Στο Φτερό / Το χρήμα! Το χρήμα!

 

«Εκείνος που έκλεψε τη μέρα και πλήρωσε τα μεσάνυχτα» του Γκέοργκ Κάιζερ / Διασκευή, σκηνοθεσία: Θωμάς Μοσχόπουλος.

Γοητευτική ιταλίδα Κυρία -από την Φλορεντία-, λουσάτα ντυμένη, μετάξι που θροΐζει, πανάκριβη γούνα, υπερπαρφουμαρισμένη, επισκέπτεται μία τράπεζα επαρχιακής γερμανικής πόλης -της «μικρής πόλης Β»- και ζητάει να κάνει ανάληψη τριών χιλιάδων μάρκων από ένα έμβασμα δώδεκα χιλιάδων που εμφανίζει στο ταμείο και που έχει εκδοθεί από φλορεντινή 

τράπεζα. Ο Διευθυντής της Τράπεζας που ενημερώνεται από τον Ταμία, αν και γοητεύεται από την παρουσία της, όπως και όλοι οι παριστάμενοι, αρνείται να το εξαργυρώσει, καθώς από την τράπεζα που εξέδωσε το έμβασμα της Κυρίας, η οποία αντιμετωπίζεται με καχυποψία έως και με χυδαιότητα, ότι πρόκειται 

για απατεώνισσα, δεν έχει φτάσει επίσημη ειδοποίηση για το γνήσιο της υπογραφής της. Εκνευρισμένη η Κυρία αποχωρεί και ενημερώνει το γιο της, που ταξιδεύει μαζί του καθώς εκείνος συγκεντρώνει υλικό για τη διατριβή του πάνω στην ιστορία της τέχνης και ο οποίος ανακάλυψε σε μία ταβέρνα ένα πίνακα του, εκ των κορυφαίων, αναγεννησιακού ζωγράφου Λούκας Κράναχ του Νεότερου και μπορεί να τον αγοράσει σε τιμή ευκαιρίας γι αυτό χρειαζόταν επειγόντως τα χρήματα. Η αναμενόμενη από την Φλορεντία ειδοποίηση δεν θα αργήσει να φτάσει, η υπόθεση θα κλείσει «αναίμακτα» αλλά θα έχει ένα  παράπλευρο θύμα: 

ο Ταμίας που γοητεύτηκε από την Κυρία περισσότερο από τους άλλους όταν τον άγγιξε, πριν λυθεί το θέμα που ανέκυψε, σηκώνει 60.000 μάρκα που μόλις κατέθεσε ένας Κύριος, τα καταχράται εν ψυχρώ και πάει να συναντήσει την Κυρία στο ξενοδοχείο της, όπου της προτείνει να το σκάσουν μαζί. Εκείνη όμως αρνείται. Ο Ταμίας παρατάει την οικογένειά του και πάει στην «μεγάλη πόλη Β» -πιθανόν το Βερολίνο- όπου προσφέρει τα χρήματα ως χορηγία σε ένα ποδηλατικό μαραθώνιο αλλά, όταν υποκλίνονται στον Εξοχότατο 

που προσέρχεται, τα αποσύρει. Κατόπιν πάει σε ένα καμπαρέ για να αγοράσει σεξ αλλά απογοητεύεται και φεύγει αφήνοντας απλήρωτο το λογαριασμό, για να καταλήξει στην «Έδρα του Εξιλασμού» - τον Στρατό Σωτηρίας προφανώς. Απογοήτευση και εκεί. Το Κορίτσι που στάθηκε πλάι του έως εκείνη τη στιγμή, θα τον προδώσει στην αστυνομία. Για τα λεφτά της αμοιβής από την 

προκήρυξή του -πάντα το χρήμα... Εκείνος, τότε, σκορπάει τα χρήματα στον αέρα. Και, μετά, ακούγεται ένας πυροβολισμός. Έχει αυτοκτονήσει. Είναι μεσάνυχτα. Όλο κι όλο κράτησε μία μέρα, ούτε καν. Ο Γερμανός Γκέοργκ Κάιζερ στο έργο του (1912, πρεμιέρα 1917) «Εκείνος που έκλεψε τη μέρα και πλήρωσε τα μεσάνυχτα» (πρωτότυπος τίτλος «Από το πρωί μέχρι τα μεσάνυχτα») δίνει ένα μοντέλο εξπρεσιονιστικού έργου, με ήρωες  

