Κρατική Ορχήστρα Αθηνών: συναυλία «Αφιέρωμα στον Οδυσσέα Δημητριάδη. 20 Χρόνια από τον Θάνατο του Οδυσσέα Δημητριάδη». Μουσική διεύθυνση: Χρήστος Κολοβός. Σολίστ: Αλέξανδρος Σταυρακάκης, μπάσος.
Τον Αλέξανδρο Σταυρακάκη, τον μπάσο μας -που δεν είναι πια αποκλειστικά «μας» αλλά εξελίσσεται σε διεθνή...-, τον παρακολουθώ από το 2019, όταν πήρε το πρώτο Βραβείο -μεγάλη τιμή- στον κορυφαίο Διεθνή Διαγωνισμό «Τσαϊκόφσκι» -ο πρώτος και μόνος Έλληνας μέχρι σήμερα. Τον άκουσα στο youtube και εντυπωσιάστηκα. Αλλά, όταν έδωσε ένα ρεσιτάλ -
νομίζω το πρώτο του στην Ελλάδα- στο Ωδείο Αθηνών, έμεινα εμβρόντητος. Όχι μόνο από τη φωνή του αλλά και από τον τρόπο που ερμηνεύει. Τον άκουσα και στο Ρέκβιεμ του Βέρντι, με την Κρατική Ορχήστρα Αθηνών, στο Ηρώδειο, το 2023, στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Αθηνών και, επίσης, εντυπωσιάστηκα.
Οπότε, έφτασε η στιγμή να επιστρέψει στην Ελλάδα και στην ΚΟΑ για μία συναυλία και μάλιστα συγκινητικά αφιερωμένη (στα είκοσι χρόνια από το θάνατό του) στον ποντιακής καταγωγής διακεκριμένο, εξαιρετικό αρχιμουσικό της Γεωργίας -αλλά και συνθέτη- Οδυσσέα Δημητριάδη. Που είχε διατελέσει κατά καιρούς καλλιτεχνικός διευθυντής της Όπερας της Τιφλίδας, της Κρατικής Ορχήστρας της Γεωργίας, μόνιμος αρχιμουσικός της Όπερας «Μπαλσόι», τον γλυκύτατο άνθρωπο με τον καημό της Ελλάδας, που, ευτυχώς, πρόλαβε να έρθει στην πατρίδα του και να διευθύνει και στην Εθνική Λυρική Σκηνή, και την ΚΟΑ, και την Κρατική Ορχήστρα Θεσσαλονίκης με εξαιρετικά αποτελέσματα. Η συναυλία, για την οποία κλήθηκε, από την Κρατική Ορχήστρα Αθηνών, στο πόντιουμ ο -μαθητής 

του Δημητριάδη- Χρήστος Κολοβός που λίγο μας στενοχώρησε, πριν αρχίσει, όταν μας ανακοίνωσε πως ο σολίστ θα τραγουδήσει άρρωστος αλλά όχι και τη, μεταξύ των άλλων, προγραμματισμένη άρια του Ίγκορ από την Β΄ πράξη της όπερας «Πρίγκιπας Ίγκορ» του Αλεξάντερ Μποροντίν- άνοιξε το άριστα ζυγισμένο πρόγραμμά της τρυφερά, με την νεανική -την έγραψε στα 19 του-, αντλημένη από την ελληνική παράδοση, Καντσονέτα για ορχήστρα «Σαμιώτισσα» (1927) του Οδυσσέα Δημητριάδη, δεύτερο μέρος του Κουαρτέτου του Εγχόρδων, που τον φέρνει κοντά στην «Εθνική Σχολή» μας, με τον μαέστρο, στο τέλος, τιμής ένεκεν, να μας δείχνει την παρτιτούρα με το όνομα του Δημητριάδη. Και συνεχίστηκε με τον Αλέξανδρο Σταυρακάκη στην καβατίνα του
