February 13, 2026

Στο Φτερό / Από τον Σούμαν στον Ραχμάνινοφ: το εύρος του ρομαντισμού

 

Αλεξάνδρα Παπαστεφάνου: ρεσιτάλ πιάνου. «Ραχμάνινοφ ΙΙΙ».


Εξαιρετική η ιδέα του Μεγάρου Μουσικής Αθηνών για ένα κύκλο-αφιέρωμα στον Σεργκέι Βασίλιεβιτς Ραχμάνινοφ (1873-1943) -το ρόσο συνθέτη και πιανίστα που έφυγε από την Ροσία μετά την Οκτωβριανή Επανάσταση και, τελικά, πήρε την αμερικανική υπηκοότητα, τον Ραχμάνινοφ που, ως συνθέτης, αντιμετωπίστηκε «συγκαταβατικά» έως περιφρονητικά στην εποχή του αλλά 
άντεξε σθεναρά στο χρόνο και πήρε το αίμα του πίσω, καθώς, σήμερα, αναγνωρίζεται πια ως ένας από τους κορυφαίους μεταρομαντικούς. Με τίτλο «Με Κέντρο τον Ραχμάνινοφ» ο Κύκλος περιλαμβάνει τέσσερα ρεσιτάλ πιάνου με τέσσερις διαπρεπείς πιανίστες μας -Τίτος Γουβέλης, Βασίλης Τσαμπρόπουλος, Αλεξάνδρα Παπαστεφάνου, Αλεξία Μουζά- που έπαιξαν ή θα παίξουν έργα του για σόλο πιάνο μαζί με άλλα, άλλων συνθετών που συνδέονται, με διάφορους τρόπους, με τον Ραχμάνινοφ και δύο συναυλίες της Κρατικής Ορχήστρας Αθηνών με όλα τα Κοντσέρτα του για πιάνο και με τον Κορνήλιο Μιχαηλίδη στο πόντιουμ και σολίστ τον, επίσης ρόσο, πιανίστα Ντένις Κοζούχιν. Η τρίτη από τις εκδηλώσεις του Κύκλου Ραχμάνινοφ ήταν το ρεσιτάλ της Αλεξάνδρας Παπαστεφάνου. Πιανίστα 
 
με μεγάλη πείρα, δυναμική, με τεχνική θηριώδη, δεξιοτέχνις που δεν παραμερίζει το συναίσθημα αλλά και το ελέγχει, που αγγίζει ή χτυπά με αποφασιστικότητα αλλά χαλαρά, χωρίς σφίξιμο το κλαβιέ, η Αλεξάνδρα Παπαστεφάνου επέλεξε να 
συνδυάσει στο πρόγραμμά της τον μεταρομαντικό Ραχμάνινοφ με τον Ρόμπερτ Σούμαν (1810-1856), συνθέτη από την καρδιά του ρομαντισμού, ο οποίος και κατέλαβε το πρώτο μέρος του ρεσιτάλ της. Το άνοιξε με το σύντομο, «ήμερο», ανάλαφρο «Blumenstück», έργο 19 για να συνεχίσει με ένα από τα αριστουργήματα του Σούμαν: «Συμφωνικές σπουδές», έργο 13 (1834, πρώτη εκτέλεση 1837, συμπληρωμένο 1890 με πέντε παραλλαγές που εκδόθηκαν μετά το θάνατό του), σπουδές που κυμαίνονται από μία αδιόρατη μελαγχολίαι, κάποτε, ένα πένθιμο τόνο, έως τη μεγαλοπρέπεια και την εμβατηριακή αυστηρότητα, έως και το  -υπέροχο- θριαμβικό φινάλε. Η Αλεξάνδρα Παπαστεφάνου δεξιοτεχνικά αλλά και με αίσθημα απέδωσε την ποικιλία των 
ηχοχρωμάτων του έργου. Το δεύτερο μέρος του ρεσιτάλ ανήκε στον τιμώμενο Ραχμάνινοφ: μία «συγκόλληση» της πιανίστας εννέα από τις «Σπουδές-εικόνες» του -αρ. 1, 6, 7, 8 και 9 από το έργο 33 (1911) και αρ.1, 2, 3 και 5 από το έργο 39  (1916-1917), κομμάτια συχνά θλιμμένα, λεπτών αποχρώσεων που αποδόθηκαν με την ακρίβεια και το αίσθημα που απαιτούν. Το χειροκρότημα στο τέλος ήταν τόσο πλούσιο που έδωσε στην Αλεξάνδρα Παπαστεφάνου την ευκαιρία να μας δώσει, με την ίδια ευαισθησία, γενναιόδωρα, τρία ανκόρ -και τα τρία του Σούμαν: «Ιντερμέτζο» από το «Σκηνές καρναβαλιού από την Βιένη», έργο 26 (1839), «Σοπέν» από το «Καρναβάλι», έργο 9  (1834-1835) και αρ. 1 «Βραδινό» από τα «Φανταστικά κομμάτια» έργο 12 (1837), Μία βραδιά που μας γέμισε (Φωτογραφίες: Χάρης Ακριβιάδης).

(Διαφωτιστικό το έντυπο πρόγραμμα της συναυλίας με τα γλαφυρά κείμενα του Τίτου Γουβέλη -υπεύθυνος έκδοσης δεν αναγράφεται).

Μέγαρο Μουσικής Αθηνών / Αίθουσα «Δημήτρης Μητρόπουλος», «Με Κέντρο τον Ραχμάνινοφ», 11 Φεβρουαρίου 2026.
  
(Τη συναυλία παρακολουθήσαμε με εισιτήριο).