χωρίς ονόματα, που παραπέμπει στις «ηθολογίες» του ύστερου Μεσαίωνα. Ένα έργο με επτά σκηνές που δεν είναι απόλυτα συνδεδεμένες παρά έχουν άξονα μόνο το πρόσωπο του Ταμία. Μία μαύρη κωμωδία με πολύ ιδιαίτερο, πικρό χιούμορ. Ένα πολύ ενδιαφέρον έργο που απεικονίζει την παρακμή, την απόγνωση και το αδιέξοδο της εποχής του συγγραφέα και την ασφυξία από τον ανερχόμενο καπιταλισμό -το χρήμα ως θεός-, εξ ου 

και απόλυτα εκφράζει και τη δική μας -εδώ και τώρα- εποχή. Καίρια, λοιπόν, η επιλογή του Θωμά Μοσχόπουλου να το αφουγκραστεί και να το ανεβάσει αναπαράγοντας άψογα τον εξπρεσιονισμό του με βασικό συνεργάτη (καλλιτεχνική επιμέλεια - έξοχα σκηνικά – κοστούμια – βίντεο - εικαστική σύνθεση Key Visual ) τον Βασίλη Παπατσαρούχα, ο οποίος, πέρα από την πάντα θαυμαστή εικαστικότητα της δουλειάς του, έχει αλματωδώς προχωρήσει από τις επί σκηνής σκηνικές εγκαταστάσεις στη  

λειτουργικότητα των σκηνικών του. Οι φωτισμοί που σχεδίασε ο Νίκος Βλασόπουλος δίνουν αποφασιστικό χέρι βοηθείας, όπως και οι συναρπαστικά «αποπνικτικές» μουσικές του Δήμου Βρύζα και η κίνηση που έχει διδάξει η Ζωή Χατζηαντωνίου. Η παράσταση είχε ευτυχίσει και στη διανομή: ο ακομπλεξάριστος, με χιούμορ Βαλεντίνος Κόκκινος, ο Άλκης Μπακογιάννης, ο 

Κωνσταντίνος Πλεμμένος και ο Γιάννης Σαμψαλάκης έδιναν το καλύτερο σε όλους τους μικρούς ή μεγαλύτερους ρόλους που είχαν επωμιστεί. Ξεχώρισα την Ευγενία Σαμαρά που ήταν φορτωμένη με όλους τους γυναικείους ρόλους. Κυρίως, όμως, τον Ορφέα Αυγουστίδη. Στον Ταμία του, παρόντα σχεδόν συνεχώς στη σκηνή, έδινε ρεσιτάλ ερμηνείας: εύπλαστος, με χιούμορ, με εσωτερικότητα, με πλούσια εκφραστικά μέσα. Δεν είναι η πρώτη φορά αλλά άνετα πια κατατάσσεται στην πρώτη γραμμή των νεότερων ερμηνευτών. Μία σπουδαία παράσταση που ελπίζω ότι θα επαναληφθεί για να τη δει περισσότερος κόσμος. Είναι ένα μάθημα εξπρεσιονιστικού θεάτρου που δεν το παίζουμε, δα, και στα δάχτυλα... (Φωτογραφίες: Πάτροκλος Σκαφίδας).

 

 

(Δεν υπάρχει έντυπο πρόγραμμα αποκλειστικά για την παράσταση αλλά το υποκαθιστά το κείμενο της διασκευής όπως έχει τυπωθεί με τον τίτλο «Εκείνος που έκλεψε τη μέρα και πλήρωσε τα μεσάνυχτα», σε ένα τομίδιο, από την «Κάπα Εκδοτική», καλαίσθητο, χωρίς όμως την επιμέλεια που συνηθίζει στις εκδόσεις της -έχουν διαφύγει λαθάκια, από τα οποία το πιο χοντρό στο βιογραφικό του Γκέοργκ Κάιζερ, όπου ως ημερομηνία γέννησής του φέρεται το… 1821 αντί του 1878- και χωρίς κάποια εισαγωγή που θα φώτιζε το έργο).

«Νέο Θέατρο Κατερίνα Βασιλάκου - Μαριάννα Τόλη», 26 Απριλίου 2026.