μπάσου από τη νεανική όπερα (1892, πρώτη εκτέλεση 1893) του Σεργκέι Ραχμάνινοφ «Αλέκο» (λιμπρέτο Βλαντίμιρ Νεμιρόβιτς - Ντάντσενκο, προσαρμογή του ποιήματος «Οι γύφτοι» (1827) του Αλεξάντερ Πούσκιν). Ο Σταυρακάκης δεν τραγούδησε. Ερμήνευσε την άρια. Καθηλωτικά. Και όλοι σκεφτήκαμε: «Φαντάσου και να μην ήταν άρρωστος»… Φωνή με όγκο, με σπάνιο μέταλλο, με χρώματα πλούσια, που διαθέτει την τεχνική να τη χειρίζεται άριστα, άψογο λεγκάτο, άψογο φραζάρισμα και βαθύ αλλά ελεγχόμενο συναίσθημα που μεταφέρει συγκίνηση χωρίς να θολώνει το αποτέλεσμα, ο Σταυρακάκης χειροκροτήθηκε θερμά. Η συναυλία συνεχίστηκε με την εισαγωγή στην όπερα «Πρίγκιπας Ίγκορ» του Αλεξάντερ Μποροντίν (συμπληρωμένη, μετά το θάνατό του
(1887), από τους Νικολάι Ρίμσκι - Κόρσακοφ και Αλεξάντερ Γκλαζούνοφ, πρεμιέρα 1890) και το πρώτο μέρος της έκλεισε με την υπέροχη «Πολονέζα» από την όπερα «Γιεβγκένι Ονιέγκιν» (1877-1878, πρώτη εκτέλεση 1879) του Πιοτρ Ιλίιτς Τσαϊκόφσκι, σε λιμπρέτο δικό του και του Κονσταντίν Σιλόφσκι, από το ομώνυμο μυθιστόρημα σε στίχο (1825-1832) του Αλεξάντερ Πούσκιν, όπου, όμως, η ικανοποιητικότατη, έως τότε, ορχήστρα είχε κάποια προβλήματα.
Το δεύτερο μέρος ξεκίνησε με την Εισαγωγή στη μεταρομαντική γεωργιανή όπερα «Ηλιοβασίλεμα (1921-1923, πρεμιέρα 1923) του Ζαχαρία Παλιασβίλι, από τους θεμελιωτές της γεωργιανής λόγιας μουσικής, σε λιμπρέτο του συμπατριώτη του Βαλεριάν Γκούνια. Και έκλεισε θριαμβευτικά με τέσσερα κομμάτια του Μοντέστ Πετρόβιτς Μούσοργκσκι: Εισαγωγή: «Αυγή στον ποταμό Μoσκβά», από την όπερα «Χοβάντσινα» (1872-1880, αναθεωρημένη, συμπληρωμένη και ενορχηστρωμένη, μετά το
θάνατο του συνθέτη (1881), από τον Νικολάι Ρίμσκι - Κόρσακοφ, πρεμιέρα 1886), με αποκορύφωμα τρεις άριες από την όπερά του «Μπαρίς Γκοντουνόφ» (σε λιμπρέτο του ίδιου εμπνευσμένο από το ομώνυμο δράμα (1825, έκδοση 1831) του Αλεξάντερ Πούσκιν, πρωτότυπη εκδοχή της όπερας 1868-1873, αναθεωρημένη εκδοχή 1872 -αυτή που χρησιμοποιήθηκε στη συναυλία-, πρεμιέρα 1874). Συγκεκριμένα από την 2η σκηνή της Β΄ πράξης (Σκηνή της Στέψης), από την Β΄ πράξη ο μονόλογος
του Μπορίς και από τη 2η σκηνή της Δ΄ πράξης η -συγκλονιστική- Σκηνή του Θανάτου. Ο μπάσος μας μάς έκοψε την ανάσα. Και ας είχε μικροπροβλήματα λόγω της ίωσης. Επαναλαμβάνω: δεν τραγούδησε, ερμήνευσε. Με βαθύ αίσθημα που βγήκε ανάγλυφο. Γι αυτό και μας καθήλωσε. Πιστεύω πως έφτασε η ώρα: η Λυρική Σκηνή μας να κάνει έναν «Γκοντουνόφ» -που έχει τόσα χρόνια να παρουσιάσει- ΕΙΔΙΚΑ για τον Αλέξανδρο Σταυρακάκη. Είναι Η ώρα του (Φωτογραφίες: Margarita Yoko Nikitaki).
(Χρήσιμο, όπως πάντα, το -δωρεάν- έντυπο πρόγραμμα της συναυλίας -υπεύθυνη έκδοσης Αλίκη Φιδετζή-, με ένα ζεστό κείμενο του αρχιμουσικού Χρήστου Ηλ. Κολοβού για το Δάσκαλό του Οδυσσέα Δημητριάδη αλλά και για τα έργα της βραδιάς).
Ωδείο Αθηνών / Αμφιθέατρο «Ιωάννης Δεσποτόπουλος», 6 Μαρτίου 2026.
Ωδείο Αθηνών / Αμφιθέατρο «Ιωάννης Δεσποτόπουλος», 6 Μαρτίου 2026.







