, συνεπικουρούμενοι απ’ τους λίγο – πολύ γνωστούς κοριούς των διαπλεκομένων, αυτές τις ασφαλείς μεθόδους _ «είναι κλέφτες», «είναι απατεώνες», «εμπλέκονται σε σκάνδαλα» _ που παίζουν και πιάνουν και πολύ τελευταία;
Μαθαίνω, άλλωστε, ότι στα κυβερνητικά παρασκήνια καλλιεργείται επ’ εσχάτοις και φρούτο όχι πολύ υγιεινό. Ήτοι περί τα πολιτιστικά «σύμβουλος» _ φοβού τους κακούς συμβούλους… _ που ’χει μάθει μαγειρική στο Βυζάντιο και που η παρασκηνιακή δράση του δεν προοιωνίζεται και πολλά καλά… (Γιατί όμως να απορώ;).
Η Μαρία Σκουλά θα ερμηνεύσει την Ουλρίκε Μάινχοφ, τη γερμανίδα δημοσιογράφο, ιδρυτικό και ηγετικό μέλος _ μαζί με τον Αντρέας Μπάαντερ κι άλλους, της ακροαριστερής οργάνωσης «Φράξια Κόκκινος Στρατός» _ η οποία καταδικάστηκε και φυλακίστηκε για τρομοκρατικές ενέργειες το 1972 για να βρεθεί νεκρή στο κελί της το 1976, στα 32 της χρόνια _ επίσημα ανακοινώθηκε πως αυτοκτόνησε, γεγονός που αμφισβητήθηκε κι ακόμα αμφισβητείται. Σ’ ένα μονόλογο _ ουσιαστικά «διάλογο» με τον παρόντα στο πλατό, επί σκηνής, μουσικό Μάκη Μηλάτο ο οποίος θα δημιουργεί σε κάθε παράσταση ένα μουσικό «ψηφιδωτό» _ με τον τίτλο «Ουλρίκε» που θα σκηνοθετήσει ο Ακύλλας Καραζήσης.
Το μονόλογο έχει συναρμολογήσει δραματουργικά ο συγγραφέας και δημοσιογράφος Κώστας Καλφόπουλος που δούλεψε ακουμπώντας στη βιογραφία της Μάινχοφ «Ουλρίκε Μάινχοφ. Η βιογραφία» της Γιούτα Ντίτφουρτ _ στην ελληνική έκδοση της οποίας, απ’ τις εκδόσεις «Νάρκισσος», σε μετάφραση Ηλιάνας Αγγελή, έχει μάλιστα γράψει ο ίδιος τον πρόλογο _ και στο διήγημα του Ντον ΝτεΛίλο «Μπάντερ Μάινχοφ» που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό «Νέα Εστία» σε μετάφραση Παλμύρας Ισμυρίδου.Στο Main του «Bios», από 31 Ιανουαρίου.
Άνοιξε, μου φαίνεται, η όρεξη για Σοφία Βέμπο στο θέατρό μας. Μιούζικαλ για τη ζωή της έχει αναγγείλει το «Badminton». Σε σκηνοθεσία Σταμάτη Φασουλή, με την Μαρινέλλα παρακαλώ. Αλλά για τον επόμενο χειμώνα. Προς το παρόν, παιδιά, της Ελλάδος παιδιά, αρκεστείτε στο, όπως χαρακτηρίζεται, «μουσικοθεατρικό αφιέρωμα στην τραγουδίστρια της Νίκης» με τον τίτλο «Πάντα ροκ μόνο η Βέμπο…». Που παρουσιάζει η Κατερίνα Ρανιέρη σε σκηνοθετική επιμέλεια Χάρη Βορκά στον «Ορφέα». Ροκ και Η Νίκη σα να αλληλογρονθοκοπούνται αλλά ας το πάρει το ποτάμι…«Εκτιμώ πολύ την έλλειψη σιγουριάς. Αντιπαθώ, αντίστοιχα, την υπερβολική αυτοπεποίθηση»: από μια εξαιρετική συνέντευξη του σκηνοθέτη Νίκου Μαστοράκη στον Θοδωρή Αντωνόπουλο, που δημοσιεύτηκε στην «Lifo» της 20 Δεκεμβρίου. Προσυπογράφω.
Subscribe to:
Posts (Atom)





