Στο Φτερό / Τα ανείπωτα που ειπώθηκαν

 

«Το χελιδόνι» του Γκιλιέμ Κλούα / Σκηνοθεσία: Γιάννης Αναστασάκης.

 

Εκείνη, η Αμέλια, είναι εξηντάρα. Καθηγήτρια φωνητικής για προχωρημένους. Εκείνος, ο Ραμόν, τριανταπεντάρης. Δουλεύει σε ξενοδοχείο, σε διάφορα πόστα. Και του αρέσει να τραγουδάει. Κάποτε τραγουδούσε στη χορωδία του σχολείου του. Και τώρα θέλει, όπως ισχυρίζεται, να τραγουδήσει, σε μία τελετή για τη συμπλήρωση ενός χρόνου από το θάνατο της μητέρας του σε ατύχημα, ένα τραγούδι -«Το χελιδόνι»- που εκείνη του τραγουδούσε όταν ήταν μικρός. Και 

θέλει να το  τραγουδήσει όσο καλύτερα μπορεί. Γι αυτό έρχεται στην «κυρία Αμέλια». Να τον καθοδηγήσει. Εκείνη τον δοκιμάζει αλλά τον βρίσκει φωνητικά εντελώς ανεπαρκή. Δεν θέλει να τον αναλάβει. Τον στέλνει σε έναν άλλο δάσκαλο. Ο Ραμόν, όμως, πεισματικά επιμένει εκείνη να είναι η δασκάλα του. Την πείθει. Ο θάνατος της μητέρας του την αγγίζει. Είναι και εκείνη πληγωμένη. Βαθιά πληγωμένη. Έχει χάσει το γιο της, τον Ντάνι. Ήταν στα θύματα ενός τρομοκράτη του ISIS, που εισέβαλε σε ένα γκέι νάιτ κλαμπ και άφησε πίσω του 50 νεκρούς και 58 τραυματίες -δεν πολυθέλει να το συζητήσει.  

Ο Ραμόν της λέει ότι ήξερε τον Ντάνι. Πήγαιναν στο ίδιο σχολείο, ο Ντάνι ήταν λίγο μεγαλύτερός του αλλά ήταν μαζί στη χορωδία του σχολείου. Σιγά-σιγά δείχνει ότι ξέρει πολύ περισσότερα. Και ομολογεί ότι είχε ξεκινήσει ερωτική σχέση με τον Ντάνι από το σχολείο, τη διέκοψαν και, μετά από δέκα χρόνια, ξανάσμιξαν και ήταν σύντροφοι, έμεναν μαζί με τον Ντάνι για τρία χρόνια, μέχρι το θάνατό του. Η μητέρα του αιφνιδιάζεται -δεν ήξερε. Και αρνιόταν να ξέρει ότι ο γιος της ήταν ομοφυλόφιλος. Αλλά και εκείνος φοβόταν να της το πει. 

Της το ομολόγησε μόνο το βράδυ πριν σκοτωθεί, όταν πήγε να φάει μαζί της. Αλλά εκείνη αρνήθηκε να το συζητήσει -άλλαξε κουβέντα. Ο Ντάνι έφυγε, πήγε σπίτι του, της έγραψε ένα γράμμα για να της το στείλει και μετά πήγε στο γκέϊ κλαμπ όπου ανακοίνωσε στον Ντάνι ότι θέλει να παντρευτούν. Και πέθανε. Ο Ραμόν ήρθε να της πει να πάει στην τελετή που οργανώνουν για τον Ντάνι -και όχι για τη μητέρα του που είναι ζωντανή, όσα της είχε πει ήταν ψέματα, για 

να μπορέσει να την πλησιάσει- και της φέρνει το γράμμα του που βρήκε στο σπίτι τους. Η μάνα αρνείται να το διαβάσει, αρνείται να πάει στην τελετή, συγκρούονται, ο Ραμόν την κατηγορεί για τη στάση της έως τότε αλλά, τελικά, η αγάπη κερδίζει: τον αγαπούσαν και οι δύο. Η Αμέλια του ανοίγει την αγκαλιά της. Και τραγουδούν μαζί «Το χελιδόνι». «Το χελιδόνι» (2016, πρεμιέρα 2017) του Ισπανού/Καταλανού Γκιλιέμ Κλούα είναι ένα θεατρικό έργο για δύο που έναυσμά του ήταν η σφαγή, το 2016, στο γκέι νάιτ κλαμπ «Pulse» στο Ορλάντο της Φλόριντα, στις ΗΠΑ, αλλά που ο συγγραφέας, κρατώντας όλα τα άλλα στοιχεία, μετατόπισε στην Ισπανία. Ένα έργο έξυπνο, εξαιρετικής σκηνικής οικονομίας, πολύ καλά ζυγιασμένο -και οι δύο πλευρές, μάνα και σύντροφος, αντιτάσσουν πειστικά επιχειρήματα-, σφιχτοδεμένο, με αλλεπάλληλες, έντεχνες, ανατροπές αλλά, πάνω από όλα, βαθιά συγκινητικό και, ταυτόχρονα, ευθύβολα, καταγγελτικά πολιτικό και κοινωνικό. Για όλους εμάς που δεν τολμήσαμε να μιλήσουμε στους γονείς μας ενώ εκείνοι σίγουρα «ήξεραν» αλλά και για όλους που σιωπούν μπροστά 

στην ομοφοβία. Ένα πολύ δυνατό έργο που δεν «είναι για γκέι», απλώς, αλλά μπορεί να αγγίξει τους πάντες μέχρι δακρύων. Χρησιμοποιώντας τη θεατρικότατη, ρέουσα μετάφραση της -πρέσβειρας του ισπανικού, καταλανικού και ισπανόφωνου θεάτρου- Μαρίας Χατζηεμμανουήλ, ο σκηνοθέτης Γιάννης Αναστασάκης βρήκε τη φλέβα του. Και τη χτύπησε καίρια. Η παράστασή του έχει πολύ καλούς ρυθμούς, μέτρο και συγκίνηση. Βαθιά συγκίνηση, χωρίς να την εκβιάζει. Και διαθέτει δύο ηθοποιούς που δεν είναι απλώς εξαίρετοι αλλά η σκηνοθεσία τούς έχει δέσει σε μία αξιομνημόνευτη επαφή -υπάρχει αξιομνημόνευτη «χημεία» που 

λέμε. Η Μαρία Τσιμά, εγνωσμένου μεγέθους ηθοποιός, αλλά και ο νεότερος Κυριάκος Μαρκάτος σε κρατούν καθηλωμένο. Λιτά, όσο πρέπει τα σκηνικά της Αλέγιας Παπαγεωργίου αλλά θα μπορούσε να προσέξει περισσότερο τα κοστούμια. Εξυπηρετική η μουσική του Αντώνη Παπανικολάτου, όπως και ο σχεδιασμός φωτισμών των Βασίλη Παπακωνσταντίνου και Εβίνας Βασιλακοπούλου. Μία παράσταση που, αν τη δείτε, δεν θα την ξεχάσετε (Φωτογραφίες: Θεόφιλος Τσιμάς).

 
(Εξυπηρετικό, με τα βασικά, το δίπτυχο έντυπο πρόγραμμα της παράστασης. Το έργο, στη μετάφραση της Μαρίας Χατζηεμμανουήλ, κυκλοφορεί από την Κάπα Εκδοτική. Να επισημάνω -καθώς πρώτη φορά το επισκέφθηκα- και για το, ουσιαστικά καινούργιο, στη θέση του άλλοτε «Θέατρου του Ήλιου», θέατρο «ΕΛΕΡ Ελένη Ερήμου», ότι είναι ιδιαίτερα προσεκτικά και καλόγουστα φτιαγμένο, χωρίς τις συνήθεις προχειρότητες).

Θέατρο «ΕΛΕΡ Ελένη Ερήμου», ΑΜΚΕ «Memento Mori», 12 Μαΐου 2026.